آستارا؛شهر بام های سفالی

آستارا از شرق به دریای خزر، از شمال به آستارای جمهوری آذربایجان، از غرب به استان اردبیل و از جنوب به شهرستان طوالش در استان گیلان محدود شده‌است. آستاراچای، آستارای ایران را از آستارای جمهوری آذربایجان جدا می‌سازد. این شهر از نظر ارتباطی بر سر یک سه‌راهی مهم قرار گرفته‌است؛ راه جنوبی آن به بندر انزلی و رشت، راه شمالی آن به آستارای جمهوری آذربایجان و باکو و راه غربی آن نیز که از گردنهٔ حیران می‌گذرد، به اردبیل و تبریز منتهی می‌شود.

این شهر از لحاظ اقامت مسافر در سطح استان گیلان دارای رتبهٔ نخست بوده و بین 20تا 30شهر گردش‌پذیر ایران با جذب سالانه شش میلیون مسافر داخلی و 800 هزار مسافر خارجی به شمار می‌رود. علاوه بر این، بندر آستارا نخستین بندر خصوصی کشور و پنجمین بندر فعال ترانزیتی شمال کشور است. بزرگ‌ترین پرچم کشور در استان گیلان در پایانه مرزی این شهربرافراشته شده‌است.

آستارا به موجب عهدنامه ترکمانچای که در سال 1828 میلادی میان دولت ایران و روسیه منعقد گردید، به دو قسمت تقسیم شد؛ قسمتی از شهر که در شمال آستاراچای واقع است، به دولت روسیه واگذار گردید و این رودخانه به عنوان مرز میان دو کشور شناخته شد.

در گذشته تولید سفال سقف در آستارا بسیار رایج بود و شهر آستارا به «شهر بام‌های سفالین» مشهور شده بود. سفال در تابستان عایق خوبی در برابر گرما بود و هنگام وزش باد شدید به صورت بادشکن عمل می‌کرد و در زمستان هم برف‌روبی آن آسان‌تر بود. حتی در ساختمان برخی از امامزاده‌های تاریخی منطقه با قدمت بیش از 400 سال نیز از سفال استفاده شده‌است.با وجود این‌که تا چند سال پیش، کارگاه‌های تولید سفال سقف در آستارا به عنوان مهم‌ترین منبع درآمد مردم مطرح بود، امروزه دیگر از آن کارگاه‌ها خبری نیست.

گردنه حیران

یکی از جاذبه‌های زیبا طبیعتی است که در منطقه حیران آستارا قرار دارد. اگر به این منطقه سفری داشته باشید متوجه خواهید شد که چرا این نام را برای این منطقه انتخاب کرده‌اند. زیبایی بیش از حد این طبیعت هر تماشاگری را حیران می‌کند. جاده‌ای که مثل یک مار تنومند به یک کوه بزرگ پیچیده شده، تا ارتفاع بسیار زیادی بالا رفته و ماشینها را می‌بینیم که سوار بر روی این مار در آن ارتفاع بلند در حرکت هستند. وقتی که این مسیر زیبا طی می‌شود هر چند دقیقه کوتاه با پیچ تندی روبرو می‌شویم که باید آن را دور زد. وقتی بالاتر می‌رویم در طول مسیر رستورانها و سالنهای غذاخوری و پذیرایی زیادی را می‌بینیم و استراحتهای کوتاه در کنار پرتگاه برای دیدن طبیعت زیبا و ماشینهایی که در زیر روی جاده پر پیچ و خم دیده می‌شوند.در این گردنه زیبا وجود تله کابین و سورتمه تفریحی بهترین خاطره را برای هر مسافری می سازد.

تالاب استیل

تالاب استیل تالابی است که در 7 کیلومتری شهر آستارا و در حاشیه جاده رشت به آستارا قرار دارد. این تالاب یکی از مناطق نمونه گردشگری و توریستی این شهر آستارا به شمار می‌رود.

اهمیت اکو توریستی این تالاب از جهت نزدیکی به جاده، تنوع چشم‌اندازهای طبیعی همچون کوهستان، جنگل و مزارع و کشتزارهای اطراف دوچندان می‌شود. ضلع‌غربی تالاب، پوشیده از جنگل و پوشش‌های سبز گیاهی است و در ضلع شرقی آن درختان توسکای شناور منظره بسیار جالب توجهی را بوجود آورده است که در بهار و تابستان استراحتگاه مسافران بوده و از نظر گردشگری یکی از جاذبه‌های مهم تلقی می‌شود.

پارک جنگلی بی‌بی یانلو

پارک جنگلی بی‌بی یانلو یکی از مناطق نمونه گردشگری آستارا واقع در روستای بی‌بی یانلو به وسعت 1512 هکتار، جزء جنگلهای هیرکانی غربی و جنگل هلی میان بند محسوب می‌شود، که در ضلع جنوب غربی ودر فاصله 5 کیلومتری آستارا واقع شده است. پارک مذکور دارای جاذبه‌های طبیعی زیبا و خاصی می‌باشد که علاوه بر تنوع فراوان رویشگاههای جنگلی و جانوری آن، وجود چندین دره با دامنه‌های پوشیده از جنگل و چندین قله به عنوان سیمای ویژه و بدیع و چشم انداز منحصر به فرد و جالب توجه‌ای ایجاد کرده، در هر زمانی از سال مشتاقان زیادی را به خود جلب می‌نماید.

ساحل صدف

ساحل صدف آستارا این ساحل در 7 کیلومتری جنوب مرکز شهر آستارا و برسر راه ارتباطی آستارا — تالش قرار گرفته و حدود یک ربع ساعت با مرکز شهرستان فاصله دارد. همه ساله در فصل تابستان ساحل صدف به همراه طرح شناگاه سفیر امید، از مقاصد مهم مسافران ورودی به این شهر می‌باشند.

باغ چای عباس‌آباد

در 2 کیلومتری جنوب غربی آستارا روستایی وجود دارد که عباس آباد نامیده می‌شود. شهرت این روستا به دلیل این است که هیچ یک از اهالی آن فارسی بلد نیستند و به ویژه این روستا در کمرشکن کوه اسپیناس از رشته‌های کوه‌های تالش قرار دارد. به دلیل توسعه فیزیکی شهر و افزایش ساخت وسازها، حریم شهر به اطراف این روستا نیز کشیده شده اما مرکز آن همچنان بکر و زیبا باقی‌مانده است. این روستا سرشاز شالیزارهای حاصلخیز است و یکی از مرغوب‌ترین برنج نواحی این روستا کشت می‌شود.یکی از دیدنی‌ترین قسمت‌های عباس‌آباد، باغی به همین نام است که تنها مرکز کشت چای در کل شهرستان است و ده‌ها سال سابقه دارد.باغ چای عباس‌آباد این باغ که در دوره مظفرالدین شاه تأسیس گردیده‌است، مرکز تحقیقات وزارت جهاد کشاورزی می‌باشد که هم اکنون در زمینه تولید انبوه نیز محصول فندق فعالیت دارد.

بهشت کاکتوس‌ها

این مجموعه در سال 1356ه. ش در خیابان فارابی تأسیس یافته که شامل 2200 نوع کاکتوس از کشورهای برزیل، مکزیک، پرو، بولیوی، آرژانتین و آمریکای جنوبی می‌باشد. پیرترین کاکتوس خاورمیانه در این مجموعه نگهداری می‌شود.

چشمه آب گرم علی داشی

چشمه آبگرم علی داشی در روستای سرسبز گیلده قرار گرفته‌است. این چشمه به دلیل نزدیکی به جادّهٔ اصلی از طرف آستارا و گردنه حیران از رونق زیادی برخوردار بوده و همه ساله پذیرای عدّهٔ کثیری از توریستهای نواحی اطراف می‌باشد. این چشمه در پای یک پرتگاه سنگی در محلّی به نام علی داشی در بالای درّهٔ گیله ده واقع شده‌است. خواص درمانی آب گرم علی داشی بسیار معروف است و دردهایی همچون درد مفاصل (روماتیسم) چشم درد، دل درد، کمر دردو تقویت اعصاب را شامل شده و بسیاری از این ناراحتی‌ها را درمان می‌کند. علاوه بر خاصیّت درمانی، به دلیل واقع شدن در یک محیط ییلاقی و خوش منظر و خوش آب و هوا از ویژگی توریستی و تفریحی خاصّی برخوردار است.

بازار بزرگ ساحلی آستارا

بازار بزرگ ساحلی آستارا که در میان مردمان بومی آستارا بساط گفته می‌شود یکی از مهم‌ترین مراکز تجاری استان گیلان، شمال ایران، از معروف‌ترین بازارهای ایران و از مقاصد مسافران ورودی به آستارا می‌باشد. بازار آستارا به اندازه ایی مشهور است که با قدم زدن در این بازار گردشگران خارجی و ایرانی به چشم می خورد.

قلعه شیندان

شیندان قالاسی قلعه‌های تاریخی و مرتفع در مرز جمهوری آذربایجان و ایران است، که قدمتی درحدود دوهزارسال را دارا می‌باشد. دژ و قلعه تاریخی در ارتفاع 1850 متر بر فراز کوه شیندان، در جادهٔ آستارا به اردبیل، منطقه حیران، بالای روستای ونبین و آنسوی مرز واقع شده‌است. قدمت آن به قبل از اسلام می‌رسد، به معنای محل نور که در آنجا آتشکدهایی بوده‌است.

دبیرستان حکیم نظامی

آستارا، شهری است با پشتوانه عمیق فرهنگی؛ قدر مسلم آن است که آستارا در استان گیلان یکی از باسوادترین مناطق شهری ایران محسوب می‌شود و تعداد بیسوادان این شهر بسیار اندک است. سابقه تاریخی در آستارا نیز حاکی از آن است که مردم این شهر همواره به علم و فرهنگ علاقه‌مند بوده‌اند. پایه‌گذاری مدرسه حکیم نظامی در بیش از 100 سال پیش در شهر آستارا خود حکایتی از این عمق فرهنگ و ادب در این شهر است. این مدرسه در سال 1287بنیان گذاشته شده‌است، این مدرسه در این مدت بیش از یک قرن فرهیختگان زیادی را پرورش داده‌است. از جمله افتخارات دیگر این مدرسه این است و نیما یوشیج، بنیانگذار شعر معاصر ایران در سال‌های ابتدایی 1300 در این دبیرستان تدریس کرده‌است. مدرسه شهیدمدنی نیز از قدیمی ترین ساختمان های آستارا است قدمت ساختمان مدرسه شهیدمدنی به بیش یک قرن می‌رسد اما پس از خریداری ساختمان آن از مرزبانی آستارا مدرسه شهیدمدنی کار خود را در جهت تعلیم وتربیت دانش آموزان از سال 1319 ه. ش آغاز کرد.

امامزاده ابراهیم و قاسم سیبلی

این امامزاده در 5 کیلومتری آستارا - تالش واقع شده‌است. شبستان، کاروان سرا، بازار و... از ویژگیهای خاص این امامزاده می‌باشد که از مجهزترین مراکز مذهبی گیلان به حساب می‌آید. هر ساله هزاران زائر برای زیارت و پرداخت نزورات به آنجا می‌روند. در سال 1386 ه. ش با همکاری سازمان اوقاف و کمکهای مردمی در حال بازسازی می‌باشد.

طرق مظفری

در هشتمین سال سلطنت مظفرالدین شاه قاجار جاده‌ای شوسه از آستارا به اردبیل کشیده شد که به طرق مظفری معروف گشت. دیدنی‌ترین قسمت این جاده در بالای پل زیبای بهارستان است که از چندین پیچ تند و خطرناک تشکیل گردیده و آن زمان پاسگاهی را برای حفاظت از این مکان احداث می‌کنند. یک کیلومتر بالاتر از آنجا چشمه‌ای از دل کوه می‌جوشد که برای نوشیدن آب صف طولانی تشکیل می‌شود.

قلعه تک آغاج

بقایای این قلعه که در ارتفاعات اسپیناس قرار گرفته به دوران سلاجقه می‌رسد که تیمور لنگ در آنجا اتراق کرده و به سنجر آباد قشون برده‌است. در سال 1326ه. ش الی 1329 ه. ش مرکز نور افکن مرزبانی آستارا بوده‌است.

لوندویل

محدوده قانونی شهر لوندویل 7٫5 کیلومتر مربع وسعت دارد. شهر آستارا به دلیل هم مرز بودن با آذربایجان نقش مهمی در اقتصاد کشور دارد این شهر از بخش های زیادی تشکیل شده است و هر شهر آن حائز اهمیت است در این میان لوندویل به دلیل داشتن طبیعت بکر و زیبا و ییلاقات منحصر به فردگردشگران زیادی را به خود جذب کرده است . آبشار لاتون لوندویل این شهر را یک شهر توریستی کرده و از شهر های مهم آستارا شمرده می شود.

پناهگاه حیات وحش لوندویل

این منطقه نمونه‌ای منحصر به فرد از باقیماندهٔ جنگل‌های جلگه‌ای هیرکانی است. حدود 1/3 منطقه از برکه، آب‌بندان و تالاب‌های مشجر تشکیل شده‌است. از گونه‌های مهم گیاهی می‌توان از نی،لویی، انار وحشی، توسکای قشلاقی، ازگیل، لرگ، لیلکی، تمشک و غیره نام برد. این پناهگاه شامل زیستگاه‌های متنوع آبی و خشکی برای جانوران است. 125 گونهٔ جانوری در منطقه شناسایی شده‌است که مهمترین آن‌ها عبارتند از روباه معمولی، گراز، سمور آبی، سیاه کاکل، پری شاه رخ، درن فک و.....

کوته کومه

روستای کوته کومه، ناخودآگاه ذهن‌ها به سوی تنهاترین آبگرم طبیعی جنگلی کشور و آبشار 105 متری «لاتون» که با توجه به سرریز عمودی آن بلندترین آبشار کشور محسوب می‌گردد، منعطف می‌شود.این روستای زیبا در استان گیلان 9 کیلومتری شهر لوندویل واقع شده است. روستایی است کوچک با حدود 20 خانه روستایی با مردمانی تالشی.مردم روستا عمدتاً در محل به زبان تالشی سخن می‌گویند. به زبانهای ترکی و فارسی آشنایی کاملی دارند.عمده شهرت این روستا بدلیل وجود آبشار لاتون بلندترین آبشاراستان گیلان است . دیگر مکان مشهور این روستا آبگرم کوته کومه است .آبگرمی است کوچک که در خود روستا واقع شده است .

آسیو شوان (آسیاب آبی)

پس از کوته کومه و راه آبشار لاتون به بقایای این آسیاب در روستای کوچکی به همین نام برخورد می‌کنیم. قسمت چرخ آن را سیل برده ولی سنگ‌های اتاق آن موجود می‌باشد.

آبشار لاتون

آبشار لاتون در استان گیلان، 15 کیلومتری جنوب شهرستان آستارا، شهر لوندویل روستای کوته کومه جای گرفته‌است. ارتفاع تقریبی آبشار لاتون 105 متر است که به لحاظ بلندی، مرتفع‌ترین آبشار گیلان و ایران به حساب می‌آید.

علاوه بر آبشار اصلی، آبشاری دیگر در 10 متری آن قرار دارد که 65 متر ارتفاع دارد و سرریز آب آن نسبت به آبشار اصلی بیشتر و پر عرض تر است. در بالا دست آبشار بزرگ لاتون، سه حوض بزرگ طبیعی با سه آبشار 10 متری وجود دارد که از زیبایی‌های بی نظیر و منحصربه‌فرد منطقه لاتون است.