در چند روز گذشته با وقوع تیراندازی مرگبار در کلوب شبانه شهر اورلاندو در ایالت فلوریدای آمریکا که به کشتهشدن 50 نفر منجر شد، شاهد این عملکرد بودیم و آن نسبت دادن چنین حملاتی به مسلمانان است.
با محمدرضا چپریان، مدیرکل اخبار خارجی خبرگزاری صداوسیما به گفتوگو نشسته ایم که متن آن به شرح زیر است.
با وقوع عملیات تروریستی بخصوص در کشورهای اروپای غربی و آمریکا، در ابتدا بدون مشخص شدن جزئیات و روشن شدن زوایای حادثه، رسانههای غربی این اقدام را با حدس و گمان به مسلمانان انتساب میدهند. آنها چه اهدافی را از این کار در نظر دارند؟
این وضعیت پدیده جدیدی نیست و از سابقه چند ساله برخوردار است. علت اصلی، مسأله اسلام هراسی است که کشورهای غربی به سردمداری آمریکا این راهبرد رسانهای را دنبال میکنند. به اعتقاد آنها اگر اقدام تروریستی و خشونت ورزانه را به مسلمانان انتساب دهند و روی این خط تبلیغاتی تمرکز کنند و پیش بروند، به این طریق میتوانند مسلمانان را مهار کنند؛ زیرا هدف نهایی آنها عدم نفوذ و توسعه دین اسلام است. نمونههایی از این مانور تبلیغاتی را در آمریکا، فرانسه، انگلیس و دیگر کشورهایی مشابه که اتفاقا مدعی رعایت حقوق بشر هستند، در گذشته شاهد بوده ایم. در حادثه مرگبار شهر اورلاندو در ایالت فلوریدا، مقامات امنیتی در ابتدا عنوان میکنند که عامل این حادثه افغانی الاصل بوده، افغانستان یک کشور اسلامی است، ممکن است پدر یا مادر این فرد افغان باشند، اما باید توجه داشت این فرد در آمریکا متولد شده، در آمریکا رشد کرده و محصول جامعه، فرهنگ هالیوودی و آمریکاست. آنها اما با تبلیغات جهتدار این طور در افکار عمومی انعکاس میدهند که این فرد افغان و مسلمان است.
تاثیر تبلیغات رسانهای بر اسلام هراسی به چه صورت است؟
مسلم است که در کوتاه مدت تاثیر منفی خواهد گذاشت بویژه این که در شرایط کنونی امپراتوری رسانهای در اختیار کشورهای غربی است. با نگاهی به خبرگزاریهای بزرگ دنیا از جمله رویترز، آسوشیتدپرس، یونایتد پرس، فرانسپرس و خبرگزاریهای مشابه مشخص میشود این بنگاههای خبری یا در اختیار این کشورهاست یا سبک و روش آنها نزدیک به تفکر غربی است. وقتی این امپراتوری به خدمت تبلیغات اسلام هراسی در میآید، مشخص است که در کوتاه مدت مسلمانان در محاق قرار میگیرند. در همین حادثه اورلاندو و همچنین در مورد مشابه آن در پاریس ـ که سال گذشته رخ داد ـ به مسلمانان فشار روانی، اجتماعی زیادی وارد میشود؛ اما در میان و بلند مدت با گذشت زمان که افکار عمومی با واقعیتها بیشتر آشنا میشود این تبلیغات مسموم رنگ خواهد باخت. انشاءالله در سالهای آینده با موج بیداری اسلامی امپراتوری رسانهای دیگر نخواهد توانست در این صحنه فعال مایشاء باشد. یا باید سازوکارهای شیطنتآمیز دیگری را طراحی و اجرا کنند یا این که نفوذ و اثر تبلیغاتی خود را از دست داده و با مورد اعتبار زدایی حرفهای روبه رو خواهد شد.
بیداری فوقالذکر با دو ابزار اتفاق خواهد افتاد: اول، بحث مطالعه است، نامههای رهبر معظم انقلاب خطاب به جوانان کشورهای غربی بخصوص نامه دوم معظم له بر همین اساس است. پیام ایشان به جوانان این کشورها حاوی این موضوع بود که با تحقیق و مطالعه منابع اسلامی با واقعیات اسلام آشنا شوید، بعد به هر نتیجهای که در نظر دارید دست یابید.
دوم، متحد شدن رسانههای جهان اسلام اعم از مکتوب، صوتی، تصویری و مجازی است. اگر با عقل، تدبیر و درایت فارغ از اختلاف سلیقههای مذهبی که ممکن است وجود داشته باشد، عمل کنند، میتوانند این فضای اسلام هراسی را منکوب و مضمحل کنند. باید توجه داشت رسانههای جهان اسلام از نظر کمیت، تعداد قابل توجهی هستند و نقش مهمی را میتوانند در جهت بیداری اسلامی ایفا کنند. البته این بیداری تا حدودی اتفاق افتاده است.
تاثیر و پیامدهای رسانهای این چنین وقایعی بر انتخابات آینده ریاست جمهوری آمریکا به چه صورت ارزیابی میشود؟
این گونه اقدامات حتما تاثیر خود را خواهد گذاشت. در همین مورد اخیر شاهد هستیم که دو نامزد انتخابات ریاستجمهوری آمریکا از زاویه دید خود به اعلام موضع پرداختند. آقای ترامپ با ارجاع به اظهارات گذشته خود گفت، که وی پیشتر گفته بود که باید جلوی ورود مسلمانان به آمریکا را گرفت و..... خانم کلینتون هم دیدگاه خود را بیان کرد. البته باید توجه داشت که رسانههای جمهوریخواه گرچه از جنبه تعداد، کمتر از دموکرات هاست اما از بینندگان بیشتری برخوردارند. برای مثال فاکس نیوز متعلق به جمهوریخواهان آمریکاست اما یک برنامه پر بینندهای را پخش میکند که تاثیر بسزایی میگذارد. شایان ذکر است تا زمان برگزاری انتخابات ریاستجمهوری این کشور زمان زیادی است و طبیعتا رخ دادن حادثهای که به زمان برگزاری نزدیکتر باشد، تاثیر بیشتری خواهد گذاشت.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم