مطبوعات،‌فرصتی برای معرفی الگوی خانواده اسلامی

به گزارش جام‌جم، نمایشگاه مطبوعات که این روزها در مصلای امام خمینی (ره) برپاست، دست‌اندرکاران آن پنج پوستر برای این نمایشگاه طراحی کرده‌اند که در این میان سه پوستر، تأثیرگذاری و نفوذ رسانه‌های مکتوب از جمله نشریات و روزنامه‌ها و همچنین پایگاه‌های اینترنتی بر خانواده را به تصویر کشیده است. درحالی‌که بیشتر کارشناسان از قهر مردم با کتاب و کتابخوانی گله دارند، این پوسترها رابطه خانواده‌ها با رسانه‌های مکتوب را پررونق نشان می‌دهد.

استقبال نسبی خانواده‌ها از نمایشگاه مطبوعات شاید دلیلی بر این ادعا باشد، اما وقتی با افرادی صحبت می‌کنید که به همراه خانواده برای بازدید به مصلای تهران آمده‌اند، آنها نیز از ارتباط حسنه خود با نشریات و رسانه‌های مکتوب می‌گویند. حتی زمانی که با گروهی از دانش‌آموزان مدرسه البرز صحبت می‌کنم، می‌گویند با علاقه پا به این نمایشگاه گذاشته‌اند و در هفته بخشی از زمان خود را به خواندن مطالب ورزشی، هنری و حوادث اختصاص می‌دهند. این حوزه‌ها محبوبیت زیادی در میان دیگر بازدیدکنندگان و مخاطبان دارد؛ اما آیا نقش رسانه‌های مکتوب، تنها به جذب خانواده‌ها با مطالب سرگرم‌کننده محدود می‌شود یا آنها وظایف دیگری نیز دارند؟

تأثیرگذاری در آموزش

هرمز شجاعی‌مهر، مجری برنامه خانواده که سال‌هاست به ساخت و اجرای برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی در حوزه خانواده اشتغال دارد، با تأکید بر اثرگذاری رسانه‌های مکتوب در کنار رسانه‌های دیداری و شنیداری، به جام‌جم می‌گوید: تجربه سال‌ها اجرا و برنامه‌سازی در حوزه خانواده به من نشان داد تا برای ماندگاری و تأثیرگذاری بیشتر تولیدات تلویزیونی و رادیویی، محتوای مکتوب را نیز در اختیار خانواده‌ها بگذارم و برای همین مجله خانواده سبز را راه‌اندازی کردم.

شجاعی‌مهر که این روزها در غرفه نشریه‌اش در نمایشگاه مطبوعات حضور دارد، با بیان این‌که تأثیرگذاری رسانه‌های مکتوب در امر آموزش می‌تواند بیش از دیگر رسانه‌ها باشد، می‌افزاید: رسانه مکتوب همیشه در دسترس است و خانواده‌ها هر زمان نیاز داشتند، می‌توانند به آن رجوع کنند.

ضعف در الگوسازی

حجت‌الاسلام حمید بحرکاظمی که به‌عنوان مربی کودک در غرفه دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم حضور دارد، می‌گوید: مهم‌ترین وظیفه رسانه در جامعه اسلامی معرفی الگو و الگوسازی است. او با بیان این‌که در قرآن کریم، رسول اکرم (ص) به عنوان اسوه حسنه معرفی شده است، به جام‌جم می‌گوید: تمام برنامه‌های قرآن نقش الگودهی را دارد و ما نیز به عنوان یک رسانه اسلامی باید از این رویکرد بویژه در مسائل خانواده و امر تربیت کودکان پیروی کنیم.

به گمان بحرکاظمی، رسانه‌ای موفق است که بتواند الگوهای شایسته‌ای را در جامعه اسلامی معرفی کند و مهم‌تر از آن، آمر و عامل به این الگو باشد: یعنی ما اگر الگویی را معرفی می‌کنیم، رفتار و زندگی‌مان مطابق آن الگو باشد تا مخاطب به ما اعتماد کند.

او با بیان این‌که این نقش در جامعه ما تا حدودی مغفول مانده است، می‌افزاید: متأسفانه رسانه‌های ما یا الگو معرفی نمی‌کنند یا در صورت معرفی، آمر و عامل به آن الگو نیستند. از سوی دیگر، متأسفانه برخی رسانه‌های مکتوب به نام اسلام الگوهایی را معرفی می‌کنند که با مبانی اسلامی ارتباطی ندارد که تا حدودی مبتلا به رسانه‌های غیرمکتوب ما نیز هست. بحرکاظمی چاره این مسأله را مطالعه هر چه بیشتر و ارتباط اهالی رسانه‌های مکتوب با کارشناسان و اندیشمندان می‌داند.

خانواده، مدرسه و مطبوعات

مجتبی سادات که مدیر مسئول چند نشریه در حوزه کودک و نوجوان است و در بیست و دومین نمایشگاه مطبوعات حضور دارد، با بیان این‌که نهاد خانواده و مدرسه نقش ویژه‌ای در آموزش فرزندان دارند، به جام‌جم می‌گوید: متأسفانه فرزندان ما نه در خانواده و نه در مدرسه، اصول تفکر و تصمیم‌گیری را یاد نمی‌گیرند و به همین دلیل می‌بینیم که در جامعه ما مطالب و کتاب‌های روان‌شناسی عامه طرفداران زیادی دارد؛ چون به مخاطب می‌گوید چه کند و به جای او برنامه‌ریزی می‌کند. او این مسأله را یکی از آسیب‌های جامعه ما برمی‌شمرد و می‌افزاید: ضعف قدرت تفکر و تصمیم‌گیری و خلاقیت در نوجوانان و جوانان ما آسیب‌های جدی به آنها می‌زند. به گمان او در این میان رسانه‌های مکتوب می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند: با آموزش مسائل ساده‌ای که در زندگی آینده کودکان و نوجوانان ما تأثیرگذار است و توانایی تفکر، تصمیم‌گیری و خلاقیت آنها را افزایش می‌دهد و در قالب نشریات و رسانه‌های مکتوب می‌توان در آینده نسل فردا نقش مهمی داشت.

کمیل انتظاری

فرهنگ و هنر