استقبال فرانسوی‌ها از گل سرشوی خلخال

به گزارش مهر، در حال حاضر تصور خانه بدون شوینده‌های شیمیایی غیرممکن است. اینکه نه صابون داشته باشیم و نه شامپو. نه مایع ظرفشویی و نه پودر لباسشویی. به حدی استفاده از شوینده‌های صنعتی در زندگی روزمره ما رسوخ کرده که بخشی از هزینه‌های سبد خانوار به این مواد اختصاص می‌یابد.

کمی دقیق‌تر شویم. پرسیدن این سؤال خالی از لطف نیست که زمانی شامپو و پودر لباسشویی تولید نمی‌شده مردم از چه شوینده‌هایی استفاده می‌کردند؟

بررسی میدانی خبرگزاری مهر نشان می‌دهد در خود شهر اردبیل نه تنها سابقه طولانی در استفاده از شوینده‌های گیاهی وجود دارد بلکه اهمیت این شوینده‌ها با وجود غفلت خود شهروندان در کشورهای آن ور آبی بیشتر کشف شده است.

*اردبیل، شهر حمام های تاریخی

اردبیل به شهر حمام‌های تاریخی معروف است. تقریباً در هر محله قدیمی این شهر یک حمام وجود دارد که برخی عمومی، برخی خصوصی و برخی محله‌ای است.

اغلب حمام‌های تاریخی اردبیل در زمان صفویه تا قاجار رونق گرفته و برخی به لحاظ معماری و تزیینات ممتاز در سطح کشور است.در گذشته که در منازل حمام نبود، هر هفته روزی به عنوان روز حمام تعریف می‌شد و تمامی اعضای خانواده از کوچک تا بزرگ به حمام‌های عمومی می‌رفتند.

مراحل شست‌وشو و مواد شوینده استفاده شده به مانند امروز نبوده و گاهی حمام کردن نیمی از روز را به خود اختصاص می‌داد.بانوی مسن اردبیلی با یادآوری آن ایام به مهر گفت: دختران با مادر و پسران با پدر وسایل و البسه خود را آماده کرده و صبح زود به حمام می‌رفتند.

پوراندخت سپاسی تصریح کرد: گاهی حمام کردن تا ظهر به طول می‌انجامید تا بعد از یک هفته با پاکیزگی کامل فرد از حمام خارج شود.

*گل سرشوی، شامپوی زنان بود

وی به یاد دارد که قبل از آمدن شامپو به بازار زنان برای شست‌وشو از گل سرشوی استفاده می‌کردند. به گفته سپاسی گل سرشوی در آب حل می‌شد و آب آن بر روی سر ریخته می‌شد که موها را نرم می‌کرد و حتی مانع از ریزش مو بود.

سپاسی افزود: گل سرشو می‌توانست چربی مو را از بین ببرد و در گذشته مشکلی به نام ریزش مو در هیچ بانویی دیده نمی‌شد؛ به طوریکه خیلی از زنان موهای بلند و پرپشت داشتند و حجم موها به حدی زیاد بود که برای راحتی و انجام کارهای روزانه موها را می‌بافتند.

امروز اما از گل سرشوی خبری نیست. این گل که از شهرستان خلخال به اردبیل آمده و در بازار به فروش می‌رسد فقط در بازار تاریخی اردبیل و عطاری‌ها مشاهده می‌شود.

گل سرشوی که در زبان آذری «گیل» گفته می‌شود از اعماق خاک خارج شده و ماندگاری تا 100 سال دارد.

این تعبیری است که صادق فروشنده شوینده‌های قدیمی از این ماده شوینده دارد. وی گل سرشوی را یکی از محصولات پرفروش خود نه برای اردبیلی‌ها بلکه برای گردشگران و مسافران می‌داند.

وی که در بازار تاریخی اردبیل مغازه دارد، به مهر گفت: گیل خریداری شده در تهران به چهار برابر قیمت به فروش می رسد. برخی از مشتریان حتی آن را صادر می‌کنند و در فرانسه از آن استقبال شده است.

سرنوشت تولیدات کمیاب که از خاک زرخیز این منطقه حاصل شده بعد از خروج از استان مشخص نیست. اما زمانی که به فروشگاه مواد شوینده شیمیایی سر می‌زنیم تا حدودی مشخص می‌شود که چرا خارجی‌ها به این مواد استقبال نشان می‌دهند.

یکی دیگر از فروشندگان مواد شوینده به خبرنگار مهر گفت: امروز اغلب مواد شوینده به سمت استفاده از مواد اولیه گیاهی رفته و حتی خود را با این مواد تبلیغ می‌کند.