منوچهر متکی: با آمریکا برای ادامه کمک به روند دولت سازی در عراق گفت وگو می کنیم

وزیر امور خارجه کشورمان گفت: جمهوری اسلامی ایران گفتوگو با آمریکا درباره عراق را در ادامه کمک به روند دولتسازی در این کشور و حمایت از مردم عراق انجام خواهد داد.

کد خبر: ۹۱۲۶۸

به گزارش ایسنا ، منوچهر متکی که به عنوان سخنران پیش از خطبههای آخرین نماز جمعه تهران در سال 84 سخن میگفت ، با اشاره به سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با عراق و حمایت از مردم این کشور ، همچنین روند دولتسازی در آن و مخالفت با تداوم حضور اشغالگران در این کشور ، به پیشنهاد اخیر عبدالعزیز حکیم در ارتباط با مذاکرهی ایران با آمریکا (درباره عراق) اشاره کرد و گفت: آقای عبدالعزیز حکیم با توجه به شرایط ویژهی ایجاد شده در عراق از ما درخواست کرد که با آمریکا گفت و گویی را در مورد قضیه عراق انجام دهیم.
جمهوری اسلامی ایران این اقدام را در ادامهی کمک به روند دولتسازی در عراق و حمایت از مردم این کشور انجام خواهد داد و با راههای فرصتطلبانه که از هماکنون از سوی برخی از محافل در آمریکا در این ارتباط مطرح شده، برخورد میکند. طبیعی است که مواضع جمهوری اسلامی ایران روشن است.
موضوع، موضوع عراق است و مواضع ما نیز روشن است ؛ آنچه در آن تناقض وجود دارد، عملکرد آمریکاست.
متکی در بخشی دیگر از سخنانش با اشاره به مساله پرونده هستهیی ایران گفت: این قضیه کاملا روشن است و ما همواره اعلام کردهایم که از مذاکرات و همکاریها برای نشان دادن صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهییمان استقبال میکنیم و در این ارتباط نیز رییسجمهورمان پیشنهاد ارایه دادند.
وی با بیان اینکه حق ملت ایران در این ارتباط قابل خدشه نیست و این حق از ارادهی هیچ کشوری هم ناشی نیست، گفت: این حق ناشی از عضویت ما در معاهده NPT است که طی 36 سال گذشته به آن متعهد بودهایم و موازین مربوط به آن را رعایت کردهایم. این معاهده در بند 4 خود حق داشتن فعالیتهای صلحآمیز هستهیی را به تمامی کشورها داده است.
متکی با بیان اینکه ما همواره اعلام کردهایم که مذاکره و دیپلماسی بهترین راه برای روشن شدن ابعاد قضیهی هستهیی ماست، گفت: هر وقت که بازرسان و مسوولان آژانس مایل بودند از فعالیتهای صلحآمیز ما بازدید کنند، این امکان برای آنها وجود داشت و سعی میشد به سوالات و ادعاهایی که آنها مطرح میکردند، جواب داده شود. آنها به ما میگفتند که جواب فلان مساله را بدهید و یا فلان مساله را روشن کنید. ما بارها در جهت شفافسازی جواب سوالات آنها را دادهایم، به آنها هم میگفتیم که ما شفافسازی میکنیم ولی شما نیز تصمیمتان را بگیرید.
وی گفت: وقتی که کسی خواب باشد میتوان او را بیدار کرد، ولی وقتی که کسی خود را به خواب زده باشد، بیدار نمیشود. برخی نیز در مسالهی پروندهی هستهیی ایران خود را به خواب زدهاند.
وزیر امور خارجه با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده که ارایه گزارش فعالیتهای هستهیی ایران به شورای امنیت یک اقدام سیاسی است، اظهار داشت: ما معتقدیم شورای امنیت مکانی برای حفظ امنیت جهانی کشورها و از جمله ایران است، نه جایی برای اقدامات یکجانبهگرایانه و ایجاد ناامنی. اینها به بهانههای مختلف به کشورها هجوم میآورند و به بهانهی ایجاد امنیت، ناامنی ایجاد میکنند. چهار سال است که از اشغال افغانستان میگذرد، ولی امروز نماینده سازمان ملل متحد میگوید بزرگترین معضل در افغانستان ناامنی است. در عراق نیز قضیه به نحوی دیگر وجود دارد.
متکی ادامه داد: بعد از سقوط صدام در عراق در جهت حمایت از ملت عراق، ما اقدامات زیادی انجام دادیم و این بزرگمنشی ملت ایران در تاریخ جاودانه خواهد بود. این کشور هشت سال به ایران حمله کرد، ولی ملت ایران در موقعی که عراق نیازمند حمایت بود بزرگوارانه وارد میدان شد و در طول سالیان اخیر از روند دولت سازی در عراق و یکپارچگی ملت عراق و تمامیت ارضی آن دفاع کرد. نگاه ما به عراق در طول این سالها نگاهی عام و بزرگمنشانه بوده است.
ایران اعلام کرده که مایل است تمام ملت عراق در سرنوشتش شریک باشد. نگاه ما نگاه قومگرایانه و گروهگرایانه نبوده است. ما حتی دو بار بانی اجلاس کشورهای همسایهی عراق در جهت کمک به مردم عراق بودهایم. امروز هم مردم عراق گام پایانی خود را در روند دولتسازی برداشتهاند، اما با یک چالش مواجهند.
در حالی که انتخابات مجلس عراق برگزار شده، هنوز دولت عراق به صورت کامل تشکیل نشده و کسانی که این کشور را اشغال کردهاند ، با توجه به اینکه به اهداف خود نرسیدهاند مانع میشوند که این هدف محقق شود. البته آنها باید بدانند که نمیتوانند در برابر ارادهی ملت عراق بایستند.
وی با بیان مخالفت ایران با حضور اشغالگران در عراق گفت: ما معتقدیم امنیت زمانی به عراق بازمیگردد که اشغالگران این کشور را رها کنند و در این ارتباط برنامه زمانبندی شده خروج اشغالگران را مطرح کردهایم.
وزیر امور خارجه کشورمان در ادامه سخنانش با بیان اینکه در سال 85 سال پرتحرکی را در سیاست خارجی خود تعریف کردهایم، اظهار داشت: ما برنامهریزیهای مناسبی را در برای روابط با کشورهای مختلف و چگونگی تعامل با آنها انجام دادهایم و از روزهای آغازین سال جدید، رفت و آمد هیاتها به کشورهای مختلف در دستور کار است. سفرهای ریاست محترم جمهوری به کشورهای مختلف و سفر سران کشورهای مختلف به جمهوری اسلامی از جمله برنامههای طراحی شده است.
متکی در ادامه به برگزاری اجلاس کشورهای عدم متعهد، گروه هشت و دیگر اجلاسهایی که در سال 85 برگزار خواهد شد، اشاره کرد و گفت: ما سعی میکنیم در این اجلاسها حضوری فعال داشته باشیم. ما سعی میکنیم در روابط خود با کشورها از دخالت تمام عناصر استفاده کنیم و در این روابط نگاه اقتصادی، فرهنگی و سیاسی را همزمان داشته باشیم.
وزیر امور خارجه کشورمان بار دیگر با اشاره به موضع ایران در ارتباط با پرونده هستهیی گفت: موضع جدید ایران در این ارتباط از اواخر فعالیت دولت گذشته آغاز شد و اروپاییها در آخرین طرحی که به جمهوری اسلامی ارایه دادند، همه چیز را پیشبینی کرده بودند، بهجز آنچه در مورد آن قرار بود صحبت بشود؛ یعنی طرح در برگیرنده همه چیز و هیچ چیز بود.
متکی با اشاره به اهمیت همصدایی و یکصدایی در ارتباط با پروندهی هستهیی ایران از سوی دستگاه دیپلماسی کشور، مسوولان، اندیشمندان، صاحبنظران، دانشگاهیان و احزاب گفت: من متواضعانه از تمامی احزاب و گروههای سیاسی میخواهم که در این روزها همدلی خود را در حوزهی دیپلماسی حفظ کنند؛ ما نیازمند این همدلی هستیم. البته دغدغهی ملت ایران نیز مورد توجه است. ملت ایران دغدغه مملکتداری، حکمرانی و اجرای سیاست خارجی در جهت عزت و افتخار را دارد. ما به این امر توجه ویژهای داریم که با نگاه هوشمندانه و تلاش خستگیناپذیر آن را محقق خواهیم کرد و ذرهای در جایی که مربوط به حقوق ملت ایران است کوتاهی نخواهیم کرد.
وزیر امور خارجه در بخشی دیگر از سخنانش با اشاره به شعار دولت نهم در ارتباط با مهرورزی و ایجاد عدالت اظهار داشت: ما با توجه به این شعار در روابط خارجی خود تعریفها و بازتعریفهایی را انجام دادیم. وقتی که شعار عدالت مطرح شد، عدهای در عرصه ی جهانی مطرح کردند که این شعار محققشدنی نیست ولی ما معتقدیم که میتوان این شعار را به صورت منطقی در عرصه جهانی هم محقق کرد.
وی با بیان اینکه با پیروزی انقلاب اسلامی در حوزهی سیاست داخلی و خارجی تحول عظیمی به وجود آمده، گفت: امروز دوباره آن فضای صمیمی با عبور از سالیان دراز سختی که همراه با مشکلات، موفقیتها و احیانا ناموفقیتهایی بوده، حاکم شده است.
اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دولت نهم در روز تنفیذ حکم ریاستجمهوری از سوی رییسجمهور در حوزهی عدالتخواهی، مهرورزی و خدمترسانی مطرح شد و همانطور که گفته شد، این امر به تعریف جدید و یا بازتعریف از رویکردها و روابط خارجی نیاز دارد. ما با چنین نگاهی آنچه را در طول 27 سال گذشته در روابط خارجیمان حاکم بود، بررسی کردیم.
شما خود میدانید که در طول این سالها به عنوان یک واقعیت تلخ سعی میشد به جهانیان القا شود موضوعی به نام عدالتخواهی و حقمداری در مناسبات بینالمللی معنا و مفهوم ندارد و اساس مناسبات بینالمللی و جهانی، قدرتمحوری، یکجانبهگرایی و زورمداری است و چون این واقعیت موجود است باید بر آن صحه گذاشت و به آن تن داد.
ولی انقلاب اسلامی ایران به عنوان یک انفجار عظیم نور، لطمهی عظیمی به این گزینه وارد کرد. انقلاب اسلامی جهان را به عدالت نوید داد و تا جایی که مقدور است تا کنون برای اجرای این امر همت گذاشته است.
امروز دولت نهم عدالتخواهی را به عنوان یک فرصت در مناسبات بینالمللی به صورت جدی مطرح کرده و همانطور که گفتم با این رویکرد و نگاه باید بسیاری از مناسبات را به ارزیابی دوباره نشست.
وی گفت: در کلامی منطقی و آشنا با ادبیات ملت ایران و با تکیه بر محور عدالتخواهی هیچ محوری از حوزهی داخلی و خارجی با تکیه بر این شعار در داخل و خارج و محیط بینالمللی نتوانست مخالفی منطقی در مقابل خود مشاهده کند. البته فشارهای سیاسی و غوغاسالاریهایی همواره وجود داشته است.
متکی با بیان اینکه انتخابات ریاستجمهوری پیام روشنی از سوی مردم ایران به برخی از بازیگران بینالمللی بود، گفت: مردم با انتخاب خود بیاعتمادیشان را نسبت به این بازیگران بینالمللی ابراز داشتند.
وی گفت: با چنین ارزیابیای ما تلاش کردیم از یک سو در مورد موضوعاتی که در روابط ما با اروپا و دنیای غرب بیهوده به عنوان چالش ارزیابی میشد، این ارزیابی را نداشته و از آن به عنوان فرصت برای بیان مواضع و دیدگاههای صریح و منطقی خود استفاده کنیم.
ما در حوزهی حقوق بشر، دموکراسی و خاورمیانه از جایگاه مدعی و صاحب نظر و به صورت منطقی دیدگاههایمان را مطرح کردهایم و در این جهت سربلند هستیم و با دیدگاههای منطقی ما کسانی که اهل منطق نبودند، خلع منطق شدند.
وی با اشاره به مقولهی مهرورزی در سیاست خارجی گفت: ایرانیان مقیم خارج از کشور به عنوان سرمایههای ما مطرح هستند و دولت سعی دارد با نگاه مهرورزانه با این افراد ارتباط برقرار کند. به قول دکتر احمدینژاد فارغ از تیپ، قیافه، مذهب و دیدگاه، این رابطه متکی بر محور ایرانی بودن است.
متکی با اشاره به رابطهی جمهوری اسلامی ایران با کشورهای جهان اسلام و آسیا نیز اظهار داشت: ما تلاش ویژهای برای ارتباط با همسایگان خود داریم و سعی میکنیم توطئههای برخی از کشورها را که سعی میکنند در روابط ایران با کشورهای همسایهی خود تنش ایجاد کنند از بین ببریم.
ما در حال حاضر 15 کشور همسایه داریم و کمتر کشوری در دنیا از چنین موقعیتی برخوردار است. ما طبق طراحیهای جدیدمان سعی میکنیم از این ظرفیت در جهت توسعهی روابط استفاده کنیم و ارتباطمان را بر اساس صلح، برابری و ارتقای روابط برادرانه گسترش میدهیم. در حال حاضر جهان اسلام بیش از هر موقعیت دیگری نیازمند وحدت برای مقابله و خنثیسازی هجمهها و نیرنگها در جهت ایجاد تفرقه است. آنها بحث جنگ فرهنگها و تمدنها را طراحی میکنند، ولی ما باید سعی کنیم این تئوری را در عمل در جهان اسلام خنثی کنیم.
وزیر امور خارجه به برگزاری اجلاس سران کشورهای اسلامی در جده هم اشاره کرد و گفت: در این اجلاس تصمیمات بسیار مناسبی در جهت دفاع از مسلمانان و کشورهای اسلامی گرفته شد.
وی با اشاره به انتشار کاریکاتور از سوی برخی رسانههای غربی و اهانت به پیامبر اکرم (ص) گفت: آنها با این اقدام اهداف خامی را در سر داشتند که حضور باشکوه و جاودانهی مسلمانان این خیال خام را در هم شکست.
متکی گفت: در سیاست خارجی دولت جدید، اصل متوازن بودن روابط خارجی بسیار مهم است.
وی به پتانسیل کشورهای آسیایی در سه زمینهی سرمایه، تکنولوژی و نیروی متخصص برای همکاری اشاره کرد و گفت: ایران در حال حاضر با کشورهای آسیایی دارای روابط خوب اقتصادی و جزو خانوادهی آسیاست که این ارتباط و نیاز دوجانبه است.
در حال حاضر کشورهای آسیایی به انرژی خلیج فارس و ایران نیازمند هستند و ما سعی کردیم در روابط خود با این کشورها تعریف جدیدی را ارایه دهیم و برنامهریزی کنیم. ما باید روابط خود را از روابط تجاری با کشورهای آسیایی به روابط دیرپای اقتصادی و صنعتی مبدل کنیم.
وی هماهنگ نگاه کردن به تمام ابعاد روابط خارجی را از دیگر سیاستهای دولت جدید برشمرد و گفت: ما در روابط خارجیمان فقط به یک مقوله نگاه نمیکنیم، بلکه روابط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی را با هم میبینیم؛ چون آنها بر یکدیگر تاثیرگذارند.
در دیداری هم که مقام معظم رهبری با اعضای دولت داشتند، بر این مساله تاکید کردند که باید روابط ما با کشورها همهجانبه باشد. در حال حاضر مناسبات ما در بخشهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در طول این سالیان کمسابقه است.