چشم‌انداز 20 ساله به نیمه راه رسید، از برنامه عقب هستیم

با وجود این‌که تقریبا یک‌دهه از اعلام سند چشم‌انداز 20 ساله کشور در سال 1404 می‌گذرد‌، اما بررسی‌های کارشناسی از نتایج آن نشان می‌دهد که در بسیاری از موارد فاصله زیادی با اهداف مشخص شده در این سند وجود دارد.

سند چشم‌انداز 20 ساله‌ جمهوری اسلامی ایران (۱۳۹۴ تا ۱۴۰۴) که ۱۳ آبان ۱۳۸۲ از سوی رهبر معظم انقلاب به سران قوای سه‌گانه ابلاغ شد، دیروز وارد نیمه دوره اجرایی خود شده است.

با این حال بررسی‌ها نشان می‌دهد کشور در رسیدن به اهداف این سند عقب‌ماندگی زیادی دارد و این امر نیاز به تلاش و توجه بیشتر برای جبران این عقب‌ماندگی را آشکار می‌کند.

دکتر بیژن عبدی، کارشناس اقتصادی، با اشاره به این‌که این سند چشم‌انداز جزو اسناد فرادستی است، به جام‌جم گفت: این گونه اسناد جزو اسناد کلی است و آنچه که باعث عملیاتی شدن آنها می‌شود آن برنامه‌‌های اجرایی پنج‌ساله است که نوشته می‌شود. حال برای این که دریابیم چقدر از این سند عقب هستیم باید به اجرای همین برنامه‌های پنج‌ساله توجه داشته باشیم.

وی افزود: هنگام بررسی برنامه‌های کوتاه‌مدتی که از آنها یاد شد درمی‌یابیم ضمانت اجرایی شدن همه آنها، اقتصاد مقاومتی است چون اگر اقتصاد مقاومتی محقق شود به خودی خود شاهد اجرای برنامه‌های سند چشم‌انداز خواهیم بود. به‌عنوان مثال در اقتصاد مقاومتی قرار است ایران را از تک‌محصولی بودن خارج کرده و قدرت صادراتی و تنوع محصولاتمان را درنظر بگیریم، بنابراین اگر این اتفاق روی دهد بخشی از سند چشم‌انداز را اجرایی کرده‌ایم.

وی گفت: تاکنون دولت‌ها به سند چشم‌انداز بی‌تفاوت بوده و هیچ برنامه‌ اجرایی در این زمینه ارائه نداده‌اند، تصریح کرد: برای اجرایی شدن این سند به حساسیت‌زایی در جامعه و بدنه قوا نیاز داریم که اکنون این حساسیت وجود ندارد و فقط زمان گرانبهای ماست که در حال هدررفتن است.

قرار بود شاگرد اول منطقه باشیم

در همین حال مهدی پازوکی، کارشناس اقتصادی و استاد دانشگاه با تاکید بر گذشت ده سال از ارائه سند چشم‌انداز ونتایج نامناسب در اجرای آن به جام‌جم گفت: امروز که یک دهه از ابلاغ این سند گذشته، قرار بوده طبق بندهای آن امروز ایران شاگرد اول منطقه باشد اما می‌بینیم نه‌تنها به جایگاه پیش‌بینی‌شده دست نیافته‌ایم بلکه از برنامه عقب‌تر هم هستیم، چون نتوانستیم مدیریت دقیقی در این زمینه داشته باشیم.

وی ادامه داد: متاسفانه با جمع‌بندی نتیجه اجرایی سند چشم‌انداز می‌بینیم در تحقق اهداف آن دستاوردی نداشته‌ایم و برنامه به دست فراموشی سپرده شده است البته در شعار خیر بلکه در عمل؛ چون اکثر دولتمردان در این زمینه سخنرانی و جلسات گسترده‌ای برگزار کرده‌اند ولی از اجرا در عمل خبری نیست.

پازوکی درباره راهکارهای سرعت گرفتن حرکت به سوی اهداف سند چشم‌انداز 20ساله گفت: بهترین راهکار این است که درباره رونق فضای کسب و کار در کشورمان خوب برنامه‌ریزی کنیم و اجازه دهیم سرمایه‌های داخلی و خارجی در صنایع ایران آرام گیرند تا کم‌کم منتظر اتفاق‌های مناسبی در اقتصاد باشیم.

البته به گفته این استاد دانشگاه البته نباید موضوع اقتصاد مقاومتی را در این زمینه فراموش کنیم، چون اقتصاد مقاومتی به این مفهوم است که اقتصاد کشورمان را از تکانه‌ها و شــوک‌های اقتصادی خارج حفاظت کند هرچنــد این موضوع به معنی فاصله گرفتن از کشورهای خارجی نیست.

پازوکی گفت: با اجرای اقتصاد مقاومتی و با درنظر گرفتن دو امتیاز نیروی کار متخصص و ارزان در کنار منابع انرژی مناسب می‌توانیم به آینده اقتصاد کشورمان در مدت باقیمانده از اجرای سند چشم‌انداز امیدوار باشیم ولی نباید فراموش کنیم با توجه به روند فعلی از اواسط سال 1397 به بعد می‌توانیم شاهد ایجاد تغییراتی در اقتصاد ایران باشیم.