حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
هیچ دلیل اقتصادی برای کاهش سود بانکهای خصوصی وجود ندارد
رکود در سایر بازارها از جمله بازار بورس ، مسکن و... باعث استقبال مردم از سپرده گذاری در بانکهای خصوصی با توجه به نرخ مناسب سود سپرده ها شده بود اما اخیرا چند بانک خصوصی تصمیم به کاهش نرخ سود تسهیلات و همچنین سود سپرده های خود گرفته اند که به گفته برخی از صاحبنظران این اقدام دستوری بوده است.
در این باره گفتگویی را با غلامرضا سلامی ، عضو شورای عالی حسابداران خبره انجام دادیم که می خوانید.
آیا بانکهای خصوصی با توجه به شرایط اقتصادی مجبور به کاهش نرخ سپرده ها و تسهیلات شده اند یا این اقدام به تصمیم خودشان بوده است؛
ممکن است دستور مستقیمی برای کاهش نرخ به بانکهای خصوصی داده نشده باشد اما به هر حال برای این اقدام تحت فشار بوده اند. شاید فکر کردند اگر چنین اقدامی نکنند کل موجودی شان به خطر خواهد افتاد.
آیا به توجه به شرایط کنونی و نرخ تورمی که وجود دارد ، کاهش نرخ برای بانکهای خصوصی توجیه اقتصادی دارد؛
در حال حاضر هیچ دلیل اقتصادی برای کاهش نرخ وجود ندارد و اگر این نرخ پایین بیاید یعنی دستوری عمل کرده ایم.
در بحث رقابت چه تبعات منفی برای بانکهای خصوصی خواهد داشت؛
به وضعیت سایر ابزارهای دیگر بستگی دارد. اگر تمامی بانکهای خصوصی چنین اقدامی را انجام دهند آنها از نظر جذب سپرده گذاری از یک موقعیت واحد برخوردار خواهند شد.
فکر نمی کنید این اقدام سبب کاهش سپرده گذاری در بانکهای خصوصی شود؛
مردم تا زمانی که راه دیگری نداشته باشند بناچار در بانکها سپرده گذاری خواهند کرد ، کما این که در سال 74 نیز که نرخ تورم به حدود 50 درصد رسیده بود مردم پولشان را به بانکها سپرده بودند اما آثار ادامه این رویه در بلندمدت خوشایند نخواهد بود ، چون مردم بالاخره راهی را که سود بالاتری را نصیب آنها کند ، پیدا خواهند کرد. یکی از اثرات منفی که ممکن است این اقدام داشته باشد شکل گیری بازار غیررسمی و موازی پول است . اگر بانک نتواند ارزش پول مردم را حفظ کند ، آنها به بازار غیررسمی مراجعه خواهند کرد که نرخ بهره در این بازار 60 تا 70 درصد بالا خواهد رفت و باعث شکل گیری بازار نزول خواران خواهد شد.
به هر حال بحث اعتماد به این بازار نیز مطرح است؛
البته ریسک این بازار موازی بالاست اما به هر حال وقتی نرخ سود سپرده گذاری در بانکها به صورت دستوری و غیرعلمی کاهش یابد، بانکها با کاهش منابع مواجه خواهند شد و نمی توانند تسهیلات لازم را به متقاضیان ارائه کنند و افرادی که نیازمندند حاضر می شوند نیاز خود را با هر شرایطی تامین کنند.
گفته می شود نرخ مناسب سود سپرده گذاری بانکهای خصوصی باعث شده بانکهای دولتی با کمبود منابع مواجه شوند که یکی از دلایل بحث کاهش سود سپرده ها و نرخ تسهیلات نیز این موضوع عنوان می شود؛
بانکهای دولتی منابع شان یک مقدار در شرکتهای دولتی و طرحهای دولتی بلوکه شده و به دلیل پایین بودن نرخ بهره و ناکارآمدی سیستم بانکی دولتی ، منابع جدیدی برای بانکهای دولتی به وجود نمی آید لذا نرخ مناسب سود سپرده گذاری در بانکهای خصوصی باعث شده بود مردم جذب بانکهای خصوصی شوند که این موضوع باعث شده بانکهای دولتی رفته رفته با مشکل مواجه شوند. شاید دولت نیز درصدد لطمه نخوردن بانکهای دولتی است اما راهکار آن مقابله با بانکهای خصوصی نیست ، باید به دنبال راهکارهای علمی باشیم . به هر حال بانکهای خصوصی در این مدت بخوبی عمل کردند و دولت باید زمینه ایجاد بانکهای خصوصی را بیشتر فراهم کند زیرا به مرور رقابت بین بانکهای خصوصی باعث می شود نرخ بهره نیز کاهش یابد همان طور که اثرات آن را در بازار موازی پول دیدیم و ایجاد بانکهای خصوصی باعث شده تا نرخ بهره در بازار غیررسمی کاهش یابد و این علامت مثبتی است که باید به آن توجه شود.
گفت و گو
