راه‌های مقابله با سندرم روده تحریک‌پذیر

دکتر سیدعلیرضا هاشمی، فوق‌تخصص بیماری‌های گوارشی در گفت‌وگو با جام‌جم با بیان این که این بیماری در خانم‌های جوان شیوع بیشتری دارد، گفت: شایع‌ترین علامت این بیماری، احساس درد در ناحیه شکم همراه با تغییرات اجابت مزاج است. تغییرات اجابت مزاج نیز به صورت دوره‌هایی از اسهال، یبوست یا حالات متناوبی از این دو است. اسهال معمولا در اول صبح و پس از صرف صبحانه و ناهار ایجاد می‌شود. یبوست نیز ممکن است مدت‌ها در این افراد طول بکشد و دفع یبوست به صورت سفت، جامد و قطعه قطعه است. وی افزود: نفخ و اتساع و برآمده شدن قابل مشاهده شکم به همراه افزایش دفع گاز از روده بخصوص هنگام عصر و شب از علائم دیگر این نشانگان است. البته نفخ و اتساع همیشگی نیست و معمولا صبح وجود ندارد.

وی تاکید کرد: درمان این بیماری شامل دوری از تنش‌های محیطی در خانه و محل کار، کاهش نگرانی، استرس‌های ذهنی، درمان غذایی و درمان دارویی است. بیماران مبتلا بهتر است ترکیبات غذایی را که به تجربه دریافته‌اند موجب تشدید علائم آنها می‌شود، از رژیم غذایی خود حذف کنند. در بیمارانی که دچار نفخ و اتساع شکم هستند، مصرف حبوبات و بنشن (نخود، لوبیا و عدس)، بعضی سبزیجات، انواع کلم و گل کلم عامل ایجاد‌کننده نفخ است و حذف موقت همه این مواد در 75درصد بیماران که مشکل اصلی آنها نفخ و دفع گاز روده است، موجب بهبود علائم می‌شود. همچنین برخی با مصرف پیاز، کرفس، هویج، انگور، موز، زردآلو و جوانه گندم (سمنو) دچار افزایش گاز روده می‌شوند. البته باید توجه داشت، حذف این مواد سبب درمان بیماری نمی‌شود و فقط علائم بیماری را کنترل می‌کند.

کاهش درد، با مصرف مسکن «دوستی»

براساس تحقیقات انجام شده محققان دانشگاه آکسفورد در مورد ارتباط میان آستانه تحمل درد و گستره شبکه‌های اجتماعی افراد، محققان به این نتیجه رسیده‌اند افرادی که دایره دوستان بزرگ‌تری دارند بیشتر قادر به تحمل درد هستند. تصور می‌شود این ارتباط نتیجه سیستم اندورفین در مغز است. اندورفین یک ترکیب شیمیایی برطرف‌کننده درد است که توسط بدن تولید می‌شود و علاوه‌بر کاهش درد احساس تندرستی به بدن القا می‌کند.

مطالعات انجام شده نشان می‌دهد اندورفین در دوز مشابه مورفین اثری به مراتب قوی تر از مورفین دارد.

در‌واقع این بررسی‌ها نظریه‌های روان‌شناسی قبلی را مبنی بر این که سیستم اندورفین مغز نه‌تنها ممکن است برای پاسخ به ناراحتی‌های فیزیکی ما تکامل یافته باشد، بلکه بر تجربه ما از لذت بردن از تعاملات اجتماعی نیز اثر‌گذار است، تائید می‌کند. رفتار‌های اجتماعی و ارتباط با دیگران برای زنده ماندن مهم است. خواه این ارتباط نزدیک بودن به پدر و مادر باشد یا زاد و ولد و تعامل با دیگران برای یافتن غذا یا دفاع از خود. محققان دریافته‌اند مردان و زنانی که با شبکه‌های اجتماعی بزرگ‌تر و دایره دوستان بیشتری در تماس هستند تاب تحمل درد بیشتری دارند. ضمن این که تعداد تماس‌های ماهانه بیشتر از تعداد تماس‌های هفتگی با دوستان در تحمل درد تاثیر گذار بوده و فاکتور مهم‌تری محسوب می‌شود.

البته به نظر می‌رسد این ارتباط بین میزان فعالیت اندورفین و شبکه دوستان زمانی پررنگ‌تر می‌شود که پیوند‌های اجتماعی به دوستان نزدیک‌تر یا خویشاوندان و بستگان درجه یکی منحصر می‌شود که ما در شرایط و مواقع حساس به اتکا به آنها نیاز داریم.

نتایج نشان می‌داد وقتی تعداد دوستان نزدیک از هفت نفر به 12 نفر ارتقا یابد میزان تحمل درد نیز افزایش می‌یابد. هرچند با توجه به تحقیقات قبلی هنوز پاسخ شفافی مبنی بر علت تفاوت افراد در تحمل درد نیافته‌ایم، اما احتمالا این گونه می‌توان توضیح داد که تغییرات ژنتیک در گیرنده‌های اندورفین در مغز و بیشتر بودن تعداد این گیرنده‌ها ما را به برقراری روابط اجتماعی بیشتر و خوش‌مشرب‌تر بودن تشویق می‌کند و در نتیجه با برقراری ارتباط با افراد بیشتر آستانه تحمل درد در ما افزایش می‌یابد.

منبع: theguardian