کسر بودجه عربستان معلول نظام رانتیر و جنگ‌طلبی

عربستان اعلام کرده با کسر بودجه بی‌سابقه‌ای دست به گریبان است دلیل این کسر بودجه را در چه می‌بینید؟

حدود هفت تا هشت ماهی است که قیمت سرازیر شده نفتی که 95 تا 105 دلار معامله می‌شد سیر نزولی طی می کند. شکی نیست که منابع ارزی شما اگر به دریا هم متصل باشد با کسری مواجه خواهد شد و پیش‌بینی‌ها درست از آب در نمی‌آید. ضمن این‌که این کشور پیشتر طرح‌های توسعه‌ای را شروع کرده بود که در جای خود باقی است و معاملات تسلیحاتی هم سر جای خودش هست. عربستان برای پر کردن انبارهای تسلیحاتی خود هزینه‌های هنگفتی را می پردازد . زمانی که انبارها پر باشد هزینه‌های نگهداری آنها سرسام‌آور است.

امروز عربستان در جنگ است. هزینه‌های نگهداری و نظامی نسبت به هزینه‌های اقتصادی در زمان جنگ ده برابر افزایش پیدا می‌کند. باید بودجه‌های هنگفت به جنگ اختصاص بدهید که بخش‌های دیگر که نیاز به بودجه دارند دچار کسری می‌شوند و این روندی اجتناب ناپذیر است.

سیاست‌های دولت جدید عربستان و شاهزاده‌های آل سعود را تا چه میزان در کسر بودجه این کشور دخیل می‌دانید؟

نزدیک به یک‌سال است که برخوردهای نظامی و بسیج نیرو هزینه‌های زیادی بر پیکر اقتصاد عربستان وارد کرده است.

در سوریه و عراق و دیگر کشورهای دیگر هم در حال هزینه و ارسال تسلیحات هستند. قیمت این تسلیحات پشت درهای بسته تعیین می‌شود و بعد با قیمت‌های گزافی به فروش می‌رسد و گاهی مواقع باید به‌صورت سیاه وارد شود. همه می‌دانند که کشوری مثل عربستان مرکز وهابیت و تروریست پرور است و می‌خواهد پشتیبانی بین المللی را بخرد و این هزینه‌های زیادی دارد. در زمان بحران هزینه‌های پشتیبانی بسیار بالاتر هستند.اما در رابطه با سوال شما برخی شاهزاده‌های سعودی رقابت‌هایی با هم دارند که این رقابت از نظر سیاسی به مسائل مالی هم کشیده می‌شود و آنها هم سعی می‌کنند منفعت بیشتری از درآمدها ببرند. بنابراین پول بیشتری هزینه می‌کنند تا پشتیبانی بیشتری در داخل داشته باشند.

رقابت‌های سیاسی بدون رقابت‌های اقتصادی نخواهد بود و این رقابت‌ها هم هزینه دارد. در هر صورت کشورهایی مثل عربستان که در یک گروه خاص در رأس قرار دارند ، طرح‌های توسعه و سیاست‌های نظامی را هدایت می‌کنند به یک توسعه ناموزون می‌رسند. از نظر سیاسی جامی‌مانند و از نظر اقتصادی ولو به‌صورت ظاهری، کمی ممکن است پیش بروند. مانند مدلی که رژیم سابق ایران داشت. لایه‌های جامعه از قدرت جدا می‌شوند و به طرح‌های توسعه‌ای روی می‌آورند. طرح‌های توسعه‌ای در کشور رانتیر بیشتر هزینه از ارزی است که از خارج به خزانه واریز می‌شود. آنها پاسخگوی ملت نیستند چون پاسخگو نیستند خواه ناخواه توسعه ناموزونی شکل می‌گیرد و لذا لایه‌هایی هستند که به جز منافع اقتصادی چیزهای دیگری هم می‌خواهند که بیشتر در حوزه اصلاحات است. این لایه‌هایی که منتظر توسعه سیاسی هستند، هم از محافل قدرت جدا می‌شوند. دولت‌ها برای این‌که اینها را راضی نگه‌دارند رو به توسعه اقتصادی می‌آورند و با نمایش قدرت و دخالت‌های خارجی داعش‌پروری می‌کنند. همه اینها باعث شده که آل سعود در درون با شکاف مواجه ‌شود و این هزینه‌ها هم کسری بودجه زیادی را دامن زده و نظام نمی‌تواند پاسخگو باشد و زمینه‌های فروپاشی حاکمیت‌های رانتیر فراهم می‌شود.