یادداشت
توسعه برنامههای کاهش آسیب و کاهش مرگ معتادان
مرگ و میرمعتادان در همه کشورهایی که درگیر اعتیاد هستند، وجود دارد با این تفاوت که میزان آن در کشورهای مختلف با توجه به اقداماتی که انجام دادهاند و همچنین جمعیت معتادان، متفاوت است. یکی ازدلایل مرگ و میرمعتادان درکشورما تغییرالگوی مصرف از مخدرها به سمت مواد صنعتی است، طوری که روانگردانها هم بهطور مستقیم باعث مرگ شده و هم مسبب بروز تصادف، نزاع یا خودکشی میشوند که در سالهای اخیر به وضوح در جامعه قابل مشاهده بوده است. علاوه براین، مصرف بیش ازحد یا اوردوز نیز یکی از دلایل عمده مرگ معتادان است که در بین مصرفکنندگان تزریقی دیده میشود. همچنین استفاده از مواد ناخالص دلیل وقوع بخشی از مرگهاست، ناخالصیهایی که اغلب به صورت آمبولی (لخته شدن خون در رگها) و سکتههای قلبی و مغزی در مصرفکنندگان ظاهر میشود.
اینها دلایلی است که موجب مرگ سوءمصرفکنندگان مواد در کشورمان میشود که اگر برایش تدبیری اندیشیده نشود، همچنان ادامه مییابد. این که رقم مرگ و میر معتادان در کشور ما هنوز رقمی بالاتر از2700 مورد درسال است، هشداری است برای ما چرا که ثابت میکند هنوز دراجرای برنامههای کاهش آسیب دچارمشکل و ضعف هستیم.
برنامههای کاهش آسیب باید چند هدف عمده را دنبال کنند ازجمله تلاش برای تغییر الگوی مصرف کنونی از روانگردانها به سمت مخدرها و ازسمت مصرف تزریقی به مصرف تدخینی . این تغییر الگو در واقع از این بابت مهم است که مصرفکنندگان را به سمت مصرف کمخطرتر سوق میدهد و بالطبع باعث کاهش مرگهای ناشی از مصرف مواد میشود.
همچنین برنامههای کاهش آسیب باید به سمت افزایش آگاهی مصرفکنندگان حرکت کند، بهویژه درمورد اوردوز و راههای پیشگیری از این اتفاق. به عبارت دیگر در شرایطی که تداوم مرگ و میر معتادان زنگ خطرها را به صدا درآورده، نهادهایی همچون ستاد مبارزه با مواد مخدر، وزارت بهداشت و سازمان بهزیستی باید برنامه جامعی برای کاهش مرگ و میر معتادان و تقویت برنامههای کاهش آسیب طراحی کنند وگرنه بازهم باید شاهد تکرار آمارها و شاید وخیمتر شدن اوضاع باشیم .
دکتر سعید صفاتیان
رئیس کمیته مبارزه با موادمخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام
