پای کردها درمیان است!

ترکیه خواهان آن است که آرامشی در مرزهای خود به وجود آورد تا کردهای ترکیه نتوانند از مناطق کردنشین سوریه برای تحرکات تروریستی و مخالفت با دولت ترکیه بهره برداری کنند. همچنین ترک‌ها در پی آن هستند برگ برنده‌ای را در سرنوشت آینده سوریه در اختیار داشته باشند. بنابراین حمله ترکیه به منطقه عفرین با چند هدف صورت گرفته است؛ یکی از بین بردن پایگاه‌های کرد مخالف دولت ترکیه، دوم ایجاد منطقه حائل امن تا مرزهای خود با سوریه و سوم در دست داشتن یک منطقه از خاک سوریه برای تاثیرگذاری در تعیین سرنوشت این کشور.

از سوی دیگر آمریکایی‌ها اهداف خاص خود را در خاک سوریه دنبال می‌کنند، هرچند در عین حال به نسبت ترکیه از مشکلات بیشتری در این منطقه برخوردار هستند. آنها از جانب رژیم صهیونیستی تحت فشار هستند تا از قدرتمند تر شدن سوریه در دوران پسا داعش جلوگیری کنند. همچنین آنها درصدد هستند از حضور و باقی ماندن همپیمانان سوریه در این کشور جلوگیری کنند. بنابراین چون استراتژی اصلی آمریکا در منطقه حفظ اسرائیل است، تلاش می‌کند با قدرت بیشتری در مسائل سوریه دخالت کند. همچنین آمریکایی‌ها همانند ترکیه خواهان این هستند که در آینده سوریه و مذاکراتی که درباره تعیین سرنوشت سیاسی این کشور صورت می‌گیرد دخیل باشند. البته در یک حوزه آنها با ترکیه اختلاف نظر دارند. آمریکا روی کردها سرمایه‌گذاری کرده و حال می‌خواهد به جبران این هزینه‌ها از کردها به نفع اجرای سیاست‌های خود برای تجزیه احتمالی سوریه در آینده بهره‌برداری کند. نکته قابل تامل این‌که هم آمریکا و هم ترکیه اجرای سیاست‌های خود را در شمال سوریه متمرکز کرده‌اند. همین مساله باعث تلاقی سیاست‌های این دو کشور در شمال سوریه شده است.

در چنین ماجرایی آمریکا به عنوان مدافع کردها و ترکیه به عنوان مخالف کردها وارد عمل شدند. البته تلاش این دو کشور برآن است که به‌عنوان دو عضو ناتو سیاست‌هایشان منجر به رویارویی با یکدیگر نشود. البته ترکیه بشدت مخالف حضور آمریکایی‌ها در کردستان و دفاع از کردها و نگران این موضوع است که حمایت آمریکا از کردها زمینه را برای اعلام فشار علیه آنکارا به وجود آورد. در عین حال باید این نکته را نیز به یاد داشت که روابط ترکیه و آمریکا بعد از کودتای نافرجام دو سال پیش، رو به سردی گذاشت. به همین خاطر بعد از این اتفاق هر دو یک نوع تبلیغات روانی را علیه همدیگر مدیریت کردند و ما شاهد جنگ لفظی خفیفی میان این دو کشور بودیم. اما سعی ترکیه و آمریکا در صحنه سیاسی سوریه بر این مسیر قرار خواهد گرفت که این تلاقی‌ سیاست‌ها تا آنجا ادامه پیدا نکند که به یک خصومت میان دو کشور تبدیل شود.

برای مثال آمریکایی‌ها در هفته اخیر در سه نوبت ارتش سوریه را مورد حمله قرار دادند. چنین اتفاقی البته به نفع ترکیه بود و این کشور از آن به عنوان چراغ سبزی از سوی آمریکا تعبیر کرد. این حمله در زمانی رخ داد که بعد از حملات ترکیه به عفرین،‌ مردم کرد خواهان استقرار ارتش سوریه در این منطقه بودند، اما ناگهان مواضع ارتش سوریه از سوی آمریکا بمباران شد. به نظر می‌رسد در کنار برخی مواضع اختلاف برانگیز ترکیه و آمریکا در منطقه سوریه، هر دو کشور سودهای مشترکی از این ماجرا می‌برند. آنکارا و واشنگتن از قدرتمند‌شدن سوریه نگران و با هرگونه برقراری آرامش در این کشور که باعث قدرتمند شدن دولت سوریه خواهد شد مخالف هستند.

جعفر قنادباشی

تحلیلگر مسائل خاورمیانه