حرف‌درمانی در بازار ارز نتیجه نداد

یکی دلار بانکی با قیمت حدود 4900 تومان و دیگری دلار آزاد با قیمت 5100 تومان. البته دلار بانکی عملا به متقاضیان فروخته نمی‌شود و آنها مجبورند سراغ دلار آزاد بروند؛ اتفاقی که به نگرانی برای دلال‌بازی دامن می‌زند. گرانی عجیب در بازار ارز در سال جدید در حالی است که سیاستگذاران اقتصادی کشور از اواخر سال گذشته بارها به مردم اطمینان می‌دادند دلار ارزان خواهد شد. اما برخلاف وعده‌های مسئولان، دلار روزبه‌روز گران‌تر شده که یکی از تبعات آن، مخدوش شدن اطمینان و اعتماد مردم به اظهارات سیاستگذاران اقتصادی است. مردم وقتی برای چند ماه متوالی ببینند مسئولان اقتصادی از کاهش قیمت دلار سخن می‌گویند اما در بازار، دلار گران‌تر می‌شود، بتدریج اطمینان خود به سیاستگذاران اقتصادی را از دست می‌دهند و این وضعیت شاید از تبعات تورمی گرانی دلار هم، خسران بیشتری داشته باشد. از سوی دیگر تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی نیز برای برنامه‌ریزی نیازمند آگاهی از قیمت واقعی ارز حداقل طی یک سال آینده هستند.

تولیدکنندگان می‌گویند دولت اگر می‌خواهد دلار را گران کند، باید این حقیقت را صادقانه اعلام کند تا آنها بر مبنای قیمت واقعی ارز، برنامه‌ریزی کنند و سرمایه‌گذاری‌ها و واردات و تولیدشان را مشخص کنند. به عبارتی از نگاه فعالان اقتصادی، دلار گران بهتر از دلار پرنوسان است.

اقدامات بانک مرکزی التهابات بازار ارز را ساماندهی نکرد

محـــــمدرضـــا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس گفـــت: اقدامــــــــات غیرکارشناسی بانک مرکزی در هفته‌های پایانی سال 96 نه‌تنها التهابات بازار ارز را ساماندهی نکرد، بلکه صدماتی را به بازار سرمایه و بازار پول کشور وارد کرد.

پورابراهیمی با اشاره به تدوین طرح ساماندهی بازار ارز کشور در کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی افزود: این طرح شامل سه بخش است که با قید دو فوریت در نخستین هفته کاری مجلس پس از تعطیلات نوروز به صحن علنی تقدیم می‌شود. پورابراهیمی عنوان کرد: شفاف‌سازی بازار ارز در کشور باید انجام شود، امری که در تمام دنیا رایج است و اولین گام در این راه کشف قیمتی است که بتواند مبنای عرضه و تقاضا در بازار ارز کشور قرار گیرد.

وی افزود: وجود چند نرخی در بازار ارز جز ایجاد فساد در اقتصاد ثمره‌ای ندارد و این وضعیت نمی‌تواند ادامه یابد و از این رو بانک مرکزی به ایجاد یک بازار ارز تک‌نرخی موظف شده است.

پورابراهیمی گفت: ساماندهی کسانی که عملیات ارزی را در کشور انجام می‌دهند از دیگر موارد مورد توجه در طرح ساماندهی بازار ارز است.

وی افزود: وضعیت نابسامان صرافی‌ها و عدم وجود اطلاعات از عملکرد آنان از جمله مشکلات اصلی در بازار ارز است و در این طرح تکالیفی برای شفاف‌سازی فعالیت صرافی‌ها و ساماندهی فعالیت آنان دیده شده است.

پورابراهیمی ابراز امیدواری کرد همزمان با ارائه طرح ساماندهی بازار ارز در مجلس، رئیس‌جمهور شخصاً برای ساماندهی این بازار ورود کند.

روند ارز گرانی است نه نوسان

جمشید عدالتیان، فعال اقتصادی با بیان این‌که نرخ ارز از حالت نوسان خارج شده و روند صعودی به خود گرفته، تصریح کرد: افزایش نرخ دلار از
3500 تومان تا 5200 تومان در فاصله شش ماه، نوسان نرخ ارز را نشان نمی‌دهد بلکه حکایت از افزایش قیمت آن دارد و زمانی که کاهش یابد نوسان نامگذاری می‌شود که این موضوع را
شاهد نیستیم.

وی با تاکید بر این‌که افزایش نرخ ارز برنامه ریزی تولید را بر هم می‌زند، گفت: با توجه به این‌که امسال باید از تولید داخلی حمایت شود و بر این اساس نامگذاری سال صورت گرفته، افزایش نرخ ارز خلاف این موضوع را ثابت می‌کند و تولیدکننده آینده روشنی را پیش روی خود نمی‌بیند تا محصولی با بهره وری بالاتر و کیفیت بهتر تولید کند.

در این شرایط فقط به مدیریت بحران می‌پردازد که برای از دست ندادن سهم بازار خود مجبور می‌شود مواد اولیه خود را از کشورهای غیرمتخصص‌تر و با کیفیت پایین خریداری کند.

این فعال اقتصادی معتقد است هنوز قیمت تمام شده محصول در ایران مشخص نیست و هر کالای ایرانی بین 17 تا 80 درصد وابسته به نرخ ارز تعیین قیمت می‌شود. در این وضعیت کالاهایی هم که مرتبط با نرخ ارز نیستند به دلیل افزایش قیمت در سایر کالاها قیمت محصول خود را افزایش می‌دهند.

به گفته عدالتیان، مقامات پولی و اقتصادی کشور بر این باورند که نرخ ارز حدود 20 درصد روی کالاها تاثیر می‌گذارد، اما فضای روانی این موضوع ممکن است بین 50 تا 100 درصد قیمت کالاها را زیاد کند.

تورم در پیش است

وی به اظهار نظر رئیس کل بانک مرکزی در مورد تورم تک رقمی اشاره کرد و گفت: امسال تورم سنگینی به اقتصاد ایران تحمیل خواهد شد و قدرت خرید مردم بشدت پایین می‌آید که این موضوع بر خلاف سیاست‌های تعیین شده برای تحقق شعار سال (حمایت از کالای ایرانی) است.

این فعال اقتصادی دولت را یکی از برندگان اصلی افزایش نرخ می‌داند و معتقد است: درآمد در همه دولت‌ها جذاب بوده و از آسان‌ترین راه که افزایش نرخ ارز است آن را تأمین می‌کنند.

البته ممکن است در کوتاه مدت صادرکنندگان نیز از این رشد نرخ ارز منتفع شوند، اما قطعا در بلند مدت فضای نامناسب اقتصادی بر همه فعالیت‌ها تاثیر خواهد داشت. اکنون کالاهایی که با دلار
زیر 4000 تومان خریداری شده با نرخ دلار روز محاسبه و به فروش می‌رسند، به این دلیل که عرضه‌کننده باید برای تهیه محصول جدید، کالا را با نرخ گران‌تر خریداری و جایگزین کند.

دولت از سیاست عرضه ارز در مبادی خروجی بهره گیرد

مدیرعامل صندوق ضمانت صادرات گفت: بانک مرکزی برنامه‌های مختلفی برای کنترل نرخ ارز دارد و بهتر است کمتر به تزریق ارز به صورت اسکناس اقدام کرده و از سیاست عرضه ارز در مبادی خروجی بهره گیرد.

به گزارش پژوهشکده پولی و بانکی، سیدکمال سیدعلی درباره تأثیر افزایش نرخ ارز بر هزینه واردات و نرخ تورم اظهار کرد: صرف نظر از دو سه ماه گذشته که نرخ ارز یکباره جهش داشته است، اگر بخواهیم به پنج سال گذشته نگاه کنیم، پول ملی و ریال تقویت شده است و این جهش قیمتی به این دلیل اتفاق افتاد ‌که در گذشته روش درستی به کار گرفته نشده و نرخ ارز حداقل سالی 8 درصد افزایش نیافته است.

وی با بیان این‌که بالطبع همزمان با افزایش نرخ ارز افزایش نرخ کالاها در داخل کشور اتفاق افتاده است، افزود: قیمت کالاها همزمان با رشد نرخ ارز حدود 10 تا 13 درصد افزایش یافته اما اعتقاد ندارم این امر به تورم وارداتی چشمگیری منجر شود، هرچند افزایش بیش از هزار تومانی نرخ ارز و تأثیر آن بر تورم وارداتی منطقی است.

مدیرعامل صندوق ضمانت صادرات درباره چگونگی تأثیر نرخ ارز بر تورم وارداتی گفت: این موضوع به نحوه ثبت سفارش بستگی دارد، اگر همچنان ارز با قیمت مبادله‌ای به مردم فروخته شود، افزایش نرخ‌ها کنترل می‌شود. البته موضوع مهم دیگر این است که بانک مرکزی برای ارز مبادله‌ای چه برنامه‌ای دارد و این نرخ را در چه سطحی حفظ می‌کند. اگر بانک مرکزی بتواند قیمت را حدود 4000 تومان نگه دارد، تورم وارداتی چندانی وجود نخواهد داشت.

وی درباره وضعیت یکسان‌سازی نرخ ارز در این شرایط نیز تصریح کرد: در حال حاضر اولویت دولت کنترل تورم است و در این صورت توجه خاصی به یکسان‌سازی نرخ ارز نمی‌کند و آن را به اولویت اول خود تبدیل نکرده است، بنابراین به نظر می‌رسد باید منتظر باشیم نرخ سود سپرده‌های بانکی به نرخ 15 درصد بازگشته و از طرفی تورم را کنترل کنیم. در سال جاری هم کماکان باید بازار ارز در کنترل بانک مرکزی باشد، همچنین باید نرخ ارز بانک مرکزی به نرخ بازار آزاد نزدیک شود.