مُهره‌های ضعیف برای اداره اقتصاد آشفته آمریکا

اقتصاد آمریکا در طول 8 سال ریاست جمهوری باراک اوباما اوضاعی بهتر از قبل داشت، اما حتی همین وضع بسیاری از تحلیلگران را راضی نمی‌کند. کارشناسان آمریکایی می‌گویند که حضور ایالات متحده در افغانستان و عراق هزینه‌های زیادی را به کشور آمریکا تحمیل کرده و همین امر باعث افزایش بیکاری و کاهش رشد اقتصادی شده است. دکتر مهدی تقوی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی در گفت‌وگو با جام سیاست به تحلیل دیدگاه‌های اقتصادی دو نامزد حاضر در عرصه رقابت‌های انتخاباتی آمریکا می‌پردازد. او بیان می‌کند که رأی به هر یک از این دو نامزد در واقع چیزی بیش از انتخاب بین بد و بدتر نیست، چراکه هیچ‌کدام از این افراد نمی‌توانند اقتصاد آمریکا را سر و سامان دهند.

به نظر شما بین هیلاری کلینتون و دونالد ترامپ کدامیک از حیث اقتصادی برای ریاست جمهوری آمریکا مناسب‌تر هستند؟

ترامپ سابقه سیاسی در کشور آمریکا ندارد و مانند جورج بوش یک جنگ‌طلب محسوب می‌شود که ممکن است تزهای سیاسی او بار اقتصادی سنگینی برای آمریکا داشته باشد. در حال حاضر آمریکا با مشکلات زیاد اقتصادی به دلیل هزینه‌های مختلف ازجمله نبرد در افغانستان و عراق دست و پنجه نرم می‌کند و چشم‌انداز رشد اقتصادی این کشور با ابهام روبه‌رو شده است. در چنین شرایطی برخی تزهای سیاسی ترامپ مثلا این است که در مرز مکزیک دیوار بکشد و توافق هسته‌ای ایران را لغو کند در حالی که اکنون کشورها براساس تعامل بقا دارند. البته کلینتون به دلیل استفاده از تجربیات همسرش تجربه بهتری نسبت به ترامپ دارد، اما او گفته راه بیل کلینتون را پیش می‌گیرد در حالی که بیل کلینتون اصلا در اداره آمریکا موفق نبود.

برخی کارشناسان می‌گویند که ترامپ از نظر اقتصادی موفق‌تر خواهد بود به این دلیل که خود یک فعال اقتصادی است. نظر شما در این باره چیست؟

من چنین موضوعی را قبول ندارم. ببینید، یک فعال اقتصادی می‌تواند پول در بیاورد، اما لزوما نمی‌تواند در اداره یک کشور موفق عمل کند. ممکن است بسیاری از فعالان اقتصادی تزهای خوبی برای کسب درآمد داشته باشند، اما برای اداره یک کشور که نیاز به فراگیری علوم دولتی دارد کار بسیار مشکلی پیش‌رو خواهند داشت. به نظر می‌رسد ترامپ در صورت پیروزی، حتی در بخش اقتصادی نیز موق عمل نکند. این نامزد ریاست جمهوری آمریکا شاید یکی از بهترین تجار جهان باشد، اما قطعا گزینه مناسبی برای ریاست جمهوری و سپردن منابع و ظرفیت‌های زیاد‌ تولید آمریکا نیست و آمریکا را با مشکلات زیادی روبه‌رو خواهد کرد.

رویکردها و جهتگیری‌های اقتصادی کلینتون چطور است؟

انتخاب رئیس‌جمهور از بین این دو نفر انتخاب بد و بدتر است. هیچ‌کدام از این افراد به نظر من صلاحیت اداره یک کشور را ندارند اما کلینتون کارنامه و رویکردهای بهتری نسبت به ترامپ دارد. یکی از مزایای کلینتون نسبت به ترامپ سن اوست که حدود 10سال جوان‌تر است. کلینتون اگر قصد دارد در دولت احتمالی‌ خود موفق شود باید یک تیم مشاوران اقتصادی تشکیل دهد و برنامه‌های آنها را پیاده کند.

تیم مشاوران اقتصادی نمی‌تواند عملکرد ترامپ را بهبود بخشد؟

می‌تواند، اما ترامپ به حرف هیچ‌کس‌ گوش نمی‌دهد و کار خود را پیش می‌برد. همین امر باعث می‌شود تا همه تصمیمات براساس گفته یک نفر باشد که به نظر می‌رسد اعمال چنین سیاستی در جهان منسوخ شده باشد. مطمئنا اگر ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا شود تورم بالا و نرخ رشد اقتصادی پایین نصیب این کشور خواهد شد.

با توجه به ملاحظات اقتصادی در انتخابات آمریکا که اشاره کردید، از میان این دو، انتخاب کدام رئیس‌جمهور برای ایران بهتر است؟

هیچ‌کدام. ایران با دولت آمریکا از ریشه مشکل دارد. البته از برخی جهات انتخاب کلینتون برای ایران مناسب‌تر است، چون فرزند ترامپ اعلام کرده بود به این دلیل پدرش وارد عرصه انتخاباتی شده که توافق هسته‌ای میان ایران و آمریکا را لغو کند. ترامپ معتقد است که در توافق هسته‌ای آمریکا امتیازات زیادی داده و ایران برجام را نقض کرده است. به نظر می‌رسد ترامپ بیشتر از ایران ترس داشته و قصد دارد با اعمال تحریم‌های دوباره علیه کشور مان، ایران را از رابطه با کشورهای دیگر منع کند. به این دلیل که توان موشکی ایران را بهانه کرده و می‌گوید که همه موشک‌‌سازی‌های ایران باید زیرنظر قرار بگیرد در حالی که چنین موضوعی اصلا در برجام نیست و ترامپ قصد دارد در این زمینه کارشکنی کند. البته در حال حاضر هم ایران مراودات مالی زیادی بعد از برجام نداشته، اما شرایط گفت‌وگو نیز فراهم است. در این شرایط کلینتون چنین نظری ندارد. البته وی که سابقه وزارت امور خارجه آمریکا در دولت اول اوباما را دارد تا حدی بهتر از ترامپ می‌تواند عمل کند، اما نسبت به سیاست‌های اوباما نیز جنگ‌طلبانه‌تر است. از سوی دیگر، ترامپ همچون کلینتون عضو قدیمی نظام سیاسی آمریکا نبوده و به همین دلیل هیچ سابقه‌ای از چگونگی اجرای سیاست خارجی و خاورمیانه او وجود ندارد، جنبه غیرقابل پیش بینی سیاست‌های ترامپ می‌تواند برای ایران نامطلوب باشد.

محمدحسین علی‌اکبری / روزنامه‌نگار