شبکه مستنـد چتری برای همه مستندسازان

غفوری علاوه بر این‌که عضو هیات انتخاب و داوری بخش مستند جشنواره‌های مختلف از جمله جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران و جشنواره فیلم فجر بوده، از سال 91 تا 95 مدیریت گروه مستند شبکه افق را به‌عهده داشته است.

در این گفت‌وگو غفوری به سوالاتی درباره اهداف و برنامه‌هایش در شبکه مستند پاسخ گفته است.

برای شبکه مستند چه برنامه‌هایی دارید؟

تلاش ما این است که شبکه مستند بتواند چتری باشد برای همه ظرفیت‌های مستند و مستندسازی در کل کشور؛ یکی مستندسازان مستقل که در سینمای مستند فعالند و دیگری مستندسازانی که با تلویزیون همکاری دارند. موفقیت‌های سینمای مستند در جشنواره‌های داخلی و خارجی و نیز توجه آن به نیازهای کشور نه‌تنها از سینمای داستانی کمتر نبوده، بلکه در مواردی بسیار بیشتر هم بوده است. همچنین بیشتر مستندهای تولید شده در کشورمان به لحاظ کیفی با نمونه‌های خارجی برابری می‌کند و از استانداردهای قابل توجهی برخوردارند، اما برخی آنها امکان نمایش در تلویزیون را نداشته‌اند.

یکی از برنامه‌های ما تعامل با مستندسازان و فراهم کردن فرصتی برای نمایش آثارشان در تلویزیون است، ضمن این‌که با مستندسازانی که برای تلویزیون کار می‌کنند نیز در تعامل خواهیم بود تا آثاری برای شبکه مستند تولید کنیم که هم به لحاظ موضوعی و هم کیفی ارزشمند باشند.

چه اولویت‌هایی را برای تولید مستند یا انتخاب آثار سینماگران مستند در نظر دارید؟

با تاکیدات رهبر معظم انقلاب بر مقوله اقتصاد مقاومتی که متکی به توانمندی‌های بومی است، به نمایش درآوردن مدل‌های موفق در این زمینه جزو اولویت‌های ما قرار دارد. معرفی سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی با تمام مولفه‌های معنایی و ظاهری آن نیز یکی دیگر از اولویت‌های ماست. همچنین کمک به کاهش آسیب‌های اجتماعی از قبیل طلاق، اعتیاد و حاشیه‌نشینی از وظایف جدی شبکه مستند محسوب می‌شود.

از دیگر اولویت‌های شبکه مستند می‌توان به طرح موضوعات مرتبط با تاریخ انقلاب، تاریخ معاصر، انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و شناخت تحولات جهانی و نیز معرفی ظرفیت‌های گردشگری ایران، اقوام و آیین‌های ایرانی اشاره کرد.

این پنج مورد از اولویت‌های یکسانی برخوردار است؟

بله. تمام این حوزه‌ها برای ما اهمیت یکسانی دارد و همه آنها را به موازات هم مورد توجه قرار خواهیم داد.

سابقه حرفه‌ای شما و همکاری با شبکه افق، می‌تواند به این معنا باشد که تولید مستندهای حوزه انقلاب و دفاع‌مقدس در شبکه مستند افزایش خواهد یافت؟

هر شبکه‌ای ماموریتی دارد و یکی از ماموریت‌های شبکه افق پرداختن به موضوعات مرتبط با انقلاب و دفاع مقدس است؛ بنابراین در گروه مستند این شبکه، آثاری در زمینه انقلاب و دفاع مقدس تولید می‌شود که البته بخشی از تولیدات این گروه است و نه همه آن، ضمن این‌که تعریف شبکه مستند با تعریف شبکه افق متفاوت است. وظیفه‌ای که برای شبکه افق تعریف شده با شبکه مستند تفاوت دارد و هر شبکه‌ای ماموریت و کارکردهای خودش را دارد. طبعا موضوعات دفاع مقدس جزو اولویت‌های شبکه مستند نیز هست، اما در کنار چهار اولویت دیگر که به آنها اشاره کردم.

طبق آمارهای رسیده از مرکز سنجش صداوسیما، میزان مخاطبان شبکه مستند رشد داشته است. برای تداوم این وضعیت چه اقداماتی را در نظر دارید؟

هیچ شبکه‌ای نمی‌خواهد مخاطبانش کاهش پیدا کند و این مهم حاصل نمی‌شود مگر با تولید برنامه‌های با کیفیت و پرداختن به موضوعات روز جامعه و دغدغه‌های عمومی مردم.

یک برنامه باکیفیت و جذاب باید دو خصیصه داشته باشد؛ یکی این که از فرم، ساختار و به لحاظ فنی از کیفیت مناسب برخوردار باشد و دوم این که محتوای قابل‌توجهی را به مخاطبانش ارائه کند. تلاش می‌کنیم این موارد را مد نظر داشته باشیم و همین امر می‌تواند به افزایش میزان مخاطبان شبکه منجر شود.

در برنامه‌ریزی و سیاستگذاری برای شبکه مستند چقدر از تجربه‌های موفق مدیران قبلی استفاده کرده‌اید و آیا تغییر عمده‌ای در سیاست‌های این شبکه در مقایسه با دوره قبل ایجاد شده است؟

هر مدیری تلاش می‌کند کارش را به بهترین نحو انجام بدهد. مدیران قبلی سیاست‌هایی را در پیش گرفته بودند که از نگاه آنها مناسب بوده و من نیز به تغییرات‌ و سیاست‌هایی فکر کرده‌ام که از نگاهم برای شبکه مستند مفید است. معتقدم باید از نقد مدیران قبلی عبور کرد و به فکر برنامه‌ریزی برای آینده بود. طبیعی است اگر در دوره قبل یا هر دوره مدیریتی تجربه مثبت و ثمربخشی رخ داده باشد، آن را در نظر خواهیم داشت و اگر تجربه یا سیاستی به اندازه کافی موفق نبوده، به دور از فضای رسانه‌ای آن را تغییر خواهیم داد.

از جمله برنامه‌هایتان به نمایش مستندهای سینمایی در شبکه مستند اشاره کردید. فکر می‌کنید تولیدات سینمای مستند برای پخش از تلویزیون مناسب باشد؟

بله؛ بخش زیادی از تولیدات سینمای مستند امکان پخش و نمایش از تلویزیون را دارد و حتی به اعتقاد من مهم‌ترین فضا برای دیده شدن آثار مستند در کشور ما تلویزیون است. مستندهای ارزشمندی در کشور ما ساخته می‌شود که در جشنواره‌ها، گروه هنر و تجربه، شبکه نمایش خانگی و اکران‌های دانشجویی به نمایش در می‌آید که همه آنها در مجموع مخاطبان خیلی زیادی ندارند. به اعتقاد من فیلمی که قرار است دیده شود، باید از تلویزیون به نمایش درآید.

حتی مستندهای تلخی که زوایای تاریک جامعه را نمایش می‌دهد؟

همه تولیدات ما این طور نیست. شاید برخی مستندها سیاه و تلخ باشد، اما تعداد این آثار سالانه به ده یا 20 هم نمی‌رسد و همین آثار با کمی اصلاحات جزئی قابلیت پخش از شبکه مستند را خواهد داشت. چیزی که نیاز داریم تعامل بین شبکه و مستندسازان است که مقدماتش فراهم شده است.

در یک ماهی که مدیریت شبکه مستند را به‌عهده گرفته‌اید، چه اقداماتی انجام داده‌اید؟

با تهیه‌کنندگان و مستندسازانی که در حال تولید برای شبکه مستند هستند گفت‌وگو و تعامل داشته‌ایم و همین طور با مدیران مراکزی که در زمینه فیلم مستند کار می‌کنند، از قبیل مرکز سینمای مستند حوزه هنری، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، اداره فیلم و نمایش بسیج، گروه روایت فتح، اندیشه سینمای انقلاب دفاع مقدس بخش تولید پرس تی‌وی و مراکزی از این دست مذاکراتی داشته‌ایم. تلاش می‌کنیم از تمام ظرفیت موجود در سینمای مستند کشور برای ارتقای شبکه مستند بهره بگیریم و در این باره فقط یک خط قرمز داریم و آن هم کار کردن با جریاناتی است که با اصل و کلیت نظام مشکل داشته باشند.

پیش‌بینی شما درباره آینده شبکه مستند چیست؟

باید زمان بگذرد و مخاطب نظر بدهد. دوست داریم شبکه همچنان روند موفقیتش را ادامه بدهد، برای این کار برنامه‌ریزی کرده‌ایم و از هیچ تلاشی فرو گذار نیستیم؛ اما این که چقدر در این راه موفق خواهیم شد به آینده و به نظر مخاطبان برمی‌گردد.

حمایت تلویزیون از آثار مستند

اگر در هر دوره مدیریتی تجربه مثبت و ثمربخشی رخ داده باشد، آن را در نظر خواهیم داشت و اگر تجربه یا سیاستی به اندازه کافی موفق نبوده، به دور از فضای رسانه‌ای آن را تغییر خواهیم داد

- بخش زیادی از تولیدات سینمای مستند امکان پخش و نمایش از تلویزیون را دارد و حتی به اعتقاد من مهم‌ترین فضا برای دیده شدن آثار مستند در کشور ما تلویزیون است

آذر مهاجر

رادیو و تلویزیون