شهرها زمین‌های کشاورزی را می‌بلعند

محققان بین‌المللی با تجزیه و تحلیل داده‌های ماهواره‌ای زمین‌های کشاورزی و میزان بهره‌وری آنها با استفاده از نتایج سال 2000 به عنوان نقطه مرجع و مقایسه آن با طرح‌های مناطق شهری تا سال 2030، دریافتند 30 میلیون هکتار از زمین‌های کشاورزی جهان به شهرهای رو به رشد تبدیل می‌شوند که وسعتی معادل کشور فیلیپین است. در این میان، آسیا و آفریقا 24 میلیون هکتار از زمین‌های کشاورزی اصلی خود را از دست خواهند داد.

شهرها، قطب‌ فعالیت‌های اقتصادی‌اند و از این رو تغییرات بزرگی قابل انتظار است. همان طور که نویسندگان مقاله می‌گویند، این نخستین مطالعه‌ای است که درباره تأثیر شهرنشینی روی زمین‌های کشاورزی در سطح جهانی، قاره‌ای و کشوری انجام شده است. کشورهای اتریش، آلمان، سوئد، نیوزیلند و ایالات متحده این مطالعه را انجام داده‌اند.

میزان بهره‌وری زمین‌های کشاورزی که تا سال 2030 ناپدید می‌شوند، تقریبا دو برابر میانگین جهانی است و حدود 4 درصد تولیدات کشاورزی جهان از سال 2000 را به خود اختصاص داده است. چین، هند، نیجریه، پاکستان و ایالات متحده در صدر کشورهایی قرار دارند که زمین‌های کشاورزی‌شان را به دلیل گسترش شهرنشینی از دست داده‌اند. هرچند تفاوت‌های قابل توجهی در سطوح منطقه‌ای وجود دارد، اما بیشترین تأثیر، بر میزان بهره‌وری محصولاتی از قبیل برنج، گندم، ذرت و سویاست.

در میان قاره‌ها، آسیا، حداکثر تلفات زمین‌های کشاورزی را خواهد داشت؛ زیرا چین به تنهایی یک‌چهارم از تلفات زمین‌های کشاورزی جهان را به خود اختصاص داده است. انتظار نمی‌رود در هند، دیگر کشوری که بسرعت در حال توسعه اقتصادی است، زمین‌های بیشتری از دست برود؛ هر چند این سناریو ممکن است با رشد شهرنشینی در این کشور تغییر کند. پاکستان، ویتنام و اندونزی نیز توان بالقوه‌ای برای از دست دادن زمین‌های کشاورزی‌شان دارند. هنگامی که این تغییرات معیشت کشاورزان کوچک و خرده‌فروشان را تهدید کند، عواقب جدی‌تری در مناطق جنگلی نیز دیده خواهد شد.

فلیکس گروتزیگ می‌گوید: «از یک سو، زمین‌های کشاورزی به مصرف شهرنشینی می‌رسند و از سوی دیگر، ممکن است جنگل‌ها و دیگر اکوسیستم‌های ارزشمند در مقیاس‌های مربوط جایگزین جدیدی برای زمین‌های کشاورزی شوند.»

منبع: scidev