سهم 14 درصدی خوزستان از پروژه‌های تحقیقاتی مناطق نفت‌خیز

باقر پورقاسم در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اینکه از سال 85 تا 92 به‌طور متوسط 17 درصد اعتبارات مصوب پژوهشی در شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب جذب می‌شد، اظهار کرد: با تمهیداتی که در مناطق نفت‌خیز اندیشیده شد موفق شدیم از سال 93 تا 95 بیش از اعتبارات مصوب اجباری جذب کنیم؛ زیرا اعتبارات مصوب به‌عنوان حداقل اعتبارات پژوهشی است، بر این اساس در سال‌های 93 و 94 به‌طور متوسط هشت درصد و پیش‌بینی تا پایان 95 این است که 6 درصد بیش از بودجه مصوب برای اعتبارات پژوهشی جذب شود.

وی خاطرنشان کرد: در خصوص قراردادهای مصوب نیز در سال‌های 93 و 94 به دلیل دستورالعمل‌های وزارتی و تصمیماتی که در شاکله وزارت اتخاذ شد، تعداد پروژه‌های مصوب به حداقل رسیده بود ولی در سال 95 با به جریان انداختن پروژه‌های از قبل تعریف‌شده و فضای تصویب‌خواهی خوبی که فراهم شد، اکنون 6 پروژه انعقاد قرارداد شده، 9 پروژه تأیید و ابلاغ شده که در حال انعقاد قرارداد است و 24 پروژه نیز در حال تصویب‌خواهی هستند.

رئیس پژوهش و فناوری شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب عنوان کرد: از مجموع پروژه‌های مصوب و در حال تصویب، چهار پروژه مربوط به دانشگاه شهید چمران است که بعضی از آن‌ها ابلاغ شده و بزودی قرارداد آن‌ منعقد می‌شود، بعضی از این پروژه‌ها هم در حال تصویب‌خواهی هستند که بعد از تصویب‌خواهی قرارداد آن‌ها منعقد خواهد شد.

پورقاسم با بیان اینکه این آمار برای سال‌های آینده شرایطی به وجود می‌آورد که به‌راحتی بتوانیم در زمینه‌های مختلف قراردادهای لازم را داشته باشیم، گفت: بر اساس قانون، حوزه پژوهش تنها می‌تواند با شرکت‌های دانش‌بنیان، پارک‌های علم و فناوری و دانشگاه‌ها طرف قرارداد باشد و امکان انعقاد قرارداد با شرکت‌های خصوصی وجود ندارد، مگر شرکت‌های خصوصی که در یک فناوری موردنیاز حالت انحصار داشته باشند و شرکت توانمند دیگری نباشد با مجوز وزارت نفت می‌توان قرارداد منعقد کرد.

رئیس پژوهش و فناوری شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب با اشاره به میزان هزینه‌کرد اعتبارات پژوهشی طی سال‌های 93 تا 95 افزود: در سال‌های 93 و 94 به ترتیب 8.4 و 14.1 میلیارد تومان و در سال 95 تاکنون نیز 2 میلیارد تومان اعتبار پژوهشی پرداخت شده و پیش‌بینی پرداخت تا پایان سال جاری در مجموع 16 میلیارد تومان است.

پورقاسم با مقایسه تعداد و مبلغ پروژه‌های تحقیقاتی استانی نسبت به سال گذشته، گفت: سهم خوزستان از پروژه‌های تحقیقاتی جاری با تعداد پنج پروژه، 19 درصد از کل پروژه‌ها با اعتبار 29 میلیارد و 232 میلیون تومان است؛ همچنین از مجموع پروژه‌های منعقدشده، یک پروژه با اعتبار 9 میلیارد و 915 میلیون تومان با سهم 14 درصد از کل پروژه‌ها در سال پژوهشی فعلی (از مهر 94 تا مهر 95) به استان خوزستان اختصاص دارد. در سال پژوهشی فعلی، هیچ پروژه خاتمه‌یافته‌ای نداشته‌ایم.

وی پروژه‌های جاری درون‌استانی در سال پژوهشی فعلی را شامل پروژه‌های ارتقای مدل ریاضی شبیه‌سازی مخازن هیدروکربنی برای جریان سه فازی و سه بعدی، تدوین و توسعه دانش فنی ساخت مته حفاری دندانه‌ای با انجام مطالعات راهبردی و به‌کارگیری فناوری‌های نوین، تدوین دانش فنی و تولید انبوه مته حفاری PDC بدنه ماتریکسی، تدوین دانش فنی تولید قطعات و تجهیزات صنعتی مورد نیاز شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب به‌ترتیب با پیشرفت 95، 74، 30 و 6.22 برشمرد و گفت: اجرای پروژه نظارت بر ساخت آن‌ها و پروژه افزایش ضریب بازیافت نفت در مخازن آسماری و بنگستان میدان گچساران با استفاده از فناوری‌های نوین نیز آغاز شده است.

رئیس پژوهش و فناوری شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب با اشاره به آمار پروژه‌های تحصیلات تکمیلی (ارشد و دکتری) استان، گفت: تعداد پروژه‌های جاری این بخش در ارتباط با دانشگاه‌های استان 59 پروژه است که 37 درصد کل پروژه‌ها را شامل می‌شود؛ همچنین سهم خوزستان از پروژه‌های منعقدشده (با 36 پروژه) 35 درصد و خاتمه‌یافته (با 44 پروژه) 50 درصد کل پروژه‌های تحصیلات تکمیلی در سال پژوهشی است.

پورقاسم درباره تعداد پروژه‌های تحصیلات تکمیلی خاتمه‌یافته در استان به تفکیک دانشگاه در سال پژوهشی فعلی اظهار کرد: دانشگاه‌های آزاد اسلامی اهواز، شهید چمران، صنعت نفت، خلیج فارس، آزاد ماهشهر، آزاد امیدیه و آزاد شوشتر به‌ترتیب 18، 10، هفت، سه، سه، 2، و یک پروژه تحصیلات تکمیلی خاتمه‌یافته در سال پژوهشی داشته‌اند.

وی به روند تصویب‌خواهی پروژه‌ها نیز اشاره و عنوان کرد: 2 نوع فرآیند تصویب‌خواهی وجود دارد، یکی مربوط به پروژه‌های تحصیلات تکمیلی و پروژه‌هایی است که تقریباً بیش از 90 درصد اختیارات تصمیم‌گیری آن با شرکت مناطق نفت‌خیز جنوب است و شاید 10 درصد آن از نظر ماهیت پروژه یا تکراری بودن توسط شرکت ملی نفت تصمیم‌گیری می‌شود که اختیارات این فرآیند در دست ما بوده و امکان کوتاه‌کردن فرآیند وجود دارد.

پورقاسم نوع دیگر تصویب‌خواهی پروژه‌ها را در خصوص پروژه‌های تحقیقاتی دانست و تصریح کرد: فرآیند این پروژه‌ها باید بر اساس دستورالعمل‌های موجود طی شود؛ بر اساس قانون مجلس، بودجه‌های پژوهشی باید به تأیید شورای عتف برسد و شورای عتف در این خصوص فرآیندی را تعریف کرده که ما موظف به طی‌کردن آن هستیم. در سال‌های 93 و 94 به دلیل آنکه تعداد پروژه‌های مصوب شرکت کاهش می‌یابد، این نیست که پروژه‌ای را آماده نکردیم؛ اتفاقاً بیشترین سبد پژوهشی ما مربوط به سال 93 است اما به‌دلیل اتخاذ برخی تصمیمات وزارتی، تصویب‌خواهی متوقف می‌شود و در نتیجه نمی‌توانستیم کاری کنیم.

رئیس پژوهش و فناوری شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب ادامه داد: با پیگیری‌ها و مکاتباتی که انجام دادیم، شرایطی را به‌وجود آوردیم که اکنون فرآیند تصویب‌خواهی پروژه‌هایی که در سال‌های 93 و 94 تعریف شده بودند، در سال 95 دارد اتفاق می‌افتد. کاری که باید صورت بگیرد این است که اختیارات تصویب‌خواهی پروژه‌ها به سمتی برود که به مراکز ذی‌نفع واگذار شود اما این کار تا امروز علی‌رغم پیگیری‌های انجام‌شده، صورت نگرفته است.

پورقاسم خاطرنشان کرد: با این وجود اتفاق مثبتی که محقق شده، این است که فرآیند تصویب‌خواهی تا حدودی تسهیل شده است و در سال 95 تاکنون 15 پروژه مصوب شده است که 6 پروژه به مرحله انعقاد قرارداد رسیده و 9 پروژه نیز آماده انعقاد قرارداد هستند که بزودی مراسم انعقاد قراداد آن‌ها را برگزار می‌کنیم.

وی با اشاره به اینکه بر اساس قانون مصوب مجلس اعتبارات پژوهشی هر سال توسط دستگاه‌های اجرایی مشخص می‌شود، گفت: به‌طور مثال در سال 95، 15.1 میلیارد تومان اعتبار در شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب باید صرف پژوهش شود؛ این رقم در سال‌های 94 و 93 به‌ترتیب 11.6 و 9.2 میلیارد تومان بوده است.

رئیس پژوهش و فناوری شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب اظهار داشت: این اعتبارات بر اساس مصوبه قانون اختصاص داده می‌شود و دستگاه‌های اجرایی بر اساس پروژه‌های خود باید شرایطی به‌وجود آورند که این اعتبارات جذب شود. به‌طور مثال در سال 94، 14.1 میلیارد تومان و در سال 93، 8.4 میلیارد تومان اعتبار پژوهشی در شرکت مناطق نفت‌خیز جذب شد و پیش‌بینی می‌کنیم تا پایان سال میزان جذب اعتبارات پژوهشی به 16 میلیارد تومان برسد.