اقتصاد آمریکا و عربستان بازی در زمین سوخته

وقتی چنین کاهش درآمدی برای دولت آمریکا به وجود آمد تئوری‌های اقتصادی و به کار گرفتن آنها نیز با چالش همراه شد و هر راهی که قصد داشتند به کار بگیرند با بن‌بست روبه‌رو شد. همین عوامل باعث شد تا سرمایه‌گذاران سرمایه خود را به جایی منتقل کنند که هزینه کمتری بپردازند. همین تز اقتصاد آمریکا را با بحران شدید روبه‌رو کرد و باعث ورشکستگی صنایع آمریکا شد. به بیان بهتر سرمایه‌گذاران گفتند چرا سرمایه‌مان را به آمریکا ببریم؛ در کشوری مثل تایلند، کره جنوبی، ژاپن یا چین سرمایه‌گذاری می‌کنیم. آنجا هزینه‌ها و دستمزد خیلی کمتر است و تولید به‌صرفه‌تر از آمریکاست. در مورد موبایل که یک کالای پرتقاضا در جهان است و عمده آن در چین تولید می‌شود حدود 3.5 درصد سود آن به این کشور می‌رسد و بیشترین سود را کشورهای اروپایی مانند آلمان و ژاپن می‌برند. در این حالت سرمایه از آمریکا خارج شده مالیات هم کم شده سطح رفاه عمومی کاهش پیدا کرده و جامعه به بن‌بست رسیده است. دونالد ترامپ با وعده این که سعی می‌کند مصرف کالای آمریکایی را بالا ببرد به استناد همین گزارش‌ها تلاش می‌کند تا کاستی‌های به وجود آمده را جبران کند.

شعارهای ترامپ زمانی که نامزد ریاست جمهوری بود نقطه ضعف اقتصادی این کشور تلقی می‌شد. این‌که آمریکایی‌ها کالاهای آمریکایی مصرف کنند و بسیاری از سرمایه‌های از دست رفته این کشور بازگردانده شود. دیوارکشی بین مکزیک و آمریکا هم ازجمله وعده‌هایی بود که ترامپ داد، اما در عمل نتوانست چنین کاری را انجام دهد. به این دلیل که اگر می‌خواست چنین اقدامی را صورت دهد. فارغ از هزینه‌هایی که داشت از طرفی بخش عمده‌ای از اقتصاد آمریکا فلج می‌شد. آمریکا بخش عمده‌ای از کارهای صنعت خدمات کشاورزی خود را با مهاجران قانونی و غیرقانونی می‌گذراند و اگر دیواری کشیده و مکزیک جدا شود آن زمان باید با هزینه‌ای چند برابر پول دستمزد به کارگر آمریکایی بدهد. پس وعده‌هایی که ترامپ داده بود عملا امکانپذیر نبود از طرفی بازار کالای جهانی تا حدی کشش دارد و نمی‌توان توقع داشت که اقتصاد آمریکا با عرضه کالا خودی نشان دهد. از سوی دیگر وضعیت بانک‌های آمریکایی تعریفی ندارد و در زمان دولت قبل آمریکا، اوباما 800 میلیارد دلار پول به شبکه بانکی تزریق کرد که سر پا بماند.

ترامپ حل بحران اقتصاد ورشکسته‌ای را وعده داد و در حال حاضر هیچ کدام از بخش‌های اقتصادی آمریکا دیگر امکان برگشت به حالت سابق را ندارند، به همین دلیل تنها قسمتی که می‌تواند تقاضا ایجاد کند اسلحه است. از سوی دیگر اصل سیاستگذارها در آمریکا اسلحه‌سازها هستند. آنها معتقدند که اگر در اسلحه‌سازی سرمایه‌گذاری نشود اقتصاد جهان برهم خواهد ریخت. در حال حاضر با توجه به رکودی که در کل دنیا حاکم است، تنها بحثی که می‌تواند امیدوارکننده باشد همین بحث نظامی است و کشورهایی که به تروریسم پروری می‌پردازند طالبان و داعش را متولد می‌کنند که جنگ افزایش دهند تا کشوری مانند آمریکا بهره‌برداری کند.

دکتر بیژن عبدی/ کارشناس اقتصادی