هشدار بشار اسد، خشم پنتاگون

بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه در گفت‌وگو با شبکه خبری «راشا تودی» که شامگاه پنجشنبه پخش شد با اشاره به لزوم خروج نیروهای آمریکایی از خاک این کشور تأکید کرد در صورت شکست مذاکره با کردهای تحت حمایت آمریکا، مناطق تحت تسلط‌شان را به زور آزاد خواهیم کرد. اسد تأکید کرد نیروهای آمریکایی در هر صورت از خاک سوریه خارج خواهند شد. وی در ادامه گفت: با هر پیشروی ارتش سوریه دشمنان این کشور در غرب و آمریکا تلاش می‌کنند کاری کنند که جنگ دیرتر به پایان برسد. وی افزود: «پس از آزادسازی حلب، دیرالزور، حمص و دمشق، دیگر واشنگتن برگه‌های خود را که مهم‌ترینش [گروه تروریستی جبهه] النصره بود، از دست داده است». به گفته اسد، پس از این‌که مشخص شد النصره بخشی از گروه تروریستی القاعده است، واشنگتن در پی برگه‌ای بود و در واقع این برگه همان گروه «نیروهای دموکراتیک سوریه» است. وی سپس در‌خصوص نیروهای دموکراتیک که تحت حمایت آمریکا قرار دارند و عناصر اصلی آن کرد هستند، گفت: «در برخورد با نیروهای دموکراتیک دو گزینه وجود دارد: نخست از طریق مذاکره و دوم استفاده از زور... در صورت شکست مذاکره با نیروهای دموکراتیک سوریه برای آزادسازی مناطقی که در تسلط آنان قرار دارد، از زور استفاده خواهیم کرد.»

اسد با تأکید بر آزادسازی قطعی مناطق تحت تسلط نیروهای دموکراتیک چه آمریکایی‌ها باشند چه نباشند، خاطر نشان کرد «آمریکایی‌ها باید کشور ما را ترک کنند و از رفتاری که در عراق با آنان شد باید درس بگیرند... عراق استثنا نیست. سوریه نیز همین‌طور. ملت‌های ما در این منطقه دیگر حضور بیگانگان را قبول نمی‌کنند». رئیس‌جمهور سوریه با بیان این‌که نزدیک بود نیروهای روسیه و آمریکا در سوریه با هم درگیر شوند، اظهار کرد: سوریه همچنان نیروی هوایی خود را تقویت می‌کند تا با حملات اسرائیل مقابله کند. وی با بیان این‌که نیروهای ایرانی در سوریه حضور ندارند، تأکید کرد: «هیچ‌گاه نیروهای ایرانی [در سوریه] حضور [نظامی] نداشتند، بلکه افسران ایرانی بودند که به ارتش سوریه کمک می‌کنند.»

هشدار پنتاگون

بلافاصله بعد از اظهارات روشنگرانه بشار اسد بود که وزارت دفاع آمریکا نسبت به آن واکنش نشان داد. به گزارش رویترز، ژنرال کنت مکنزی یکی از اعضای ستاد وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) به خبرنگاران گفت: هر یک از طرف‌های درگیر در سوریه باید بدانند حمله به نیروهای مسلح آمریکایی یا همپیمانان ما در ائتلاف ضد داعش سیاستی است که پایان ناگواری دارد. دانا وایت سخنگوی پنتاگون پیشتر مدعی شده بود ارتش آمریکا برای مبارزه با داعش در سوریه حضور دارد. وی در کنفرانسی مطبوعاتی تصریح کرد: «ما تمایل نداریم وارد جنگ داخلی سوریه شویم. این درحالی است که حضور نظامی واشنگتن در خاک سوریه بر خلاف قوانین بین‌المللی و بدون کسب مجوز از دولت قانونی دمشق بوده است. مکنزی در ادامه اظهارات خود گفت: ما در سوریه هستیم و چیزی در این راستا تغییر نکرده است. ما هرگونه اقدام در راستای تغییر این رویه را عملکردی بد ارزیابی خواهیم کرد.

نیروهای کرد تحت حمایت آمریکا در مناطق شمال و شرق سوریه مستقر هستند. کارشناسان احتمال می‌دهند سخنان اسد به معنای شروع عملیات جدید ارتش این کشور در این مناطق باشد. طی روزهای گذشته مساله حضور ارتش سوریه در درعا بسیار بحث برانگیز شده بود. برخی رسانه‌های جهانی مساله حضور نیروهای ایرانی یا خروج آنها از این مناطق را مطرح کردند. حال آن که شیخ صادق النابلسی یکی از روحانیون نزدیک به حزب‌ا... می‌گوید خبر خروج نیروهای مقاومت از جنوب سوریه صحت ندارد. وی تصریح کرد اولویت دولت سوریه آزادسازی مناطق باقیمانده در اشغال گروه‌های تروریستی است و حرف و حدیث‌ها درباره خروج از منطقه تنها ادعاها و خواسته‌های اسرائیل است. منابع خبری از توافقی بین روسیه، آمریکا و اردن گزارش دادند که به موجب آن کشورهای یاد شده پذیرفته‌اند ارتش سوریه در مناطق جنوب این کشور مستقر شود. روسیه گفت خبر این توافق به اطلاع اسرائیل نیز رسیده است. به این معنا که پاکسازی جنوب سوریه از سوی ارتش این کشور مورد پذیرش همه طرف‌ها قرار گرفته است. بعد از این توافق بود که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی نیز در اظهاراتی اعتراف کرد: تل‌آویو با ماندن «بشار اسد» در قدرت مخالفتی ندارد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، معیر بن شبات مشاور امنیتی نتانیاهو در دیدار با فیلیپ اتین، مشاور امنیت ملی فرانسه که به قدس سفر کرده بود، گفت اگر نیروهای ایران و حزب‌ا... سوریه را ترک کنند، تل‌آویو با ادامه حضور اسد در قدرت مخالفتی نخواهد کرد.

دلیل نگرانی آمریکایی‌ها؟

عبدالباری عطوان، تحلیلگر برجسته جهان عرب در یادداشتی در روزنامه رای الیوم پیرامون اظهارات بشار اسد نوشت: آنچه می‌توان از محتوای سخنان رئیس‌جمهور سوریه نتیجه گرفت این‌که نبرد شرق فرات علیه شبه‌نظامیان کرد برای بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل آنها بویژه در شرق دیرالزور، که ذخایر بزرگ نفت و گاز در آن وجود دارد، نزدیک است.

به گزارش تسنیم، عطوان ادامه داد: اسد از سخن گفتن درباره جنوب سوریه و بویژه منطقه درعا و القنیطره اجتناب کرد تا این‌گونه القا کند که بازپس‌گیری این مناطق توسط ارتش سوریه قطعی شده است چه از طریق تفاهم‌ها میان روس‌ها و آمریکایی‌ها و چه از طریق حمله نظامی ارتش سوریه به آنها در صورت عدم دستیابی به راه‌حل. اما تأکید بر این موضوع، که نیروهای آمریکایی سوریه را همانند عراق ترک می‌کنند حاکی از آن است که طرحی برای تحقق این هدف تدوین شده که در راه‌اندازی جنگ چریکی نمود می‌یابد که به موجب آن، نیروهای آمریکایی هدف قرار می‌گیرند و دستگاه امنیتی سوریه نیز مهارت‌های زیادی در این چارچوب دارد. خلاصه آن‌که جنگ چریکی باعث فرسایش نیروهای اشغالگر آمریکایی در عراق شد و آنها را به خروج از این کشور به منظور کاهش تلفات انسانی و مادی مجبور کرد. آیا اینک این سناریو بزودی تکرار خواهد شد؟ به گفته عطوان، اسد در عین حال پیام هشدارآمیز دوگانه‌ای به آمریکایی‌ها و برخی از کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس و به طور مشخص به عربستان سعودی داد‌؛ زیرا عربستان سعودی مصمم است از نیروهای مشترک کرد و عرب در منطقه، به توصیه آمریکا حمایت کند.

رحیم محمدی