عمل به وعده ها بهترین هدیه به جوانان

شاید سخن گفتن از اشتغال جوانان تبدیل به سوژه ای تکراری شده که دیگر کمتر کسی حوصله بیان مجدد آن را دارد، اما واقعیت آن است که چنین معضلی با دامنه ها و ریشه های گسترده خود، مسبب بروز ناهنجاری های بسیاری بین جوانان شده است ؛ جوانانی که در فرهنگ خود از کار به عنوان جوهره یک انسان یاد کرده اند و اکنون... اگرچه براساس جدیدترین آمار ارائه شده از سوی سازمان ملی جوانان ، نرخ بیکاری از 13 درصد به 9 درصد کاهش یافته است ، اما قبول چنین آماری در مواجهه با واقعیت جامعه امروز ایرانی ، قدری سخت به نظر می آید.

نرخ بالای بیکاری در کشور موجب شده بسیاری از جوانان به مشاغل کاذب روی آورده و فرصت های طلایی برای توسعه کشور را ازدست بدهند

وجود چنین رقم بالایی از بیکاری در کشورمان موجب شده است تا بسیاری از جوانان به مشاغل کاذب روی آورده و در عمل بهترین لحظات موجود جهت تلاش برای توسعه کشور را از دست بدهند. از سوی دیگر به دلیل نبود هیچ مشغله ای برای چنین جوانانی ، زمینه مناسبی برای بروز ناهنجاری از سوی آنان بیش از پیش شکل می گیرد. وجود درگیری های متعدد بین خانواده ها و جوانان ، نمونه ای بارز از وجود چنین معضلی در جامعه ماست.
دکتر محمدابراهیم توکلی ، متخصص علوم رفتاری ، با اشاره به گسترش چنین تعارض و درگیری هایی بین خانواده های ایرانی می افزاید: وقتی جوان پس از سالها تحصیل به دنبال راهی برای بروز استعدادهای خویش است ، طبیعی است که به هر راهی برای رسیدن به این هدف متوسل شده و تلاش می کند؛ چرا که به دنبال رسیدن به هویتی مستقل برای خویش است. اما با توجه به وضعیت فعلی جامعه ایران ، عملا این امکان تا حد زیادی از او گرفته می شود و این چنین است که او به دلیل نرسیدن به هدف خود، دست به رفتارهای نابهنجار می زند.
او می افزاید: از سوی دیگر بسیاری از خانواده ها بدون توجه به ریشه های این ناهنجاری ، تنها به ظاهر رفتار توجه کرده و به مقابله با این موضوع برمی آیند و در چنین فضایی است که دامنه تعارضات و درگیری ها روز به روز افزایش می یابد. حقیقت آن است که هر سال دهها هزار جوان با اتمام تحصیلات خود در دانشگاه به دنبال راهی برای رسیدن به اهداف خود هستند؛ حال آن که در عمل چنین چیزی به واقعیت نمی پیوندد. اگرچه مسوولان ذی ربط قولهای بسیاری را برای رفع مشکل اشتغال به عنوان مهمترین معضل جوانان ایرانی مطرح کرده اند، اما حجم گسترده جمعیت بیکار و عدم ارائه برنامه ها به صورت کافی این وعده را تاکنون محقق نساخته است.

مشکلات بیکاری

با وجود آن که بسیاری بر مشکلات متعدد جوانان تاکید دارند اما دکتر توکلی بر این اعتقاد است که باید ریشه تمامی این مشکلات را در معضل بیکاری دید: «شما نگاه به مشکلات جوانان کنند. این مشکلات چیست؛ ازدواج ، مشکل مسکن ، تفریح و چندین مشکل دیگر. وقتی به صورت ریشه ای به این مشکلات نگاه می کنیم ، می بینیم که تمامی آنها به نوعی به معضل بیکاری برمی گردند ؛ در حالی که بسیاری از مسوولان ما بدون توجه به ریشه این مسائل ، به دنبال حل مسائل روبنایی هستند.» این روزها ازدواج تبدیل به امری ساده ، اما غیرممکن شده است ، این بدان معناست که با وجود سهل و آسان بودن امر ازدواج ، تبعات بعدی آن زمینه را برای انجام چنین کاری برای جوانان مشکل کرده است. این مساله موجب شده تا شاهد آماری مبنی بر وجود نزدیک به چند میلیون دختر و پسر مجرد در کشورمان باشیم که به دلیل موانع موجود، رغبت کمتری نسبت به این کار از خود نشان می دهند. در این میان ، وعده و وعیدهای مسوولان نیز نتوانسته است آنان را در این راه متقاعد سازد.

ارائه آمارهای مختلف

باید گفت سهم جوانان ایرانی در کشورمان ، سازمانی با عنوان «سازمان ملی جوانان» است این سازمان چه در دوران دولت گذشته و چه در دولت حاضر بیشتر درگیر سیاستگذاری های کلان بوده و کمتر اقدامی عملی را در جهت حل مشکلات جوانان انجام داده است. تمامی وعده و وعیدهای مسوولان پیرامون جوانان در کنار بسیاری از موانع موجود دیگر جهت بروز استعدادهای جوانان ایرانی موجب شده است تا برخی از جوانان با بحرانی به نام «بحران هویت» مواجه باشند ؛ بحرانی که بر اثر تعارضات حاکم بر جامعه ایجاد شده و فضا را برای فعالیت آنان بیش از پیش تنگ تر می کند. جوانان ایرانی دوست دارند تعریفی از خود و نقش مثبت و منفی شان در جامعه داشته باشند. بی تردید پیشرفت و رشد همه جانبه کشور ایران تنها در گرو حل بحران های جوان و بخصوص بحران هویت اوست. درهر صورت در حال حاضر جوانان ما از مشکل بیکاری و تبعات بیشمار ناشی از آن رنج می برند، آنچه باید بر آن تاکید کرد میزان جمعیت فعال جامعه و نقش آن و چرخاندن چرخه اقتصاد، سیاست و اداره جامعه است که باید مورد توجه دست اندرکاران و دولتمردان قرار گیرد. ضمن این که شعار جوان گرایی دولت باید به منصه ظهور برسد و در مدیریت های کلان و سیاست های راهبردی از جوانان پر شور و فعال جامعه استفاده کنند یا دست کم مدیران باتجربه می توانند مشاوران خود را از قشر جوان که ذهنیت غیرکلیشه ای دارند انتخاب کرده و از این پتانسیل موجود نهایت استفاده را ببرند که این امر مورد توجه دولت نهم نیز بوده است. نکته قابل توجه دیگر این است که جوان ما هم حقوقی دارند و هم تکالیفی ، آنچه تا به حال روی آن مطالعه و سرمایه گذاری شده حقوق آنها بوده است و نه تکالیفشان ، گرچه همین حقوق هم بیشتر در حد حرف و شعار بوده و جامه عمل نپوشیده است. باید دید توانایی ها و به تبع آن تکالیف جوانان چیست ، ضمن این که روان شناسان و متخصصان علوم رفتاری تاکید می کنند باید با جوانان دوست بود چراکه ما فقط جوانانمان را دوست داریم اما با آنها دوست نیستیم.

علی محمد متولیان