با توجه به اجرای برجام و پایبندی جمهوری اسلامی ایران به تعهداتش، بهانههای آمریکا نیز از موضوع هستهای به مسائلی دیگر از جمله فعالیتهای موشکی و سیاستهای منطقهای کشورمان معطوف شده و واشنگتن با طرح بهانههایی در این موارد به دنبال تحریمهای جدید علیه تهران است.
این همان موضوعی است که رهبر انقلاب از همان ابتدای مذاکرات هستهای بارها بر آن تاکید کرده بودند که آمریکا پس از موضوع هستهای، مسائلی دیگر از جمله مباحث موشکی و موضوعاتی چون حقوق بشر را پیش خواهد کشید.
در چنین شرایطی انتظار میرود با استفاده از تجربیات گذشته در بخشهای مختلف، راه بر سیاستهای ضدایرانی آمریکا بسته شده و شرایط به گونهای پیش رود که خصومتهای آمریکا حداقل تاثیر را بر کشورمان داشته باشد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در سخنرانیهای مختلف، راهکارهای مقابله با خصومتهای آمریکا را تبیین کردهاند که از جمله آنها میتوان به حفظ وحدت داخلی، سیاست خارجی مقتدرانه، افزایش توانمندیهای دفاعی، تحقق اقتصاد مقاومتی و توجه به توانمندیهای داخلی اشاره کرد.
علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان نیز دیروز در یادداشتی تاکید کرد: بدون قدرتسازی و افزایش توان ملی امکان استیفای حقوق قانونی و منافع ملی، تنها یک سراب دستنیافتنی است.
به گزارش دبیرخانه شورایعالی امنیت ملی، شمخانی در این یادداشت آورده است: انسجام داخلی و وحدت ملی در کنار بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای بومی برای ارتقا و توسعه توان ملی در ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، دفاعی و امنیتی، تنها مسیر حفظ و افزایش اقتدار پایدار برای برداشتن گامهای بلند در مسیر توسعه پایدار است.
افزایش قدرت درونی از طریق تقویت بنیه دفاعی
دکتر یدالله جوانی، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل راهبردی هم در گفتوگو با جامجم تنها راه مقابله با تحریمها و دشمنیهای آمریکا را استحکام ساخت درونی قدرت جمهوری اسلامی ایران دانست و افزود: اگر روز به روز بر قدرت درونی در حوزههای مختلف بیفزاییم، آمریکا از تحریم ما سودی نمیبرد.
وی یکی از ابعاد استحکام ساخت درونی را قدرت دفاعی و امنیتی دانست و تاکید کرد: آمریکا برای تضعیف و مهار ایران، بیش از هرچیز روی تضعیف بنیه دفاعی ما تمرکز کرده است زیرا این کشور در دهههای گذشته هرگاه در پیشبرد اهدافش به مشکل خورده به قدرت نظامی و زور متوسل شده است اما در چهار دهه اخیر نتوانسته در مقابل ایران از چنین اهرمی استفاده کند.
این استاد دانشگاه، راهکار افزایش بنیه دفاعی را به چند بخش تقسیم کرد و توضیح داد: پشتوانه اصلی قدرت دفاعی ما مردم هستند و بنابراین همواره باید وحدت ملی را تقویت و از بروز هرگونه گسستی جلوگیری کرد؛ باید روحیه جهادی و شهادتطلبی را تقویت کرد و با جنگ نرم دشمن برای تضعیف ارزشها و اعتقادات مردم مقابله کرد؛ باید استحکام ملت را با محوریت نظام و رهبری تقویت کنیم چرا که هر چه حمایت مردم از ولایت فقیه و فرمانده کل قوا بیشتر باشد قدرت دفاعی کشور نیز تقویت خواهد شد.
جوانی با تاکید بر ضرورت توجه ویژه به توانمندیهای موشکی گفت: فعالیتهای موشکی جمهوری اسلامی ایران همان چیزی است که مورد توجه ویژه آمریکاست و ما نیز در مقابل باید با توجه به تهدیدات، جایگاه ویژهای برای این بخش قائل باشیم. آمریکاییها میخواهند با طرح اتهاماتی مبنی بر تنشآفرینی ایران در منطقه، ما را به درون مرزها محدود کنند اما ما باید موقعیت خود را در منطقه تقویت کنیم تا بتوانیم دشمنان را در دوردستها زمینگیر کنیم.
در بخش دفاعی، چشم به خواستههای آمریکا نمیدوزیم
وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح هم با اشاره به وضع تحریمهای جدید آمریکا گفت: ایران هرگز مقابل دشمن کوتاه نخواهد آمد و تهدیداتی که از جانب دشمن میشود با پاسخ شدید ایران مواجه میشود.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، سردار حسین دهقان افزود: آمریکا تحت هر شرایطی به دنبال اعمال محدودیت و اعمال فشار علیه ایران است و تحریمهای آمریکا اقدام جدیدی در قبال ایران نیست، چرا که از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی با این وضعیت مواجه بودهایم.
وی تصریح کرد: نگرانی ملت ایران بابت تحریمهای آمریکا نیست، چراکه نظام ما آنقدر ریشه دار و مستحکم است که حرکتهای آمریکا نمیتواند اثر جدی روی فعالیتهای ما بگذارد و قدرت ایران مانع تأثیرگذاری جدی تحریمهای آمریکا میشود.
وزیر دفاع افزود: در بخش دفاعی نیازی نداریم که چشم به خواستههای آمریکا بدوزیم یا اینکه بخواهیم به خواستههای آنها تمکین کنیم؛ مسیر ایران در زمینه فعالیتهای موشکی و دفاعی مشخص است.
تحقق اقتصاد مقاومتی
یکی دیگر از بخشهایی که میتواند جمهوری اسلامی ایران را در مقابل تحریمها و تهدیدهای آمریکا، واکسینه کند تحقق اقتصاد مقاومتی است که بارها از سوی رهبر معظم انقلاب مورد تاکید قرار گرفته است.
دکتر محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در همین زمینه به جامجم گفت: یکی از اصلیترین محورهای مقابله با تحریمها، موضوع اقتصادی است و اهمیت مساله تا آنجاست که حتی در مباحث مربوط به برجام هم بحث تحریمهای اقتصادی مطرح بود و به عبارت دیگر یک روی سکه برجام، موضوعات هستهای و روی دیگر آن موضوعات اقتصادی بود.
رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه دشمن قصد اعمال فشار بر ایران در حوزه اقتصادی دارد، گفت: این بازی البته از سوی ایران خوانده شده و مهمترین تصمیم ما در شرایط کنونی در مواجهه با جریان تحریمها باید تقویت بنیه اقتصادی کشور باشد و در صورت تحقق اقتصاد مقاومتی، تحریمها حتی در صورت تمدید هم مانعی برای استمرار کار و تلاش در داخل نیست و مجاهدت در عرصه اقتصادی، باعث ایجاد خوداتکایی درونی میشود.
این استاد دانشگاه درباره آثار تحریمها خاطرنشان کرد:گرچه تحریمها در کوتاهمدت ممکن است آثار منفی داشته باشد، اما در میانمدت و بلندمدت درصورت ادامه تلاش و کوشش در عرصه اقتصاد مقاومتی،میتوان جلوی آثار و تبعات منفی آن را گرفت.
وی افزود: همانطور که امروز تقویت بنیه دفاعی نشاندهنده اقتدار ملی است و شلیک موشکهای سپاه به دیرالزور نشان از توانمندی دارد، گام دوم اقتدار ملی را باید در عرصه اقتصادی دانست و بر همین مبنا بستر رسیدن به اقتدار اقتصادی، توجه به سیاستهای اقتصاد مقاومتی است و در کنار این مساله، توجه به تجربیات برخی از کشورها مثل برزیل و هند برای مبادلات پولی و راهاندازی مبادلات کالایی میان کشورها میتواند راهگشا باشد.
دیپلماسی مقتدرانه و طلبکارانه
برای خنثیسازی سیاستهای خصمانه آمریکا، قطعا یکی از اهرمهای جمهوری اسلامی ایران،بهرهگیری از ابزار دیپلماسی است.
رهبر معظم انقلاب در همین زمینه خطاب به دستاندرکاران سیاست خارجی کشور تاکید کردهاند: وقتی دشمن با وقاحت در مقابل شما ایستاده است، هر نوع کوتاهی شما را حمل بر ضعف و ناچاری میکند و گستاخ تر میشود، بنابراین باید کاملا مراقب بود.
دکتر سید مصطفی مصلحزاده، دیپلمات پیشین و استاد دانشگاه در گفتوگو با جامجم، توانمندسازی عرصه دیپلماسی را یکی از زمینههای مواجهه با تحریمها دانست و خاطرنشان کرد: یک مدل دیپلماسی این است زمانی که تحریمها صورت گرفت با کشورهای تعیینکننده تحریم وارد مذاکره شد و در این مرحله با امتیازدهی از آنان خواست که از تحریم دست بردارند و مدلی که در برجام رفتار شد بر همین اساس بود. البته کشورهایی که با ما وارد مذاکره شدند، هنوز به مهمترین تعهد خود که رفع تحریم از مبادلات بانکی بود، عمل نکردند و همچنان بهرغم امتیاز دادن در این مرحله به نتایج روشنی نرسیدیم.
این استاد دانشگاه افزود: اما شیوه دیگر مواجهه در عرصه دیپلماسی میتواند این باشد که قبل از اینکه کشورهای دیگر ما را در مقام متهم قرار دهند دستگاه دیپلماسی ما به عنوان سوالکننده و در مقام دادستان، پلیس یا ناظر بینالمللی قرار گیرد و از کشورهای تحریمکننده سوال کند که مثلا چرا با وجود اینکه مدعی برخورد با دارندگان بمبهای هستهای هستید اسرائیل را تحریم نمیکنید؟ چرا شعار مقابله با تروریستها را سر میدهید اما سازمان مجاهدین خلق (گروهک تروریستی منافقین) در کشورهای شما دفتر دارد؟ چرا آمریکا با اینکه پذیرفته در طراحی و اجرای کودتای 28 مرداد 1332 دخالت داشته و هواپیمای مسافربری ایران را ساقط کرده، تحریم نمیشود؟
مصلحزاده تاکید کرد: اگر دستگاه دیپلماسی ما در جایگاه سوالکننده قرار گیرد، میتواند نمایشی از اقتدار را برای مقابله با کشورهای تحریمکننده نشان دهد، در غیر این صورت ایران در جایگاه متهم قرار میگیرد و نمیتواند نمایش قابل قبولی از اقتدار در عرصه دیپلماسی را ارائه کند.
پیگیری حقوقی و مقابله به مثل
البته بحث دیپلماسی را نمیتوان تنها برعهده دولت و وزارت خارجه دانست و برخی دستگاههای دیگر از جمله مجلس نیز میتوانند از طریق پیگیری دیپلماسی پارلمانی، شرایط را برای بیاثر کردن اقدامات آمریکا و مقابله با آن مهیا کنند.
مجلسیها علاوه بر دیپلماسی پارلمانی، از طریق وضع قوانین مناسب نیز میتوانند دولت را در مقابله با سیاستهای آمریکا یاری کنند.
آنطور که سید حسین نقوی حسینی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفتوگو با خبرگزاری صداوسیما گفته، نمایندگان در همین زمینه، طرح دوفوریتی مقابله با اقدامات ماجراجویانه آمریکا را امروز به هیاترئیسه مجلس ارائه میکنند.
وی افزود: با توجه به دوفوریتی بودن، این طرح پس از تقدیم به هیاترئیسه مجلس طبق آییننامه داخلی، تا یک هفته بعد در دستور کار صحن پارلمان قرار میگیرد.
مجلس شورای اسلامی پیش از این نیز در قانونی دولت را موظف کرد زمینه لازم را برای اخذ غرامت از آمریکا در قبال خساراتی که از کودتای 28 مرداد تا کنون به مردم ایران وارد کرده است فراهم کند و در همین زمینه دادگاههای جمهوری اسلامی ایران تاکنون نزدیک به صد میلیارد دلار علیه آمریکاییها حکم صادر کردهاند.
محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور در نشست خبری دیروز در پاسخ به خبرنگار جامجم در خصوص آخرین وضعیت احکام صادره در دادگاهها علیه آمریکا گفت: آنجا که به موجب قانون منافعی از کشور را درصدد آسیب ببینیم از طریق وزارت خارجه باید پیگیری شود که بخشی پیگیری و به نتیجه رسیده و بخشی هم در دست اقدام است؛ مثل همین اقدام اخیر دولت آمریکا برای مصادره ساختمان بنیاد علوی که در دست رسیدگی است. وی گفت: متاسفانه دولت آمریکا هم قاضی است و هم شاکی و ما اموالی از این کشور در ایران نداریم که مصادره کنیم و همه میدانیم که آمریکا چقدر سرمایههای ما را برداشت کرده است.
حفظ اتحاد داخلی
اما در کنار مواردی از جمله اقتدار دفاعی، دیپلماسی فعال و اقتصاد درونزا، مولفه بسیار مهم دیگری برای مقابله با خصومتهای آمریکا وجود دارد که چیزی نیست جز حفظ وحدت و انسجام داخلی.
دکتر محسن اسلامی، استاد دانشگاه در همین زمینه، همگرایی در جامعه را یکی از عوامل مهم برای کاهش تهدیدات و تحریمهای بیرونی دانست و به جامجم گفت: در عرصههای ملی مهمترین آسیب، واگرایی است و به همین خاطر عموم جامعهشناسان معتقدند که راهکار مقاومسازی ملت در مقابل تهدید یا تحریم بیرونی، انسجام درونی است و در این صورت است که یک ملت میتواند اقدام به طراحی راهکارها، راهبردها و خط مشیها برای مقابله با تهدیدها و تحریمهای بیرونی کند. وی افزود: تاریخ گواه است که در چهار دههای که از عمر جمهوری اسلامی ایران میگذرد و با مشکلات متعددی مثل جنگ، تحریم و مسائل اقتصادی دست و پنجه نرم کردهایم، مهمترین نکته در برخورد با این مشکلات، انسجام داخلی بوده است.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه وحدت و انسجام به ایجاد آرامش در سطح جامعه کمک میکند، افزود: زمینههای وحدت نسبی میتواند در ذیل آیین، مرام، قاعده و قانون شکل بگیرد. در حوزه فرهنگ و سیاست نیز باید همین اتفاق بیفتد و از نگاه سیاسی هم همین انسجام و وحدت شکل بگیرد و اگر وحدت و انسجام تقویت شد، آسیب هم کمتر خواهد بود و آسایش به جامعه ترزیق میشود.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم