نقض گسترده کنوانسیون ها و پیمان نامه ها

براساس پیمان نامه جهانی حقوق کودک ، طرفین درگیر جنگ موظفند مقررات حقوق بین الملل بشر دوستانه را محترم بشمارند و هنگام مخاصمات مسلحانه ای که با کودکان ارتباط پیدا می کند، رعایت مقررات را تضمین کنند.

کد خبر: ۱۱۰۶۴۳

دکتر مصفا، رئیس مرکز مطالعات بین الملل دانشگاه تهران و کارشناس حقوق کودکان ، کودک را طبق تعریف بین المللی ، افراد کمتر از 18سال دانست و با اشاره به آزار جنسی کودکان در برخی منازعات بویژه برای دختران خاطرنشان کرد: در این خصوص آفریقا آزمایشگاه نقض حقوق کودکان محسوب می شود. یکی از مباحث مطرح درباره کودکان - که کنوانسیون حقوق کودک بر آن تاکید می کند - ممانعت از ورود کودکان در مخاصمات است ، اما در جنگ اخیر لبنان دیدیم که کودکان اسرائیلی روی موشکها مطالبی می نوشتند، در حالی که ورود کودکان به این مسائل محکوم است ، چون به این ترتیب کودک نوعی ترویج خشونت را آموزش می بیند. در پیمان نامه جهانی حقوق کودک ، این ممنوعیت وجود دارد که اصلا نباید کودک زیر 15سال را وارد مخاصمات کرد و این مغایر با قوانین موجود است. در عین حال ، در 4بند این کنوانسیون حقوق کودک و ماده 38آن ، این مساله عنوان شده که دولتها باید به مقررات قانون بین المللی بشردوستی که به کودکان مربوط است در زمان جنگهای مسلحانه احترام بگذارند. مقررات 4گانه ژنو و پروتکل های الحاقی 1977از جمله مسائلی است که بر این حقوق تاکید می کند. در بند دوم این کنوانسیون حقوق کودک آمده است که کشورها باید تضمین کنند که افراد کمتر از 15سال به طور مستقیم در مخاصمات شرکت نکنند، یعنی عدم به کارگیری کودکان در درگیری به عنوان سرباز، رزمنده و نیروی مبارز مطرح شده که طبیعتا بسیاری از دولتها این مساله را رعایت نمی کنند و شاهد حضور غیر نظامیان در جنگها بویژه در جنگ اخیر لبنان و عراق هستیم.
بند اول و چهارم کنوانسیون حمایت از حقوق کودکان تاکید می کند که کشورهای طرف کنوانسیون مطابق تعهدات خود نسبت به قانون بین المللی بشردوستی باید تمام اقدامات عملی را برای تضمین حمایت و مراقبت از کودکانی که تحت تاثیر عواقب جنگ قرار دارند، انجام دهند؛ زیرا کودکان فقط در مقطع جنگ آسیب نمی بینند بلکه تبعات جنگ نیز بر کودکان تاثیر می گذارد. به گونه ای که در کنوانسیون آمده است هر جا کودکی مورد آسیب و آزار قرار گیرد دولتها موظفند شرایطی فراهم کنند که زمینه پیوستن مجدد آنها به جامعه فراهم شود. در کنفرانس جهانی حقوق بشر وین 1993نیز تاکید شده است که جامعه جهانی باید روشهای بهینه کردن حمایت کودکان در درگیری های مسلحانه را حمایت کند و این صرفا درخصوص کشورهای درگیر جنگ نیست ، بلکه درباره جامعه بین المللی مطرح است که یک عزم جهانی و تعهد بین المللی دارند.
زهرا داور، استاد دانشگاه و پژوهشگر با بیان این که در ماده 45کنوانسیون حقوق کودک دقیقا بر نقش سازمان های تخصصی ، صندوق کودکان سازمان ملل و دیگر ارگان های سازمان تاکید شده است ، می گوید: وقتی از حقوق کودک صحبت می شود بحث تضمین ، تامین و حمایت از حقوق کودک مطرح است و به موجب ماده 3کنوانسیون حقوق کودک ، حفظ عالی ترین منفعت کودک در همه شرایط باید محور همه فعالیت های دولت واقع شود. بر اساس ماده 77 پروتکل های الحاقی کنوانسیون 1949 ژنو، کودکان مورد احترام قرار دارند و در برابر هر شکل از تجاوزات ناشایست حمایت خواهند شد.
سال 2004 میلادی ، سازمان های حقوق بشر و حمایت از کودکانی چون یونیسف و عفو بین الملل بیانیه ای منتشر کرده اند که بر اساس آن از دولتها خواستند از سربازی گرفتن کودکان در کشورشان خودداری کنند، کودکانی را که هم اکنون در حال سربازی اند، از خدمت مرخص کنند، با کودکانی که در گذشته سرباز بوده اند نه به عنوان جنایتکار بلکه به عنوان قربانی جنایت رفتار کنند و به آنها یاری رسانند تا بتوانند دوباره جذب جامعه شوند. از سال 2002 میلادی ، کنوانسیون حقوق کودک دارای یک پروتکل الحاقی شد که به خدمت گرفتن کودکان و نوجوانان زیر 18سال را در جنگ ممنوع می کند. سازمان های حمایت از کودکان از اتحادیه اروپایی و شورای امنیت سازمان ملل متحد درخواست کردند این ممنوعیت را در عمل اجرا کنند. سازمان عفو بین الملل ، هر ماه به یک دولت نامه می فرستد و از آن می خواهد پروتکل الحاقی کنوانسیون حقوق کودک را امضا کند.