رویای بی‌تعبیر استقلال کردستان عراق

به غیر از دولت حیدر العبادی در بغداد و دولت‌های ایران و ترکیه که هر کدام به اشکال گوناگون مخالفت خود را با برگزاری این همه‌‌پرسی اعلام کرده‌اند، دولت آمریکا نیز بارها مخالفت خود را ابراز داشته است. فرستادگان آمریکا طی یک سال گذشته بارها به کردستان سفر کرده و موضوع برگزاری رفراندوم را با مسعود بارزانی و دیگر مقامات کردستان درمیان گذاشته‌اند. این اواخر رکس تیلرسون وزیر خارجه آمریکا به صراحت خواستار لغو این رفراندوم شد، اما بارزانی همچنان می‌گوید حاضر به لغو آن نیست.

هفته گذشته بکر بوزداغ، معاون نخست‌وزیر ترکیه اعلام کرد تصمیم منطقه کردستان عراق برای برگزاری همه‌پرسی استقلال، منطقه را بی‌ثبات‌تر می‌کند. به نوشته وبگاه روزنامه «حریت»، وی طی نشست خبری بعد از جلسه کابینه، ضمن بیان این‌که همه‌پرسی مذکور، ناقض قانون اساسی عراق است، گفت: «همه‌پرسی بر بی‌ثباتی منطقه می‌افزاید». پیش از او رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه گفته بود: «اهمیت تمامیت ارضی عراق روز به روز بیشتر می‌شود. آنها (کردستان عراق) باید از چنین اقداماتی مانند برگزاری همه‌پرسی جدایی اجتناب کنند». بینالی ایلدیریم، نخست‌وزیر این کشور نیز قبلا با «غیرمسئولانه» خواندن این تصمیم تاکید کرده بود: «ترکیه می‌خواهد عراقی‌ها به‌عنوان یک ملت در کنار هم زندگی کنند». حتی یک بار وزارت خارجه ترکیه این اقدام را «اشتباه فاجعه‌بار» خواند و برلزوم حفظ یکپارچگی تمامیت ارضی این کشور تاکید کرد.

احزاب سیاسی منطقه کردستان عراق روز 17 خرداد با اجرای همه‌پرسی استقلال منطقه کردستان در ابتدای مهرماه آینده موافقت کرده‌اند. هرچند این رفراندوم به معنای استقلال کردستان نیست بلکه به گفته مقامات کردستان می‌تواند شروعی برای گفت‌وگوهای آینده درباره استقلال باشد. با این حال هرچه به این تاریخ نزدیک‌تر می‌شویم بر حجم اظهارنظرها و تلاش‌های دیپلماتیک افزوده می‌شود. یکی از این تلاش‌های دیپلماتیک گفت‌وگوهای مستقیم رئیس اقلیم کردستان و حیدر العبادی نخست‌وزیر عراق است که هفته گذشته برگزار شد.

به گزارش شبکه خبری سومریه نیوز، حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق پس از این گفت‌وگوها در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت: فضای احترام و تفاهم بر نشست دولت با هیات کردستان حاکم بود. وی در عین حال یادآور شد: ترسیم مجدد مرزها احتمالا به فاجعه می‌انجامد و استقلال کردستان به هیچ وجه به نفع آنها نیست. جای تأسف دارد که همه‌پرسی بعد از موفقیت و همکاری ما در جنگ علیه داعش صورت می‌گیرد. هیاتی از اقلیم کردستان عراق روز دوشنبه برای مذاکره با دولت مرکزی روانه بغداد شدند. گرچه به نظر نمی‌رسد این مذاکرات نتیجه‌ای داده باشد، اما در شرایط کنونی برای منصرف کردن رهبران کرد چاره‌ای جز این وجود ندارد. ناظران می‌گویند تجربه نشان می‌دهد تاکنون دعاوی بارزانی برای استقلال جهت گرفتن امتیاز بوده است. شاید این بار هم با گرفتن یک امتیاز درخور بارزانی از تصمیم خود برای برگزاری رفرانــــدوم استقـــلال کردســتان صرف‌نظر کند.