انفجارهای تروریستی ترکیه، تاوان سیاست‌های متناقض

تازه‌ترین نتیجه این سیاست‌ها شنبه‌شب بار دیگر در شهر استانبول و در نزدیکی ورزشگاه تیم فوتبال بشیکتاش خود را نشان داد. در حالی که کمتر از یک ساعت از پایان بازی دو تیم فوتبال بشیکتاش و بورسا اسپور گذشته بود و هنوز تعدادی از تماشاچیان این مسابقه در بیرون ورزشگاه حضور داشتند، انفجاری مهیب این قسمت از شهر استانبول را بشدت لرزاند. هنوز چند دقیقه از این انفجار نگذشته بود که صدای انفجار دیگری در فاصله یک کیلومتری این ورزشگاه به گوش رسید. خبرها و اطلاعات بعدی نشان داد این حادثه از حیث میزان خسارات و افراد هدف قرار گرفته یکی از شدیدترین این حملات طی یک سال گذشته بوده است.

هدف امنیت با اهداف امنیتی

آخرین اطلاعات مربوط به این انفجارها را سلیمان سویلو، وزیر کشور ترکیه اعلام کرد. بنا به اطلاعات ارائه شده از سوی سویلو، انفجار نخست از طریق یک خودروی بمبگذاری شده کنترل از راه دور انجام شد. انفجار دوم نیز به دنبال عملیات یک عامل انتحاری و در نزدیکی پارک ماکا صورت گرفت. آن‌طور که منابع پزشکی ترکیه گزارش داده‌اند بر اثر این حمله 38 نفر کشته و حدود 155 نفر دیگر زخمی شده‌اند. گفته می‌شود 30 نفر از کشته‌شدگان جزو نیروهای پلیسی بودند که در خارج از ورزشگاه مسئولیت تامین امنیت را به عهده داشتند. در این میان، شبکه تلویزیونی العالم به نقل از برخی منابع اعلام کرد که رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه حدود 15 دقیقه قبل از وقوع انفجار تروریستی استانبول از محل انفجار عبور کرده است.

هنوز گروه مشخصی مسئولیت این انفجار را بر عهده نگرفته است ولی تعدادی دستگیر شده‌اند. در همین راستا سویلو اظهار کرد: اطلاعات و مدارک موجود نشان می‌دهد که پ.ک.ک پشت این حملات قرار دارد، اما تا زمان مشخص شدن نتیجه نهایی نمی‌توان بیشتر از این اطلاع‌رسانی کرد.

رجب طیب اردوغان نیز به دنبال این حملات سفر از پیش تعیین شده خود به قزاقستان را لغو کرد. دفتر نخست‌وزیر ترکیه نیز با اعلام یک روز عزای عمومی، دستور داد تمام پرچم‌های ترکیه به حالت نیمه‌افراشته در آید. این انفجارها در حالی اتفاق افتاد که مقامات ترکیه پس از کودتای نافرجام ماه ژوئن در این کشور حالت اضطراری را تمدید کرده و تاکنون هزاران نفر مرتبط با آن را دستگیر کرده‌اند. انفجارهای شنبه‌شب نشان داد که مقامات آنکارا با وجود امنیتی کردن شدید فضای داخلی این کشور، همچنان با مشکلات عدیده‌ای در این رابطه رو‌به‌رو هستند و با گذشت زمان نه‌تنها از شدت این خشونت‌ها کاسته نشده، بلکه گروه‌ها و اهداف حساس‌تری را هدف قرار می‌دهند.

محکومیت‌های بین‌المللی

این انفجار با محکومیت و واکنش از سوی کشورهای مختلف جهان رو به رو شد. در همین رابطه، سخنگوی جمهوری اسلامی ایران ضمن محکوم کردن این انفجار در بیانیه‌ای اظهار کرد، امروزه تروریسم و دهشت‌آفرینی به تهدیدی فراگیر علیه همه کشورها تبدیل شده و مبارزه با آن هم راهکاری جز عزم و اجماع جهانی ندارد.

سفارت آمریکا در آنکارا نیز در توییتر، این حمله را تجاوزی بزدلانه خواند و همبستگی خود را با ملت ترکیه علیه تروریسم اعلام کرد. همچنین بوریس جانسون، وزیر خارجه انگلیس انفجارهای شهر استانبول را محکوم کرد و افزود: انگلیس با ترکیه در زمینه مبارزه با تروریسم همکاری خواهد کرد.

سیاست‌های بی‌خودی تهدید خودی

کریستن الف، کارشناس مسائل غرب آسیا از دانشگاه بوستون و استنفورد در این باره به روزنامه جام‌جم می‌گوید: مشکلی که ترکیه این روزها با آن روبه‌روست یک شیوه نوعثمانی در حوزه خاورمیانه اسلامی و یک شیوه پان ترکی در گسترده آسیای میانه تا چین است. رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور این کشور بر آن است تا با استفاده از این دو فاکتور، قدرت خود را در داخل و در برابر تهدیدات خارجی تقویت کند، اما آنچه که این کشور را بیش از گذشته تضعیف کرده نگاه بدبینانه غرب به تحرکات اردوغان است. اردوغان شریکی تحمیلی برای غرب، اروپا، ناتو و آمریکاست و به همین دلیل رفتارهای او از سوی غرب تحمل می‌شود، اما به نظرم اگر جهان غرب به دنبال آن است تا ثبات در ترکیه بر ثبات در این کشورها اثر بگذارد نباید سیاست‌های ترکیه در برخورد دوگانه با تروریست‌ها را تحمل کند، زیرا چنین رفتاری از سوی نوعثمانی‌ها و نئو پان ترکیست‌ها البته با لعاب اسلامی از نوع اخوانی می‌تواند منطقه را دچار روابطی غامض کند.

گاهشمار سال انفجارات

اگر بخواهیم سال 2016 ترکیه را در چند کلمه ساده خلاصه کنیم، می‌توان از عناوینی همچون ترس، ترور و وحشت استفاده کرد. انفجار شنبه‌شب و در آخرین روزهای سال جاری میلادی در واقع تکمیل‌کننده روندی بود که از ابتدایی‌ترین روزهای این سال شروع شد و به نظر می‌رسد همچنان نیز ادامه خواهد داشت. در ادامه به تعدادی از مهم‌ترین این حملات اشاره می‌شود:

9 اکتبر: انفجار یک بمب در بیرون پاسگاه پلیس در استان حکاری، مرگ 18 نفر را رقم زد.

21 آگوست: یک عامل انتحاری خود را در یک مراسم عروسی در شهر جنوبی غازی آنتپ منفجر کرد که بر اثر آن 53 نفر کشته شدند.

18 آگوست: سه عملیات بمب‌گذاری شده نیروهای پلیس در شرق این کشور را هدف قرار داد که 12 کشته بر جا گذاشت.

15 جولای: کودتای نظامی ناکام که به طور همزمان در چند شهر صورت گرفت، 290 کشته و بیش از 100 مجروح به دنبال داشت.

28 ژوئن: حمله مسلحانه سه عامل تروریستی به فرودگاه آتاتورک در استانبول که مرگ 36 نفر را رقم زد.

17 فوریه: انفجاری خودروهای نظامی را در آنکارا هدف قرار داد که 29 نفر کشته و بیش از 60 نفر مجروح شدند.

12 ژانویه: انفجار یک عامل انتحاری در یکی از میدان‌های استانبول که مرگ 13نفر از جمله هشت توریست را به دنبال داشت.