استفاده از تجربه دفاع مقدس در مسائل فرهنگی

فرهنگ زمانی می‌تواند به منصه ظهور برسد و نام واقعی به خود بگیرد که همه آحاد ملت با درنظر داشتن مسئولیت فردی و اجتماعی به آن بیندیشند و اول خود را اصلاح کنند و سپس آماده پذیرش مسائل مختلف در جامعه باشند.

با این همه به‌نظر می‌رسد بسیاری از افراد که تحت عنوان سفیران فرهنگی، وزرای فرهنگی، وکلای فرهنگی و... مسئولیت به‌عهده می‌گیرند باید دارای ویژگی‌های خاصی باشند که نیستند و اگر کارشناس هستند متاسفانه به مسئولیت‌هایشان عمل نمی‌کنند. طی دوران بعد از انقلاب در جامعه و بین اقشار مختلف شاهد رشد فرهنگی‌ای هستیم که این رشد فرهنگی به حوادث تاریخی، مثل جنگ تحمیلی و ایام دفاع مقدس یا پیروزی انقلاب اسلامی برمی‌گردد و توانست اشخاص را به یکدیگر متصل کند. امروزه مشهورترین فرهنگی که در جامعه خودنمایی می‌کند فرهنگ ایثار، شهادت و از‌خودگذشتگی است که مدیون هیچ‌یک از دولت‌هایی که بر سر کار آمدند نیست‌. دولت‌ها و مجلس شورای اسلامی و اساسا نظام اسلامی در بعد فرهنگی بسیار ضعیف عمل کرده‌اند و فرهنگ را در مقطعی قرار دادند که آخرالامر باید به آن پرداخته شود. اگر در تخصیص بودجه‌های لازم یا در برنامه‌ریزی‌های فرهنگی که بیشترین آسیب نیز از این مسیر است خوب عمل کنیم بیشترین بازده را از طریق فرهنگ می‌توانیم در کشور داشته باشیم.

براساس همین ضرورت است که رهبر معظم انقلاب از مفهوم آتش به اختیار استفاده کرده‌اند. مساله آتش به اختیار، کلمه موثر ادبی است و در افکار عمومی تاثیر می‌گذارد، ولی برخی ممکن است برداشت نابه‌جا از آن داشته باشند، در حالی که آتش به اختیار امری صددرصد اسلامی است و قبل از این‌که در مساله امر به معروف و نهی از منکر نظام‌ مسئول باشد این مردم هستند که باید پیشتاز باشند‌. مبحث فرهنگ امری است که فرد یا جامعه در قبال آن مسئول هستند تا در تربیت خانواده و اولاد و اجتماع در برابر بدی‌ها ایستادگی و بخوبی‌ها تشویق شوند. ما در دوران جنگ تحمیلی شاهد بودیم مردم در این جریان آتش به اختیار بودند و به اختیار خود حرکت می‌کردند و در مقابله با منافقین یا اطلاع‌رسانی در مورد اقدامات دشمنان، ارتش بیست میلیونی به تعبیر حضرت امام‌(ره) تشکیل دادند.

لذا آتش به اختیار مسئولیت‌پذیری هر فرد نسبت به جامعه با حفظ موازین قانونی است و امر به معروف و نهی از منکر یک وظیفه صددرصد فردی در کنار قوانینی است که وجود دارد و هرکس براساس موازین قانونی و شرعی موظف است این کار را انجام دهد.

از یاد نبریم وقتی صحبت از رعایت قانون می‌شود همه می‌دانند که قانونمداری اساس تفکر انقلابی است. همان‌طور که رهبری فرمودند نیروهای متعهد به انقلاب بیشترین مراعات قانونی را باید داشته باشند و هیچ کسی بدون در نظر داشتن قانون نباید حرکت کند. البته برخی اوقات حرکت‌هایی صورت می‌گیرد که ناآگاهی مطلق نسبت به قضیه است که تعرضاتی را انجام می‌دهد یا اساسا می‌خواهد اصل مساله را لوث کند. امر به معروف و نهی از منکر هیچ وقت با فحش همراه نیست. امر به معروف هیچ‌وقت با جسارت و اهانت به شخصیت فرد حقیقی و حقوقی همراه نیست و هرکسی این کار را بکند باید خودش اول امر به معروف شود و اخلاق را فرا بگیرد‌؛ لذا به نظر من آتش به اختیار یک امر صددرصد اسلامی است که حتما باید براساس موازین شرعی و اسلامی انجام بگیرد، اما در این بخش نکته این است که آحاد مختلف مردم فکر نکنند که امر به معروف و نهی از منکر فقط وظیفه دولت است، لذا باید در هنگام مشکلات شخصا وارد شوند.

بیژن نوباوه / کارشناس مسائل فرهنگی