دور چون با عاشقان افتد تسلسل بایدش

اوایل دوره دکتری که بودم ، آرزو کردم در نیچر مقاله ای داشته باشم. بسیاری از دوستان دیگر را هم می شناسم که چنین آرزویی داشته اند.

کد خبر: ۱۰۷۴۳۹

البته ما و بسیاری از آن بسیاران دیگر نیز هنوز موفق نشده اند. برخی ناامید شده اند و برخی دیگر همچنان ادامه می دهند. اما داستان این که چرا بسیاری آرزوی رسیدن به این هدف را دارند، خود داستانی دارد مفصل.
مجله نیچر را با بیش از 150 سال قدمت در امر اطلاع رسانی علمی شاید بی گزاف بتوان مهمترین نشریه علمی جهان دانست. نشریه ای که بسیاری از اکتشافات علمی دنیا از طریق آن به اطلاع جهانیان و دانشمندان و خبرگان علم دنیا رسیده است.این روزگار که مقاله ای علمی از سوی 3تن از دانشگران ایرانی در این نشریه منتشر شده است ، جامعه علمی ایران و آنها که از اعتبار و ارزش این کار آگاهند، شادمانی می کنند و آنها که درک درستی از اهمیت آن ندارند، آن را چندان مهم تلقی نمی کنند یا اگر هم این حادثه را مهم بپندارند، آن را چیزی در ردیف انتخاب مرد علمی سال که در هر سال چندین نمونه آن را شاهدیم می پندارند.
زمانهای طولانی است که درباره هوش سرشار ایرانیان و اکتشاف فرمول اتم و رد نظریه نسبیت از سوی ایرانیان زیاد می شنویم و البته درست به دلیل شیوع همین موارد است که به نظر نگارنده و بسیاری از دانشگران دیگر باید تبلیغی اساسی در زمینه این خبر انجام شود تا کار علمی درست ، دیده شود، سره از ناسره تمیز داده شود و ملاکی برای دیگران قرار گیرد.بگذریم. در این روزها که خبر نشر مقاله دکتر استکی و همکارانش در نیچر در ایران منتشر می شد، بسیاری آن را نخستین مقاله ایرانی ها در نیچر نامیدند و البته شاید در نگاه نخست نتوان ایرادی بر آنان گرفت ؛ چراکه تسلسل درج مطلب در نیچر از سوی ایرانیان آنقدر گسسته بوده که کسی از گذشته ، یادی ندارد ؛ برخی از دوستان نیز که خبر نخستین مقاله ایرانی در نیچر را اعلام کرده بودند، با بررسی های بعدی خودشان و براساس چیزی که منطق علمی ایجاب می کند، خبرهایشان را تصحیح کردند. (مثلا نیما همدانی ، پژوهشگر مرکز تحقیقات ریاضی و فیزیک نظری). به هر حال ، در اینجا مروری می کنیم بر تلاش ایرانیان برای درج مطالب پژوهشی خود در نیچر. با بررسی سایت رسمی مجله نیچر (و زیرمجموعه های آن) متوجه می شویم که تاکنون حدود یکهزار و 81 مدخل برای ایران ثبت شده است. این مداخل شامل هر چیزی درباره ایران می شود. یعنی گزارش ، خبر و مقاله. اما 30تا از این مداخل به مقالات ایرانی ها برمی گردد. البته نه الزاما تمام ایرانی . برخی توسط گروهی کار شده که فقط یک یا چند ایرانی در آن دخیل بوده اند یا مقالاتی که نامهای غیرایرانی بر پیشانی آنها جای دارد؛ اما آدرسشان تمام ایرانی است. از این 30 عنوان ، 14 مقاله نشانی هایی تمام ایرانی را در خود جای داده اند. 10 مقاله در دهه 1960 و 4 مقاله نیز در دهه 1970میلادی. این 14تا در نیچر و 5مقاله نیز در زیرمجموعه های نیچر (که اعتبار کمتری نسبت به خود نیچر دارند) وجود دارد.دکتر استکی ، آرش افراز و روزبه کیانی 3 پژوهشگر ایرانی بتازگی در نیچر مقاله ای منتشر کرده اند. کاری سترگ و بزرگ در روال علمی ایران. این افتخاری است برای دانشگران ایرانی. امیدوارم که دور به دست دانشگران واقعی ایرانی افتد و در تسلسلی پاینده ، کار علم را راهبری کنند.