نقشِ روی رویترز در تحریم ایران

یکی از رسانه‌های غربی که ظاهرا نقش برجسته‌ای در این طرح ایفا می‌کند خبرگزاری انگلیسی رویترز است که سوژه تحریم ایران را در ماه‌های اخیر به صورت جدی پیگیری کرده و به صورت مداوم اخبار و گزارش‌هایی در این خصوص منتشر کرده است که به نظر می‌رسد محور مشترک آنها بزرگنمایی تاثیر تحریم‌ها بوده است.

شدت فعالیت رویترز به حدی پیش رفت که صدای وزیر خارجه کشورمان محمدجواد ظریف را در آورد. ظریف یکشنبه هفته گذشته از تشدید تلاش دشمنان برای «نابود» کردن ایرانی خبر داد که «مانع» به ثمر رسیدن طرح‌های غربی‌ها در منطقه شده است.

ظریف در ادامه گفت که آمریکا پس از خروج از برجام منزوی شده است و بقیه دنیا با آن همراهی نمی‌کنند، اما برای تغییر این وضعیت در تلاش هستند.

وی گفت: «اطلاع دارم که رویترز روزانه 50 خبر دروغ درباره اقتصاد ایران تولید می‌کند یا گروه مشخصی که توسط یکی از کشورهای همسایه تامین مالی می‌شوند، مرتب این خبر را پخش می‌کند که همه از ایران خارج می‌شوند.» در تازه‌ترین دور این اقدامات، خبرگزاری رویترز روز جمعه با انتشار یک گزارش ویژه آب و تاب دار که حجم آن به بیش از 2500کلمه می‌رسید، خبر از احتمال استفاده ایران از پاسپورت‌های کوموری برای دور زدن تحریم‌های غرب بین سالهای 2011 تا 2013 داد. در این گزارش رویترز مدعی می‌شود که بررسی پایگاه داده دولت کومور توسط این خبرگزاری نشان می‌دهد که در این سال‌ها، همزمان با تشدید تحریم‌ها ضدایران، تعدادی از مقامات ایرانی شروع به خریداری پاسپورت‌های کوموری کرده‌اند. مقامات مذکور از مدیران ارشد حوزه‌های حمل و نقل دریایی، گاز و نفت، ارز و فلزات گرانبها بوده‌اند که مورد تحریم آمریکا قرار داشته‌اند. این در حالی است که افراد مطرح شده هیچ کدام هدف تحریم‌ها نبوده‌اند. رویترز اشاره‌ای نمی‌کند که به عنوان یک خبرگزاری مستقل چگونه توانسته به پایگاه داده محرمانه یک دولت خارجی دست پیدا کند. رویترز همچنین برای دادن اعتبار بیشتر به گزارش خود می‌نویسد یک مقام ایرانی که نام وی را ذکر نکرده به رویترز گفته است که وزارت اطلاعات ایران به شماری از مدیران و تجار اجازه داده بود با کسب گذرنامه کومور فعالیت‌های خود را تسهیل کنند.

این در حالی است که دولت کومور در این سال‌ها صرفا برای به دست آوردن درآمد اقدام به فروش پاسپورت به قیمت ارزان کرده است و افراد ثروتمند خواهان از سراسر جهان نیز به دلایل متنوع اقدام به خرید آنها کرده‌اند.

این در حالی است که رویترز خود به این نکته اشاره می‌کند که داده‌های اداره گذرنامه کومور نشان می‌دهد که بیش از هزار شهروند ایران در فاصله بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۷ گذرنامه کومور را خریداری کرده اند.

براساس گزارش رویترز، در میان خریداران پاسپورت کومور نام شهروندان سوری، افغان، عراقی، چینی و شماری از کشورهای غربی دیده می‌شود.

قابل تصور است که تعدادی از ایرانیان با انگیزه‌های اقتصادی یا شخصی اقدام به اخذ پاسپورت از کشورهای دیگر کرده باشند. با این وجود، جعل خبر و ارتباط دادن آن با مقامات کشورمان آن هم همزمان با برخی اغتشاشات، عملا حرکتی در شطرنج تنش‌آفرینی ترامپ تعبیر می‌شود. گفتنی است که در دوران تشدید تحریم‌ها یعنی سال‌های 2011 تا 2013 نیز خبرگزاری رویترز همگام با دولت‌های غربی با انتشار مداوم اخبار منفی درخصوص شرکت‌هایی که به نحوی به تحریم‌ها بی‌اعتنایی کرده و در ایران تجارت می‌کنند، تلاش می‌کرد نقش مکمل برای حداکثر ساختن فشار اقتصادی بر ایران را به خوبی ایفا کند.

علیرضا هاشمی
بین‌الملل