ابزارهای شبکههای اجتماعی و دسترسی به آن بسیار ساده و آسان است و با نصب یک نرمافزار روی گوشیهای تلفن همراه میتواند به دنیای مجازی راه پیدا کند. پیش از این، اینترنت و رایانه به دلیل پیچیدگیاش برای افراد اوباش سخت بود، اما امروزه این گونه نیست و براحتی به فضای مجازی راه پیدا میکنند. زمانی برای عرضه اندام و پاسخ به حقارتهای درونیشان در خیابانها خودنمایی میکردندکه این فضا برای آنها از طرف پلیس محدود شده است، پس به فضای مجازی رو آوردند.
رسانهها ازجمله مطبوعات و بویژه تلویزیون به عنوان یک رسانه پخشی نباید مطالب یا فیلمهایی که مناسب نیستند را به این بهانه که در شبکه اجتماعی عرضه شدهاند، پخش کنند. چون میتواند اثرات سوء بر مخاطب داشته باشد. شبکههای اجتماعی مخاطبان محدود دارند، اما متنوع هستند. مثلا اگر 15 میلیون ایرانی عضو شبکههای اجتماعی هستند، به این مفهوم نیست که همه آنها از یک شبکه اجتماعی بهره میبرند، بلکه هر کدام در یکی از شبکههای اجتماعی عضو هستند و از آن استفاده میکنند. شبکههای اجتماعی مخاطبان خاص خود را دارند. مثلا شبکه اجتماعی فروش لوازم یدکی خودرویی خاص 500 نفر عضو دارد یا اعضای شبکه اجتماعی علاقهمندان به بازی بیلیارد در شهر خاص ممکن است یکصد نفر باشند. بنابراین مخاطبان متفاوت و براساس سلایق افراد است. افراد اوباش نیز یک گروه کوچک در شبکه اجتماعی هستند و نیازها و خواستههای خود را در گروهشان ارضا میکنند. همه مردم به گروههای آنها مراجعه نمیکنند. این افراد فرهنگشان بسیار پایین است، اطلاعاتشان غیرعلمی است، خرافات در آنها بسیار وجود دارد و با خردهفرهنگها روبهرو هستیم.
طیف مختلف از سطح فرهنگ بالا، متوسط و پایین جامعه از رسانههای پخشی مانند تلویزیون استفاده میکنند. اگر مخاطب با آگاهی، رفتارهای اوباش را در شبکه اجتماعی یا تلویزیون نگاه کند به فیلم اوباش دو واکنش نشان میدهد. یکی نگاه حقیرانه یا نگاه مسخرهآمیز به آنها دارد. آنها که از پایگاه محکمی برخوردارند و پایگاه اجتماعی مناسب در جامعه دارند اهمیتی به این فیلم های اوباش نمیدهند و ترسی از آنها ندارند. در حالی که وقتی طبقات معمولی جامعه به این گونه فیلمها نگاه میکنند نوعی ترس از آنها در وجودشان شکل میگیرد. چون چنین افرادی را اطراف خود میبینند. انتشار فیلمهای اوباش باعث میشود آنها بیشتر مطرح شوند. پخش این گونه فیلمها درست نیست. اگر رسانهها به دنبال حل چنین اتفاقاتی هستند باید از پخش این فیلمهای اوباش خودداری کنند و از طریق مکاتبه با مسئولان قضایی و انتظامی، مجازاتهای آنها را به دست آورند و در این زمینه اطلاعرسانی کنند.
دکتر داوود صفایی / روزنامهنگار و استاد دانشگاه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم