آفت‌های سلیقه‌محوری در تدوین راهبردهای فرهنگی

آتش به اختیار، یعنی جوانان انقلابی با مدیریت گروهی و هسته‌ای فرهنگی به صورت خودجوش به نقد فرهنگ غرب بپردازند و از فرهنگ اصیل اسلامی دفاع کنند و آن را تبیین کرده و به شبهات فرهنگی پاسخ دهند. دکتر لاله افتخاری، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس نهم معتقد است که پس از شکست دشمنان در جبهه نظامی و اقتصادی هم اکنون دشمن به تهاجم فرهنگی و تلاش برای ایجاد استحاله فرهنگی در جامعه اقدام کرده و شروع به نقشه‌چینی از طریق مباحث فرهنگی کرده است. وی در گفت‌وگو با جام‌سیاست در این زمینه با ما به صحبت پرداخته که می‌خوانید.

چه اتفاقی افتاده که در مورد مسائل فرهنگی انتقاداتی مطرح است؟

فرهنگ به فرمایش رهبر معظم انقلاب اکسیژن، نفس و روح ما در جامعه است و از این جهت اهمیت بسیاری دارد. هرچقدر جسم زیبا و برازنده باشد، ولی روح از آن بیرون برود دیگر فایده ندارد چون جسم بدون روح، مرده بشمار می‌رود. انقلاب اسلامی ایران با شاخصه‌های فرهنگی به پیروزی رسید و تلاش شدکه همه رفتارهای ما برگرفته از آن باشد، لذا اگر به فرهنگ توجه نکنیم و دچار استحاله بشویم، خدای نکرده مانند اندولش خواهیم شد که همه امکانات را داشت و نگین انگشتر اروپا، در زمانی که اروپا هیچ نداشت بشمار می‌رفت،‌ اما بعد از این‌که دچار استحاله فرهنگی شدند سقوط کرد. البته خوشبختانه در جمهوری اسلامی ایران با حضور رهبری مقتدر چنین اتفاقی رخ نخواهد داد. مساله دیگر این‌که همان‌طور که در صدر اسلام دیدیم وقتی دشمنان از جنگ‌های نظامی و کشتار و تحریم‌های اقتصادی مثل شعب ابیطالب شکست خوردند، در نهایت به جنگ و تهاجم فرهنگی روی آوردند و به ایجاد شایعات، انحراف در اعتقاد مردم و ایجاد شبهه در اذهان ملت اقدام کردند، دشمنان با بهره‌گیری از منافقان که عامل اجرای آنها از درون مسلمانان و از مسلمان‌‌نماها در صدر اسلام بودند بیشترین آسیب را به جامعه رساندند که امروز چنین اتفاقاتی دوباره تکرار شده است. پس از این‌که جمهوری اسلامی ایران بعد از جنگ تحمیلی و هشت سال دفاع مقدس موفق شد دشمن را در جنگ نظامی شکست بدهد و در نبرد اقتصادی پیروز میدان شود، شاهدیم که دشمن به تهاجم فرهنگی و تلاش برای ایجاد استحاله فرهنگی در جامعه اقدام کرد و شروع به نقشه‌چینی از طریق مباحث فرهنگی کرد.

چرا دولت‌هایی که تاکنون سر‌کار آمده‌اند نتوانستند در مباحث فرهنگی اقدامات مفیدی انجام دهند؟

شورایعالی انقلاب فرهنگی باید در مباحث فرهنگی قوی‌تر کار می‌کرد، ریاست شورایعالی انقلاب فرهنگی، براساس قانون اساسی رئیس‌جمهور است، لذا روسای ‌جمهور باید می‌توانستند که دستگاه‌های فرهنگی مرتبط را، نظارت و آنها را در اجرای مطالب فرهنگی هدایت کنند. اما عمدتا می‌بینیم که روسای دولت به خاطر مخالفت‌هایی که از طرف برخی صورت می‌گیرد یا یکسری شبهاتی که از طرف دشمن در جامعه القا می‌شود یا به خاطر رای یا هر علت دیگری، نسبت به رسالت خود با تسامح و تساهل و با نگاه سیاسی برخورد می‌کنند و همین امر باعث شده که فرهنگ کشور دچار آسیب شود، از طرف دیگر مباحث فرهنگ جاده‌سازی یا ساختمان‌سازی نیست که بتوانیم برایش شاخص‌هایی را تعیین کنیم. بنابراین سنجش شاخص فرهنگ بسیار مشکل است، به خاطر همین هرکس خودش را متخصص فرهنگ می‌داند و متاسفانه همین متخصص دانستن نسبت به مسائل فرهنگی باعث شده نگاه سلیقه‌ای افراد حاکم بر مسائل فرهنگی شود. البته نگاه سلیقه‌ای و اجتهادات شخصی آسیب‌رسان بر پیکره فرهنگ است و این رویکرد در دولت‌های مختلف وجود دارد و مجریان برنامه در عوض این‌که مجری قوانین و مقررات باشند در بعضی از موارد اقدام به قانونگذاری می‌کنند یا تصمیم بر اجرا یا عدم اجرای برخی از مقررات تاکنون کرده‌اند.

رهبر معظم انقلاب اشاره به آتش به اختیار فرهنگی داشتند و در توضیح آن تاکید کردند که آتش به اختیار به معنای کار فرهنگی تمیز و خودجوش است. تعبیری که حضرت آقا داشتند به چه منظور است؟

بعضی افراد منتظر می‌مانند تا هر چیز را که رهبر معظم انقلاب بفرمایند دنبال کنند، ‌البته در یکی دو سال گذشته دستگاه‌ها یا نمایندگان مجلس در جهت قانونمند کردن برخی از مفاد قدم بر داشتند، اما بقیه مسئولان بعضا کنار نشستند و منتظر ماندند تا دیگران کاری کنند. حضرت آقا فرمودند که در امورات فرهنگی منتظر نمانید و چنانچه می‌بینید که کار خلافی انجام یا انحرافی ایجاد می‌شود منتظر نباشید که برای شما بخشنامه‌، دستور، اقدام یا حکم شرعی برسد، شما براساس نظرات کارشناسی اقدام به‌ موقع و بهنگام انجام دهید تا کار به جایی نرسد که جامعه و خانواده‌ها اعتراض کنند. وقتی قانون‌شکنی‌ها صورت می‌گیرد یا تظاهر به برخی مسائل خلاف شرع می‌شود، مردم باید وارد عرصه شوند و از ظرفیت خودشان استفاده کنند و اقدامات لازم را انجام دهند و اگر بخواهند منتظر بخشنامه و... بمانند فرصت از دست رفته و آسیب، کار خودش را کرده است.

رهبر معظم انقلاب اشاره کردند که این آتش به اختیار به معنای بی‌قانونی و فحاشی و طلبکار کردن مدعیان پوچ‌اندیش نیست، به نظر شما مردم چگونه باید خودجوش وارد مسائل فرهنگی شوند که بی‌قانونی درسطح جامعه اتفاق نیفتد؟

وقتی کار خلاف قانون انجام می‌شود باید به موقع مسئولان اقدام کنند و این مقابله باعث نمی‌شود که در جامعه هرج و مرج شود، در حقیقت اقدام به موقع به معنای بی‌قانونی نیست و باید نسبت به آن توجه داشته باشیم، همه‌ مردم در زمینه مباحث فرهنگی مسئولیت دارند تا اقدام کنند. البته این مسئولیت به معنای این نیست که سلیقه‌ای کار کنند، بلکه باید براساس شاخص‌های قانونی اگر در جایی انحراف و اشکال جدی می‌بینند وارد شوند.