حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
روانشکافی
اختلال تمرکز کودکان رفتار درمانی میخواهد
با شروع سال تحصیلی، عمده مشکلی که دانشآموزان با آن برخورد میکنند، شیوههای تمرکز کردن و مطالعه است که ممکن است والدین و دانشآموز را نگران کند. برای یادگیری و کسب دانش، علاوه بر علاقه و رغبت و بهره هوشی لازم است فرد تمرکز کافی داشته باشد.
یکی از مسائلی که در حوزه روانشناختی مطرح میشود، نداشتن تمرکز است که با عنوان بیشفعالی از آن یاد میشود. در این اختلال، فردعلائم پرتحرکی ندارد و فعالیت او بیش از حد نیست، اما از لحاظ تمرکز با مشکل روبهرو است. چنین فردی نمیتواند روی جزئیات تمرکز کند و در انجام کارها و تکالیف مدرسه دچار بیدقتی میشود، اما وقتی با او صحبت میکنید، با این که در حال شنیدن صحبت شماست، تصور میکنید گوش نمیکند و توجهی به حرفهای شما ندارد. اغلب لوازم و وسایلش را گم میکند یا در مدرسه جا میگذارد و به آسانی با هر محرکی حواسش پرت میشود. از تکالیفی که نیازمند فعالیت ذهنی مستمر است اجتناب میکند، نفرت دارد یا در انجام آن مردد است. در بازیها نیز توجه و تمرکز کافی ندارد. در امور روزانه غالبا به جزئیات توجه نمیکند و همیشه اشتباه میکند. در انجام امور روزانه فراموشکار است.
چنین افرادی در باره رعایت قوانین مدرسه و داشتن روابط اجتماعی مناسب با همکلاسیها مشکل دارند. آنها برای رسیدن به اهداف درازمدت برنامهریزی نمیکنند. این علائم باید دستکم شش ماه در فرد وجود داشته باشد تا بتوانیم او را فردی بدانیم که دچار بیتوجهی است. این فرد را با این که ممکن است بیقراری نداشته باشد، فردی بیشفعال مینامند که نیاز به مداخلات درمانی دارد.
البته این اختلال در پسران شایعتر از دختران است و اغلب قبل از 7 سالگی بروز میکند. برای مداخلات درمانی ابتدا لازم است گزارش عملکرد فرد از سوی مراقب یا والدین برای حداقل یک هفته ثبت شود. نظر معلم نیز در این باره حائزاهمیت است و چنانچه گزارشی از معلم او داشته باشیم، به روند درمان کمک میکند. بخشهای مختلف درمان براساس مشکلات طرح ریزی میشود. لازم است قوانین را برای این کودکان واضحتر، در فواصل کمتر و دفعات بیشتر بیان و سیستم تشویق و تنبیه قویتری را با آن همراه کنیم. همچنین میتوانیم از الگوهای بصری مثل کشیدن نقاشی قوانین استفاده کنیم.
در یک جدول، اموری را که کودک باید انجام دهد، ثبت کنید و جلوی آن علامت بزنید که کدام مورد را انجام داده است. در این سیستم، داشتن برنامه برای پاداش و نادیده گرفتن رفتار نامطلوب جزو تکالیفی است که در حوزه رفتاردرمانی به کار گرفته میشود. برای بهبود تمرکز از شیوههای بازی درمانی نیز استفاده میشود که در مراکز مجهز به این بخش استفاده میشود.
دکتر مهرنوش دارینی
روانشناس و مشاور
گفت و گو
