بایدها و نبایدهای استفاده از لنزهای چشمی

این لنزها انواع مختلفی دارد که پزشک بر حسب شرایط چشم، شغل، سن و محل زندگی بیمار یکی از انواع آن را برای فرد تجویز خواهد کرد.

امروزه حدود 25 میلیون آمریکایی از لنزهای تماسی استفاده می‌کنند. این لنزها به بیمار ظاهری طبیعی داده و باعث بالارفتن قدرت بینایی و راحتی بیشتر وی می‌شود. تحقیقات مؤسسات چشم پزشکی طیف وسیعی از لنزها و مواد جانبی آنها را به مرحله تولید رسانده است. تعداد فرآورده‌های نگهدارنده لنزهای تماسی هم بسیار بالا رفته است؛ طوری که امروزه حدود 125 فرآورده متفاوت نگهدارنده تولید می‌شود. لنزهای تماسی از لحاظ جنس به سه دسته کلی لنزهای سخت و نرم و ترکیب نرم و سخت تقسیم می‌شود.

لنز تماسی نرم از پلاستیک نرم و قابل انعطاف ساخته می‌شود که امکان اکسیژن‌رسانی به قرنیه را فراهم می‌کند. این لنز در چشم نسبت به لنز تماسی سخت راحت‌تر تحمل می‌شود، حرکت کمتری در چشم دارد و فرد زودتر به آن عادت می‌کند. این لنزها به صورت رنگی هم ساخته می‌شودکه برای مقاصد زیبایی و تغییر رنگ ظاهری چشم کاربرد دارد. لنزهای تماسی سخت علاوه برطول عمر بیشتر، نسبت به رسوب گرفتن مقاومت بیشتری دارد؛ لذا از لحاظ اقتصادی در طولانی مدت استفاده از آن به صرفه تر خواهد بود. همچنین ریسک عفونت چشمی در استفاده از این لنزها کمتر خواهد بود و در زمان پلک زدن شکل خود را حفظ کرده و دید بهتری را فراهم می‌کند . اما با توجه به ماده سخت تشکیل‌دهنده آن، این لنزها در اوایل استفاده در چشم بیشتر احساس خواهد شد و مدت زمانی برای عادت‌پذیری به آن لازم است،که همین موضوع یکی از دلایل تمایل نداشتن بسیاری از افراد به استفاده از این لنزهاست .

موفقیت در استفاده از عدسی‌های تماسی بستگی به مواظبت از آنها دارد. لنزهای تماسی به خودی خود به عفونت چشمی منجر نمی‌شود، بلکه رعایت نکردن بهداشت و ضدعفونی کردن نادرست آنها می‌تواند باعث ایجاد عفونت شود‌؛ زیرا لنزها می‌تواند باعث انتقال باکتری ها، ویروس و قارچ‌ها به چشم شود. برای جلوگیری از صدمات عوامل ذکر شده به چشم، لنزهای تماسی باید تمیز و به‌طور صحیح نگهداری شود. مایعات نگهداری و مراقبت لنزها معمولا جدا بوده و به سه دسته اصلی تمیز‌کننده، ضد‌عفونی‌کننده و مرطوب‌کننده تقسیم می‌شود. بعضی از مایعات حاوی هر سه گروه مواد ذکر شده است. اگر چشم‌ها قرمز و ملتهب‌اند، از لنزهای تماسی استفاده نکنید. همچنین اگر هنگام استفاده از لنز، چشم‌ها درد می‌گیرند یا بینایی مختل می‌شود، بلافاصله لنزها را از چشم خارج کنید. علاوه بر اینها باید هنگام استحمام و شنا حتما لنز تماسی را خارج کرد. برخورد آب شهر به لنز می‌تواند منجر به رسوب مواد و میکروب روی لنز و نهایتا عفونت چشمی شود. برای ضدعفونی لنز باید فقط از محلول مخصوص لنز استفاده کرد و سرم شست‌وشو به‌هیچ‌عنوان جایگزینی برای آن نیست.

یکی از نکات مهم در نگهداری لنزهای تماسی این است که در صورت استفاده نکردن از لنز، باید آن را در محلول مخصوص در جا لنزی قرار داده تا از خشک شدن آن جلوگیری شده و لنز مرطوب و ضد عفونی شود. باید دقت داشت هرگز لنز تماسی شخص دیگری را حتی برای مدت کوتاه در چشم خود نگذارید. در نهایت این که نکته قابل توجه و مسأله حائز اهمیت در افرادی که از لنزهای تماسی استفاده می‌کنند این است که به محض قرمز شدن، درد و جمع شدن مایع لزج سفید رنگ درگوشه چشم باید لنز را ازچشم خارج کرده و در اسرع وقت به اورژانس چشم پزشکی مراجعه کرد.

دکتر کاوه سالارمند

دکتر داروساز