بازتاب فاجعه شهادت حجاج در رسانه‌های خارجی

پس از آن گفته شد که این مشکل با ساخت پل‌های چند طبقه برطرف شده است، اما اکنون مشخص شده مشکل فقدان پل نیست بلکه مهم‌ترین مساله سوءمدیریت و نبود برنامه‌ریزی است.

فاجعه رمی جمرات در روز پنجشنبه گذشته در منا که منجر به مرگ صدها زائر شد، روز گذشته به تیتر اول رسانه‌های خارجی تبدیل شده بود. این فاجعه از سوی بخش عمده مطبوعات ترکیه به عنوان اهمال‌کاری سعودی‌ها ارزیابی شد. روزنامه پرتیراژ حریت با تیتر «اهمال و فاجعه» نوشت: «یک فاجعه دیگر در جریان مراسم حج در عربستان رخ داد، اما خالد الفلیح وزیر بهداشت عربستان، زائرین کشته شده را مسئول فاجعه خواند و گفت اگر زائرین دستورالعمل‌ها را رعایت کرده بودند این فاجعه رخ نمی‌داد ». خبر ترک نیز با سوتیتر اهمال و بی ‌دبیری نوشت: «در مسیر منا به اندازه کافی تابلوهایی که مسیرها را نشان بدهد موجود نیست و در رمی جمرات نیز تدابیر امنیتی اتخاذ نشده بود». ملیت نیز با تیتر «فاجعه در منا» نوشت: «جهان اسلام می‌باید اداره مراسم حج در خاک‌های مقدس را خود به‌دست بگیرد.»

رسانه‌های آمریکایی و انگلیسی نیز با رویکردهای مختلف به این ماجرا پرداختند. در همین رابطه روزنامه نیویورک‌تایمز به حادثه سال 1990 و سپس ژانویه 2006 اشاره کرد که در جریان آن ازدحام زائران خانه خدا در پل جمرات موجب جان باختن 360 نفر شد. در حادثه سال 2001 در منا نیز 35 نفر جان خود را از دست دادند. پیش از آن نیز در سال 1998 ازدحام زائران در پل جمرات موجب سقوط صد حاجی و فوت آنان شد. در سال 1997 نیز وزش باد موجب آتش‌سوزی در چادر حجاج و در نتیجه مرگ 340 نفر از آنان شد. روزنامه آمریکایی واشنگتن‌پست نیز نوشت: «حادثه مرگبار روز پنجشنبه در شهر مکه سوالاتی را درباره توانایی عربستان سعودی در مدیریت مراسم سالانه حج ایجاد کرده است. این مرگبارترین حادثه مراسم سالانه حج در 25 سال گذشته بوده است.» روزنامه انگلیسی گاردین نیز نوشت: فاجعه منا سوالاتی جدی را درباره سازماندهی حج و سلامت حجاج و میزان صلاحیت مقامات سعودی در تضمین آن مطرح کرده است.

این روزنامه افزود: تاثیر این حادثه دوچندان بود زیرا با حادثه چند روز پیش سقوط جرثقیل غول‌پیکر در حرم مکی همزمان شد. روزنامه دیلی‌تلگراف نیز در گزارشی به قصور سعودی‌ها در استفاده از سیستم‌های کنترل جمعیت در راه‌های ورودی به پل جمرات پرداخت. این روزنامه فاش کرد که راه‌های ورودی به پل جمرات که حادثه مرگبار روز پنجشنبه در آن رخ داد، تحت‌پوشش کامل این سیستم پیشرفته نبوده است. به نوشته این روزنامه، مقامات سعودی با توجه به نصب نرم‌افزارهای تجزیه و تحلیل آماری و پیچیده جمعیت که متصل به اتاق کنترل مرکزی است می‌توانستند آخرین وضعیت مربوط به تردد جمعیت در محل را با دقت بسیار زیاد پیش‌بینی کرده و مانع از بروز اتفاقات اینچنینی شوند.

خبرگزاری روسی اسپوتنیک نیز نوشت: اعضای خاندان حاکم بر عربستان یکی از منحرف‌ترین خانواده‌های روی کره زمین، یعنی فاسد، حریص، خودکامه و دیکتاتور هستند. به نوشته روزنامه «الدیار» لبنان، علت این حادثه حضور کاروان پرشمار «سلمان بن عبدالعزیز» جانشین ولیعهد سعودی، در مرکز منا بوده است.مقام‌های عربستان سعودی تلاش می‌کنند خبر عبور این کاروان دربار را مخفی کنند.

عبدالباری عطوان، سردبیر روزنامه «رای‌الیوم» نیز در یادداشتی نوشت: فاجعه کشته شدن حجاج بالاترین درجه سهل انگاری، بی‌کفایتی و بی‌مسئولیتی است و این اقدام مسئولان سعودی نباید بدون مجازات بماند.

عطوان در مقاله خود افزود: دو هفته پس از فاجعه سقوط جرثقیل در مسجدالحرام و کشته شدن بیش از 110 زائر، با فاجعه دیگری روبه‌رو شدیم. ما به قضا و قدر اعتقاد داریم همانطور که به مشیت و اراده خداوند نیز معتقدیم، اما بر این باوریم که تکرار چنین فاجعه‌هایی بهترین دلیل بر بی‌کفایتی مدیران عربستان از راس هرم تا پایین‌ترین رتبه ماموران راهنمایی و رانندگی این کشور است.

انداختن مسئولیت این فاجعه به گردن حجاج و غیرمنضبط خواندن آنها از سوی برخی مسئولان سعودی و دستگاه‌های امنیتی و اداری عربستان و دفاع از بی‌کفایتی حاکمان این کشور، اهانتی است که کمتر از خود فاجعه نیست.

رسانه‌های افغانستان نیز از واقعه کشته شدن حاجیان در «منا» به عنوان یک «فاجعه »یاد کردند و نوشتند بی‌کفایتی مقامات عربستان باعث قتل 1300 نفر از زائران بیت‌الله‌الحرام و زخمی شدن بیش از 2000 فرد دیگر شد.

در همین رابطه خبرگزاری «جمهور» افغانستان نوشت: در حالی‌که بیش از هزار نفر در این حادثه جان خود را از دست داده‌اند، سازمان دفاع شهری عربستان شمار کشته‌ها را 717 نفر اعلام کرده و مقامات عربستان، مسئولیت وقوع این حادثه را به گردن حجاج انداخته‌اند.