ماقبل طبیعت علیه بشریت

داستان فیلم برگرفته از کتابی با همین نام نوشته مایکل کرایکتون آمریکایی است. داستان جزیره‌ای نوین و اسرارآمیز که در آن با استفاده از دی‌ان‌ای خون یک پشه، موجوداتی همچون دایناسورها و موجودات ماقبل تاریخ و انقراض یافته شبیه‌سازی شده و به معرض دید عموم درآمده‌اند، اما طی حادثه‌ای این حیوانات از حصار خود رها می‌شوند و تیم دانشمندانی را که برای مطالعه این پارک و موجودات آن دور هم جمع شده بودند به خطر می‌اندازند. داستان فیلم همچون دیگر کتاب‌های نوشته شده توسط کرایکتون به لحاظ محتوای علمی هم حاوی اطلاعات زیادی بوده و دستکاری‌های بشر در زمینه‌های طبیعت و سوءاستفاده از موجودات طبیعی را به انتقاد می‌کشاند. دخالت در کار خلقت و روال طبیعی موجودات که با انگیزه‌هایی از سرگرمی و تفریح گرفته تا گسترش علم و آگاهی صورت می‌گیرد، اما در نهایت خطرهایی به بار می‌آورد و زندگی انسان‌ها را هم مورد تهدید قرار می‌دهد.

کارگردان فیلم هم کسی نیست جز استیون اسپیلبرگ معروف و پرآوازه. کارگردان 68 ساله اسکاری هالیوود که احتمالا بیش از هرکس دیگری با فرمول ساخت فیلم‌های پرخرج و پرفروش آشناست و خوب می‌داند چطور مخاطبان ژانر فیلم‌های تخیلی ـ حادثه‌ای را پای پرده نقره‌ای سینما میخکوب کند. بخش عمده ساخته‌های او در سینما، از فیلم‌های جدی‌تری چون فهرست شیندلر و نجات سرباز رایان گرفته تا سری فیلم‌های تخیلی ایندیانا جونز و ای‌تی و کوسه‌ها و پارک ژوراسیک هر کدام به لحاظی در تاریخ سینما ماندگار شده و منتقدان هم در نظرسنجی‌های گوناگون نشریات و سایت‌ها، این فیلم‌ها را به عنوان نمونه‌های درخشان این ژانر به ثبت رسانده‌اند.

در این فیلم اسپیلبرگ با اتکا به همین تجربیات و شناخت از ذائقه و سلیقه مخاطبانش توانسته اثری عظیم را با صرف بودجه‌ای فراوان و امکاناتی حرفه‌ای در نوع خود بسازد؛ اثری که وجود جلوه‌های ویژه و صحنه‌های عظیم استودیویی و کامپیوتری در آن حرف اول را می‌زند. فراموش نکنیم این فیلم در سال 1993 یعنی چیزی حدود 20 سال پیش از این ساخته شده و در مقایسه با فیلم‌های معاصر خود اثری کاملا نو و متفاوت به شمار می‌رفته است.

به تصویر کشیدن وجود دایناسورها و دیگر مخلوقات فیلم به لحاظ بصری و سه‌بعدی به شکلی کاملا تازه رخ داد و حتی جوایز اسکار همان سال را در زمینه‌های بهترین صداگذاری و جلوه‌های صوتی و تصویری در پی داشت.

پارک ژوراسیک اثری موفق است که چند دنباله سینمایی، بازی ویدئویی و اقتباس‌های هنری گوناگون را در پی داشته و هنوز که هنوز است مخاطبان را به تماشای دوباره این اثر و تجربه هیجان زندگی در کنار موجودات ماقبل تاریخ دعوت می‌کند. حالا و با اکران سری جدیدی از این فیلم پرطرفدار که همین تازگی و با گروه تولید و کارگردانی و بازیگرانی جدید روی پرده سینما رفته است باید ببینیم با توجه به پیشرفت‌های روزافزون فناوری‌های صوتی و تصویری و استفاده از آن در صنعت سینما، این فیلم‌ها آیا می‌توانند تجربه موفقیت‌آمیز و ماندگار فیلم اول را تکرار کنند؟ اتفاقی که بعید به نظر می‌رسد!

زهرا غفاری

جام‌جم