خط نفاق رسانه‌ای بر سر راه عملیات موصل

در این میان رسانه‌های غربی گاهی با این رسانه‌ها همسو بوده و گاهی با رویکرد دولت مرکزی در تثبیت موقعیت خود و مقابله با تروریسم تکفیری همراه شده‌اند. همین رویکردها در قبال عملیات موصل نیز کم و بیش مشاهده می‌شود. با وجود این‌که یکی از ویژگی‌های عملیات آزادسازی موصل استفاده از ظرفیت‌های همه عراقی‌ها صرف‌نظر از تفاوت‌های قومی و مذهبی آنها برای آزادسازی موصل بوده و همین امر در کنار وحدت فرماندهی یکی از عوامل موثر مهم در روند پیشروی‌ها بوده است، اما رسانه‌های سعودی و برخی از رسانه‌های غربی با پیگیری خط نفاق تلاش می‌کنند در این روند اخلال ایجاد کنند.

در این راستا روزنامه سعودی «الوطن» در مطلبی کوشید به ایجاد و القای این تصور بپردازد که گویا عشایر نینوا از عواقب حضور نیروهای بسیج مردمی موسوم به حشد الشعبی نگران هستند و با آن مخالفت می‌کنند این روزنامه به نقل از زهیر الجبوری، سخنگوی نیروهای نینوا مدعی شد: «مشارکت این شبه‌نظامیان آزادسازی موصل را با مشکل مواجه خواهد ساخت؛ زیرا اهالی شهر نگران اقدامات انتقامجویانه‌ای هستند که قبلا مشابه آن در استان‌های الانبار و صلاح‌الدین اتفاق افتاده است.»

خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی به نقل از سازمان عفو بین‌الملل در نیویورک مدعی نقش حقوق بشر در عملیات موصل شد و نوشت: «لین‌معلوف مدیر مطالعات دفتر سازمان عفو بین‌الملل در بیروت گفت: مردانی که لباس‌های پلیس فدرال عراق بر تن داشتند مرتکب چند عملیات کشتار غیرقانونی شدند و ساکنان روستاهای جنوب موصل را بازداشت و به طور عمدی آنان را کشته‌اند.» در این میان خبرگزاری فرانسه در گزارشی پا را فراتر گذاشت و ضمن در حاشیه قرار دادن نماد وحدت شیعیان و سنی‌ها در شهر الشوره واقع در جنوب موصل به طرح و برجسته‌سازی این ادعا پرداخت که پس از سقوط صدام سنی‌ها به حاشیه رفته‌اند. در این میان شبکه الجزیره قطر نیز در گزارشی که بیشتر به برجسته‌سازی موانع پیش روی ارتش عراق در عملیات آزادسازی موصل اختصاص داشت، مواضع اعلامی دولت عراق را در این عملیات زیر سوال برد و گفت: «باوجود ادعای دولت عراق، این عملیات صرفا یک عملیات ضدتروریستی نیست. در این نبرد یک جنبه فرقه‌گرایانه کاملا آشکار نیز دیده می‌شود. برخی از نیروهای ارتش عراق روی خودروهای خود پرچم‌های شیعیان را نصب کرده‌اند که این موجب نگرانی بسیاری از ساکنان عمدتا سنی مذهب موصل شده است.» البته خط نفاق در رسانه‌های صهیونیستی نیز دنبال می‌شود، اما در آن مانند رسانه‌های سعودی تلاش می‌شود با برجسته‌سازی نقش ایران در این عملیات، احساسات عربی و غربی علیه آن تحریک شود که این مساله می‌تواند فضای تنفسی جدیدی برای داعش ایجاد کند. برای مثال سرتیپ ذخیره اودی دکل نایب‌رئیس مرکز مطالعات امنیت ملی اسرائیل به تلویزیون این رژیم گفت: «منافع ایرانی‌ها در این نبرد روشن است. ایرانی‌ها می‌خواهند پل زمینی از ایران به عراق و سوریه تا لبنان برقرار باشد. ایرانی می‌خواهند پل زمینی آنان از میان این پایتخت‌ها در منطقه بگذرد و بتوانند سلطه خود را بر منطقه تحمیل کنند و همچنین بتوانند بر اوضاع عراق تاثیر داشته باشند و همچنین به بشار اسد برای پایان دادن به کار تروریست‌ها در سوریه کمک کنند. همچنین ایرانی‌ها می‌خواهند بر اوضاع لبنان نیز تاثیرگذار باشند. ببینید در روزهای گذشته در لبنان چه رخ داده است. حزب‌الله توانست رئیس‌جمهور خود را در این کشور به قدرت برساند. این مساله برای ایرانی‌ها مهم است. همچنین ایرانی‌ها در این بازی بشدت باهوش هستند.»

در مجموع از آنچه که رویکرد مشترک رسانه‌های سعودی ـ قطری، اسرائیلی و گاهی غربی برمی‌آید این است که آنها به طور خزنده بار دیگر تلاش‌های خود را برای ایجاد اختلاف و تفرقه میان شیعیان و سنی‌های عراق به کار گرفته‌اند که این در تضاد با رویکرد اعلامی و اعمالی دولت عراق است که تلاش کرده است عملیات آزادسازی موصل نماد وحدت عراقی‌ها باشد و به تقویت آحاد داخلی حول محور مقابله با تروریسم تکفیری و در راس آن داعش باشد. بر این اساس می‌توان از این تلاش‌های خزنده به عنوان یکی از تهدیدهای پیش روی موفقیت عملیات موصل نام برد بخصوص آن که به نظر می‌رسد با پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات کنگره بر گستره این تلاش‌ها افزوده شود.

احمد کاظم‌زاده/ کارشناس خاورمیانه