حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
رادیو گفتوگو؛ پیشتاز در اطلاعرسانی از برجام
در هفتههای گذشته ادعای نقد یکسویه توافق هستهای به سازمان صدا و سیما بهویژه درخصوص چگونگی پوشش برجام، اگرچه بر یک ارزیابی جامع از عملکرد سازمان متکی نبوده و نیست و بیشتر به اعتراض از چگونگی پوشش کمیسیون برجام مجلس شورای اسلامی بازمیگردد، ولی فرصتی را مهیا کرد تا سازمان صدا و سیما به انعکاس عملکرد خود در این پروژه بسیار مهم ملی بپردازد. موضوعی که به تحقیق یکی از صفحات درخشان سازمان در حمایت از منافع ملی و راهبردی نظام بود.
یقینا تعاملات جدید دیپلماتیک کشورمان در حوزه هستهای با رویکرد تعامل نزدیک با گروه 1+5 با محوریت آمریکا و حرکت در مسیر برد ـ برد برای دستیابی به توافق آن هم در مسیر ناشناخته و پیچیده از حیث فنی، سیاسی و امنیتی و پیوند مستقیم آن با سرنوشت کشور درحوزه پیشرفت ملی و نقشآفرینی جهانی سبب شد تا سازمان صدا و سیما نیز به عنوان رسانه رسمی نظام با دقت مضاعفی به این امر بپردازد و در چارچوب منویات و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب به شفافسازی و آگاهیبخشی افکار عمومی بپردازد.
در این میان رادیو گفتوگو بهعنوان یک رسانه نخبگانی و گفتمان ساز همراه با رویدادهای سیاسی کشور نیز در کنار دیگر شبکههای رادیویی پیشگام در امر اطلاعرسانی با بهرهگیری از دیدگاههای موافقان و مخالفان در کالبدشکافی زوایای پیدا و پنهان برجام به تحلیل چندبعدی برجام با هدف روشنگری و ایدهپردازی اقدام و تلاش کرد تا با انعکاس دیدگاه موافقان و مخالفان، به تعدیل و شفافسازی فضای اخبار و اطلاعات درخصوص متن برجام کمک کند. مهمترین رویکردهای رسانهای رادیو گفتوگو درخصوص برجام را میتوان این گونه برشمرد:
1 ـ اطلاعرسانی و تحلیل فضای سیاسی حاکم بر مذاکرات
2 ـ نقد علمی و چندبعدی برجام در حوزههای فنی، اقتصادی، سیاسی و امنیتی
3 ـ تبیین برجام براساس رویکرد برد ـ برد و داده و ستانده
4 ـ رویکردها و دغدغههای رهبر معظم انقلاب در فضای پسابرجام
5 ـ تحلیل رفتار مقامات و نهادهای آمریکایی در قبال برجام
6 ـ الزامات فضای پسابرجام
7 ـ تحلیل فرامتنی برجام و گشایشهای دیپلماتیک آن
آنچه در این میان فضای رسانهای را تحت تأثیر قرار داده بود وجود دیدگاههای کارشناسی متنوع و جدی در نقد علمی و تجربی برجام بود که حکایت از پویایی بسیار بالای این حوزه در فضای علمی و سیاسی کشور داشت.
صدا و سیما به عنوان آینه انعکاس واقعیتهای اجتماعی در مقابل یک مطالبه جدی، فراگیر و دقیق نخبگان قرار داشت و این بار صحبت بر سرانجام یا عدم انجام برجام نبود بلکه کارشناسان با تائید مذاکرات و کلیت برجام به تحلیل متنی و فرامتنی برجام و پیامدهای حقوقی و سیاسی آن میپرداختند که سطح گفتوگوها را از یک مشاجره سیاسی به سطح یک مباحثه علمی و سرنوشت ساز ارتقاء داده بود. این بار رسانه خود به اتاق فکر بزرگی تبدیل شده بود که در کنار تیم مذاکره کننده و تصمیمگیران ملی در مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی قرار داشت.
آنچه کار را بر رسانه سختتر میکرد، پیشبرد موضوع برجام در «فضای متعارض نظرات مقامات نهادها و مقامات آمریکایی» و «همراهی با مذاکرات و برجام همزمان با تداوم ماهیت دشمنی آمریکا با کشورمان» و نقدهای مبتنی بر تجربیات علمی و عملی تیمهای مذاکرهکننده قبلی بود که دیگر مبتنی بر گمانه نبود بلکه صحبت از تهدیدات و آسیبهای واقعی پیشرو بود که باید رسانه به آن پاسخ میداد.
اما در پاسخ چرایی نقد به عملکرد صدا و سیما در پوشش برجام میتوان به این موارد اشاره کرد:
1 ـ پرسشگری دقیق و علمی مجریان در مصاحبه با مسئولان
2 ـ ارائه تصویری دقیق و جامع از مواضع دوگانه و متعارض مسئولان و نهادهای آمریکایی
3 ـ قدرت استدلال علمی گروههای منتقد برجام و سطح علمی و تجربی آنها
4 ـ ادبیات نقد معطوف به پیشبینی و دغدغه که مسیرهای انحراف و احتمالات مختلف را برمیشمرد و موضوع ندانمکاریها را منتفی میکرد.
5 ـ تمرکز بیشتر بر دغدغههای امنیتی و سیاسی به جای تمرکز بر دستاوردهای احتمالی اقتصادی بویژه در حوزه رفع تحریمها
6 ـ تحلیلهای فرآیند محور و تاکید بر ارائه تصویر جامع از علل تن دادن آمریکا به مذاکرات
7 ـ برگزاری مناظرهها و آشکارسازی نقاط قوت و ضعف در یک رویارویی مستقیم
8 ـ و ارائه تصویر واقعی از فضای نظرات متکثر مجلس شورای اسلامی و شفافسازی آگاهیبخش
به رغم مسیر سخت و پرپیچ و خم تصویب برجام در محافل تصمیم گیری کشور، ارائه تصویر بزرگ و شفاف از تلاشهای صادقانه، نگاه جامع و همه جانبه به برجام و جدی بودن نخبگان درخصوص مهمترین پروژه ملی و سرنوشتساز کشور سبب شد تا ملت بزرگ ایران در یک تصویر حقیقی فارغ از اما و اگرها و جهتگیریهای سیاسی به تصمیم نظام اعتماد کرده و با چشم و گوش باز به سمت آینده حرکت کند.
رضا کوچکزاده تهمتن
مدیر رادیو گفتوگو
گفت و گو
