حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
ابلاغیه 23 بندی احمدی نژاد برای ارتقای سطح کیفی صدا و سیما
رئیس جمهوری و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی 23 راهبرد و راهکار ارتقای کمی و کیفی فعالیتهای سازمان صدا و سیما را ابلاغ کرد.
به گزارش خبرگزاری فارس در مقدمه این ابلاغیه که پس از تصویب در شورای عالی انقلاب فرهنگی با شماره «3824/دش» از سوی محمود احمدی نژاد ابلاغ شده است، با اشاره به این که سازمان صدا و سیما رسالت خطیری در توسعه فرهنگی و تحولات اجتماعی ایران بر عهده دارد که از مهمترین آنها میتوان به وظایف آموزشی، خبری، هدایتی، تفریحی و تبلیغی اشاره کرد، آورده است: صدا و سیما براساس رهنمودهای حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری دانشگاه عمومی است که به عنوان مهمترین وسیله ارتباط جمعی نقش بزرگی در تحولات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایفا میکند.
رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی با تاکید بر این که قانون برنامه سوم توسعه نیز در مواد 159 و 167خود سازمان صدا و سیما را موظف به انجام مطالعات و تحقیقات، ارزیابی مستمر اثربخشی فعالیتها، تقویت هنرها و علوم و فنون، تکمیل پوشش جمعیتی، انعکاس و نقد عملکرد دستگاههای اجرایی، ترویج آموزشهای عمومی، فنی و حرفهای و نظایر آن نموده، افزوده است: اجرای سیاستهای فرهنگی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی نیز از وظایف قانونی و رسمی صدا و سیما است.
رئیس جمهوری در ادامه با استناد به تحقیقات هیات نظارت و ارزیابی فرهنگی و علمی در خصوص سازمان صدا و سیما به ابلاغ راهبردها و راهکارهای ارتقای فعالیت سازمان صدا و سیما مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی پرداخته است.
بر اساس بند یک این ابلاغیه، برنامهریزیها و برنامهسازیهای سازمان صدا و سیما بیش از گذشته باید مبتنی بر نتایج مطالعات و تحقیقات باشد و تشویق تحقیقات برون سازمانی برای ارتقاء کیفیت تولید و پخش برنامههای صدا و سیما ضروری است.
همچنین با توجه به کمبود ارزیابیهای برون سازمانی از صدا و سیما، بر انجام این ارزیابیها و نیز افکارسنجی نخبگان و مخاطبان و استفاده از نظرات منتقدان در سیاستگذاری، برنامهریزی، تولید و پخش تأکید میشود و سازمان صدا و سیما باید در حوزههای تخصصی توجه بیشتری به استماع مداوم نظرات خارج سازمان معطوف نماید.
بر اساس بند سوم ابلاغیه رئیس جمهوری نیز شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما به عنوان یک دستگاه نظارتی تحت نظر قوای سه گانه کشور بایستی در چارچوب وظایف قانونی خود نقش مؤثری را در نظارت بر سیاستها، راهبردها و رویکردها و ارزیابی محتوای برنامهها و اثربخشی محصولات برعهده گیرد.
رئیس جمهوری توجه به مراتب علمی و تخصصی در معرفی دانشگاهیان و متخصصان توسط صدا و سیما را از دیگر الزامات برای ارتقای سطح کیفی دانسته و افزوده است: مناسب است مخاطب شناسی در سازمان صدا و سیما به صورت علمی و مستمر انجام گیرد و برنامهها بر اساس شناخت دقیق مخاطبان عام و خاص، گرایشها و نیازهای آنان در چارچوب سیاستها و راهبردهای فرهنگی کشور تهیه شود که تجارب بلند مدت رادیو در افزایش اثربخشی میان مخاطبان، میتواند مورد توجه بیشتر بخشهای دیگر واقع شود.
توجه به شاخصهای ارزشی و فرهنگ عدالت، قناعت، انفاق، کار و تلاش، ترویج فرهنگ رفتار علوی، تشویق روی آوردن جوانان به حرفههای گوناگون، افزایش مهارتهای مربوط به سبک زندگی، اهتمام به محیط زیست، پرهیز از تبلیغ اسراف و تبذیر خصوصا9 در سریالها و آگهیهای تجارتی، رعایت معیارهای فرهنگ اسلامی در خرید فیلمها و مجموعههای خارجی و عنایت به قشر متوسط جامعه ایران از دیگر نکاتی است که رئیس جمهور در ابلاغیه خود در خصوص صدا و سیما بر آن تاکید کرده است.
در بند هفتم این ابلاغیه آمده است: ضروری است مقابله مؤثر و هوشمندانهتر با ابعاد گسترده تهاجم فرهنگی مورد توجه برنامهریزان و تهیهکنندگان برنامههای شبکهها قرار گیرد و با واقع نمایی در حجم و ارزشهای مثبت و منفی دستاوردها و الگوهای فرهنگ و تمدن غربی و با ترویج علمی و هنرمندانه فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی برای رشد آگاهیهای اجتماعی و فرهنگی مردم تلاش مضاعفی مبذول شود.
توجه حرفهای سازمان به گردش باز و در عین حال هدایت شده اطلاعات و اخبار و انعکاس مدبرانه دیدگاهها و تحلیلهای مختلف به منظور تنویر افکار و خنثیسازی جریانهای نامطلوب اطلاعرسانی خارجی و شایعات داخلی، استفاده گستردهتر و عمیقتر از منابع غنی زبان و ادبیات فارسی و معرفی مفاخر فرهنگی و ادبی در قالب برنامههای جذاب و متنوع برای تقویت همبستگی و هویت ملی و تکریم ارزشهای انسانی و اسلامی، استفاده از متخصصان کارآمد و هنرمندان جوان در حوزه هنر و پرهیز از تکراری بودن سوژهها و کنترل هزینهها در تهیه تئاتر و سریال و تدوین شاخصهای مناسب برای ارزیابی کمی و کیفی برنامههای معارف اسلامی، افزایش پوشش جمعیتی و همچنین راهاندازی یک شبکه بینالمللی معارف اسلامی در طراز جهانی از دیگر الزامات کاری ابلاغی رئیس دولت برای فعالیت صدا و سیما است.
سازمان صدا و سیما همچنین باید از این پس با هدف تقویت هویت دینی، همبستگی ملی، امید به زندگی و اعتقاد اجتماعی و رشد خلاقیت، کارآفرینی، نواندیشی و بینش علمی؛ نکات آموزشی و تربیتی را به طور غیرمستقیم، جاذب و غیرتصنعی در برنامههای تفریحی و سرگرمکننده بگنجاند و بر رعایت احکام شرعی و آداب اسلامی تأکید ورزد.
اجتناب از ترویج موسیقی مبتذل و غربی و تأکید بر موسیقی مشروع، هنری فاخر و اصیل ایرانی و گسترش تحقیقات علمی درباره موسیقی و تولید و پخش موسیقی آرامبخش و نیز موسیقی خاطرهانگیز انقلاب، یازدهمین بند ابلاغیه احمدی نژاد برای فعالیت صدا و سیما است.
در ادامه این مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی که از سوی احمدی نژاد ابلاغ شده، آمده است: نظارت محتوایی بر فیلمهای سینمایی و سریالها، باید مبتنی بر هنجارسازی و تعیین معیار باشد.
در این ارتباط بر واقعی کردن هزینههای تولید، حمایت از سینمای ایران به ویژه سینمای معنوی، افزایش روشنگری سینمایی در میان مخاطبان و پرهیز از ترویج خشونت و ابتذال، حذف افراط و تفریط در گزینش فیلمها و دوبله مناسب تأکید میشود.
همچنین در برنامههای ورزشی سازمان صدا و سیما با اذعان به سودمندی هیجانهای مثبت ورزش قهرمانی و ترویج ورزشهای ملی و بازیهای بومی و قومی، اشاعه فرهنگ صحیح ورزش و توجه بیشتر به گسترش ورزش همگانی به ویژه تشویق زنان خانهدار و دختران به فعالیت بدنی و ورزش پایه و نیز توجه به جنبههای علمی ورزش و ارزیابی عملکرد دستگاههای ذیربط بیش از پیش لازم به نظر میرسد.
احمدی نژاد بر بهرهگیری سازمان صدا و سیما از الگوی اخلاقی و تربیتی مبتنی بر آداب دینی در برنامههای کودکان و نوجوانان و ایجاد پشتوانه علمی در این برنامهها مبتنی بر نتایج تحقیقات مراکز علمی و استفاده از صاحب نظران تعلیم و تربیت تأکید کرده و افزوده است: همچنین توجه به فرایند اجتماعی کردن کودکان و نوجوانان، آموزش مسئولیتپذیری، رعایت حقوق شهروندی، کمک به رشد فکری و ذهنی و بارور شدن خلاقیت کودکان و نوجوانان باید تقویت شود.
تلاش مضاعف برای ارتقای روحیه مودت و عشقورزی، آرامش، امنیت و سلامت خانوادههای ایران و در جهت کاهش آسیبهای روانی اجتماعی و خشونت خانگی، ایجاد تدابیر لازم برای رقابتی کردن تولید برنامهها از طریق ایجاد فرصتهای برابر برای سایر بخشهای عمومی و خصوصی کشور، گزارشدهی، پاسخگویی و شفافیت سازمان و ایجاد تمهیدات لازم برای تربیت هنرمندان و مجریان متعهد و متدین با وضع ضوابط ویژه از دیگر تکالیفی است که از این پس بر عهده صدا و سیما است.
سازمان صدا و سیما ضمنا9 باید به عنوان پیشگام در جنبش آزاداندیشی مبتنی بر آموزههای مقام معظم رهبری و با رعایت اخلاق، منطق و آزادی، افزون بر تداوم این رویکرد در حوزه سیاست در سایر زمینههای فکری، علمی و فرهنگی با برگزاری مجالس مناظره و با فراخوانی اندیشمندان برجسته به این نهضت رونق بخشد و همچنین از طریق مهندسی مجدد شبکههای سازمان با هدف ایجاد رقابت در گستره جهانی و جلب رضایت مخاطبان با مشربهای مختلف، مشروط بر رعایت حداقل معیارها و ضوابط و نیز توسعه کیفی شبکههای معیار و رسمی کشور، راههای تازهای را بیازماید.
در بخش پایانی ابلاغیه رئیس جمهور آمده است: سازمان صدا و سیما موظف است تدابیر لازم را برای اجرای صحیح و کامل مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی به ویژه سیاستهای فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و پیشنهادهای این ارزیابی، اتخاذ و نتیجه را ظرف مدت شش ماه به شورای عالی گزارش نماید.
خلاصه تحقیقات هیات نظارت و ارزیابی فرهنگی و علمی شورای عالی انقلاب فرهنگی که رئیس جمهوری با استناد به آن ابلاغیه راهبردها و راهکارهای ارتقای فعالیت سازمان صدا و سیما را صادر نموده است، به شرح ذیل است:
1 فعالیتهای سازمان صدا و سیما علیرغم کاستیهای موجود به طور کلی در مسیر تحقق رهنمودهای حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری و سیاستهای فرهنگی بوده و تأثیر بسزایی در تحول فرهنگی و اجتماعی ایران داشته است.
2 تحولات سازمان صدا و سیما در ده سال گذشته و افزایش چشمگیر شبکههای ملی، استانی و بینالمللی به زبانهای مختلف حاکی از پیشرفت و موفقیت غیرقابل انکار این سازمان در توسعه کمی میباشد.
3 حجم تولید و تنوع برنامهها در شبکههای مختلف برای جذب مخاطب در همه اقشار اجتماعی بیانگر اهتمام و تلاش دستاندرکاران این رسانه مهم میباشد. کمیت رو به ازدیاد برنامهها و تنوع موضوعات آن، به ویژه توجه به جوانان و زنان قابل تقدیر است.
4 سازمان صدا و سیما در ارتقاء کیفیت تولید فیلم و سریال از طریق مجموعه های تاریخی مذهبی موفقیتهای قابل توجهی داشته است.
5 سازمان صدا و سیما طی برنامه سوم توسعه در بخش تولید، پخش و پوشش جمعیتی نسبتا9 موفق بوده است. با این وجود پوشش جمعیتی در مناطق مرزی کشور همچنان با چالش مواجه است. سازمان در اجرای سایر مفاد مواد 159 و 167 قانون برنامه سوم توسعه اهتمام کافی نداشته است.
6 مطالعات و تحقیقات درون سازمانی رشد خوبی داشته است، اما پژوهشهای انجامیافته برون سازمانی درباره برنامههای سازمان صدا و سیما و اثربخشی آن اندک است.
7 رویکرد تجملگرایی و تبلیغ مصرفگرایی در سریالهای تأثیرگذار و تبلیغات تجاری به چشم میخورد که با الگوی مطلوب زندگی خانوادگی و فرهنگ اسلامی ایرانی مغایرت دارد، همچنین در برنامههای سازمان صدا و سیما به قشر متوسط که اکثریت جامعه را تشکیل میدهد، توجه کافی نمیشود.
8 تهیهکنندگان برنامههای سازمان صدا و سیما به ابلاغ و ترویج پیامهای آموزشی، تربیتی و اعتقادی به صورت ظریف و نامحسوس کمتر توجه نشان دادهاند.
9 تجلی ارزشهای دینی در برنامههای اعتقادی و بزرگداشت مناسبتها رویکرد قابل تقدیر سازمان صدا و سیما را نشان میدهد. چگونگی و میزان معرفی نمادها، ارزشها و رفتارهای دینی و جنبههای تربیتی و فرهنگسازی این برنامهها با توجه به انبوه مخاطبان جوان و نوجوان قابل تأمل است.
10 سازمان صدا و سیما به بررسی و نقد عملکرد دستگاههای کشور و ایجاد روحیه پاسخگویی در جامعه به ویژه در سال پایانی برنامه سوم توسعه توجه کرده است؛ اما توسعه کمی و ارتقاء کیفی این بررسیها نیاز به تلاش گستردهتری دارد.
11 سازمان صدا و سیما در برنامههای کارشناسی از صاحبنظران و اندیشمندان طراز اول و شناخته شده در مجامع علمی و تخصصی کمتر استفاده میکند، این امر میتواند به نارضایتی نخبگان منجر شود.
12 بخشی از فرهنگسازیهای سازمان صدا و سیما در حوزه روابط خصوصی و اجتماعی به کاهش حساسیتهای جامعه در رعایت حدود مسائل شرعی و ترویج گناه دامن زده است.
13 سازمان صدا و سیما در پخش برخی برنامههای دینی و مداحیهای مناسبتی برای جلوگیری از ارائه مطالب غیرمستند تلاش چندانی انجام نداده است.
14 محیط درونی سازمان صدا و سیما در کم رنگ کردن ارزشها تأثیرگذار است. این ویژگی با گسترش شکاف گفتمانی میان مدیریت و بدنه همراه است به طوری که فضای درون سازمان را بعضا9 فاقد صبغه ارزشی ساخته است.
گفت و گو
