10 ربیع الثانی 1330 هجری قمری ، در حالی که حدود دو ساعت و نیم به غروب آفتاب باقی مانده بود ، حرم مطهر امام علی بن موسی الرضا علیه السلام توسط قزاقان روس بمباران شد و توپهای متجاوزان در حمله به حرم به غرش درآمد.
کد خبر: ۹۵۶۹۵
درپی شکست محمدعلی شاه ، مجلس مشروطه تصویب کرد که املاک شجاع السلطنه و سالارالدوله را که از حمایت کنندگان محمدعلی شاه بودند، مصادره شود. درپی این ماجرا ، روسها مصادره اموال شجاع السلطنه را دستاویز کردند و مدعی شدند املاک شجاع السلطنه باید در اختیار روسیه باشد، زیرا به دولت روسیه بدهکار است . به همین بهانه بود که روسها پس از اتمام حجت به ایران در مورد ماموریت مورگان شوستر ، قوای خود را به داخل ایران نفوذ دادند و بخشهایی را اشغال کردند. قشون روسیه در اوایل محرم 1330 هجری قمری با توپخانه و تجهیزات کامل وارد شهر مشهد شد. ورود قشون روسیه به داخل مشهد ، در میان مردم التهاب ایجاد کرد و مردم از هر سو صدای اعتراض خود را بلند نمودند. در این زمان ، مردم در حرم حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام اجتماع کردند تا به تجاوزات روسیه و آشفتگی امور شهر اعتراض کنند. در روز 8 ربیع الثانی ، سردسته متجاوزان روسیه اعلامیه ای صادر کرد و به مردم 48 ساعت مهلت داد تا به اعتراضات خود خاتمه دهند و از حرم بیرون بروند. سرانجام در 10 ربیع الثانی ، قوای متجاوز روسیه بمباران حرم مطهر را آغاز کردند و تا نیم ساعت بعد از نیمه شب ، حمله و هجوم ادامه پیدا کرد. حرم مطهر تا 4
روز در اشغال متجاوزان روسی بود. در طول این 4 روز ، علاوه بر تخریب و کشتاری که روز اول پدید آمد ، در روزهای بعد نیز آزار و ضرب و شتم مردم و اسرا ادامه یافت . در طول این مدت ، روسها تا می توانستند به اشیای نفیس آستان قدس دستبرد زدند و غارت عظیم کردند. بعد از 4 روز ، متولی آستان قدس را به حرم آوردند و از او با زور دستخط گرفتند که از اموال حرم چیزی کاسته نشده و اشیای نفیس حرم غارت نشده است . تهاجم روس به حرم مطهر رضوی به قدری دهشت انگیز بود که در تاریخ از آن به «فتنه الکبری» ، «آشوب آخرالزمان» و «عاشورای ثانی» یاد کرده اند. در جریان این واقعه خسارات فراوانی به اماکن متبرکه ، بویژه به گنبد مطهر و مسجدجامع وارد آمد و بیش از 800 نفر در حرم کشته شدند.