ایران، محور مذاکرات سلمان و اوباما در ریاض

هر چند این اولین بار نیست که واشنگتن و ریاض به‌عنوان دو متحد، درباره پیشرفت‌های ایران با یکدیگر به گفت‌وگو می‌نشینند، اما دیدار اخیر سران این دو کشور در ریاض از آن جهت اهمیت دارد که هم نگاه پادشاه جدید عربستان نسبت به ایران را به نمایش گذاشته و هم ابزاری برای راستی‌آزمایی ادعاهای واشنگتن درباره تن دادن به بازی برد ـ برد در قبال پرونده هسته‌ای کشورمان است.

سایت خبری 24 امارات دیروز در گزارشی به نقل از یک مسئول آمریکایی که همراه اوباما به عربستان سفر کرده، از سلسله مباحث رئیس‌جمهور آمریکا با شاهزاده سلمان، پادشاه تازه به تخت نشسته عربستان خبر داد که ظاهرا به نشست گلایه از اوجگیری نقش ایران در منطقه بیشتر شبیه بوده است.

به گزارش ایرنا، براساس خبرهایی که رویترز منتشر کرده نیز ابراز ناراحتی‌های پادشاه جدید سعودی در نشست با اوباما و هیات همراه که همگی از بزرگان کنگره و مسئولان بودند، گویا تمامی نداشته و در کنار آن پادشاه جدید، گلایه‌های کهنه‌ای از سال‌ها قبل در این نشست مطرح کرده که موضوعاتی چون کوتاهی آمریکایی‌ها در حمایت از حسنی مبارک رئیس‌جمهور مخلوع مصر و عدم جلوگیری از سقوط وی، اوضاع متشنج خاورمیانه، سیطره حوثی‌ها در یمن، تحولات عراق و نگرانی از پیشرفت گفت‌وگوهای هسته‌ای با ایران را در بر می‌گرفته است.

گلایه پادشاه عربستان از مذاکرات هسته‌ای

در این گزارش به نقل از یک مقام آمریکایی که نامش فاش نشده، آمده است: شاهزاده سلمان به‌طور آشکار و بدون ملاحظه از پیشرفت گفت‌وگوهای هسته‌ای بین ایران و آمریکا ابراز نگرانی کرده و گفته که عربستان به‌عنوان یک قدرت مذهبی در منطقه خاورمیانه از نزدیک شدن موضع بین آمریکا و ایران به‌عنوان رقیب سرسخت عربستان، بشدت نگران است. گفته شده که سلمان در این دیدار شرط و شروطی برای مذاکرات هسته‌‌ای تعیین نکرده و فقط تاکید کرده که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست یابد.

این اظهارات در شرایطی است که ایران بارها بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای خود تاکید کرده و باراک اوباما در آخرین دیدار خود با ملک عبدالله در ریاض در ماه مارس گذشته نیز درباره گفت‌وگوهای هسته‌ای با ایران صحبت کرده بود.

عشوه نفتی ملک سلمان برای اوباما

در کنار گلایه هسته‌ای، پادشاه عربستان به آمریکایی‌ها در مورد استمرار سیاست نفتی مبنی بر کاهش قیمت نفت اطمینان داده و گفته که «عربستان به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت در جهان نقش خود را بخوبی ایفا خواهد کرد و هیچ‌کس نمی‌تواند موضع عربستان را تغییر دهد.»

به گزارش این پایگاه خبری اماراتی، عربستان که از برخی سیاست‌های دولت آمریکا در منطقه خاورمیانه کاسه صبرش به سر آمده، از کوتاهی دولت اوباما در ادامه تلاش برای برکناری نظام بشار اسد در سوریه انتقاد کرد.

در دیدار پادشاه جدید سعودی با اوباما که در راس هیاتی 30 نفره متشکل از مسئولان بلندپایه دولتی و نمایندگان جمهوریخواه بانفوذ آمریکایی به این کشور سفر کرده بود، بزرگان خاندان آل‌سعود از جمله شاهزاده «مقرن» ولیعهد و نیز شاهزاده «محمد بن نایف» جانشین ولیعهد این کشور و برخی وزیران و نیز همسر اوباما حضور داشتند.

به‌دنبال سفر رئیس‌جمهور آمریکا به ریاض، نشریه آمریکایی «پولیتیکو» به تحلیل مناسبات واشنگتن و ریاض پرداخت؛ تحلیلی که شاید بتواند ریشه گلایه‌های سلمان از اوباما درباره ایران را روشن‌تر کند. این نشریه نوشته است: آمریکا و عربستان هیچ‌گاه به‌طور واقعی با یکدیگر توافق نظر نداشتند... اختلاف‌نظرها بویژه بر سر مساله ایران آشکار شد. خاندان سلطنتی در عربستان سعودی برای کسب قدرت در منطقه، با ایران رقابت می‌کند.

پادشاه پیشین عربستان از همان ابتدا در مورد تلاش‌های دیپلماتیک اوباما در ایجاد ارتباط با ایران شک و تردید داشت و بر این باور بود که اوباما در مذاکرات از موضع ضعف برخورد می‌کند. وی بویژه از این‌که آمریکا گفت‌وگوهای هسته‌ای با ایران را در اوایل سال 2013 به‌طور پنهانی و بدون اطلاع عربستان آغاز کرد، بشدت خشمگین بود. بی‌اعتمادی عربستان‌سعودی به آمریکا تا اندازه‌ای افزایش یافت که برخی سعودی‌ها اعلام کردند اوباما ایران را به‌عنوان متحد خود در منطقه خاورمیانه جایگزین عربستان‌سعودی خواهد کرد.

به گزارش سایت دیپلماسی ایرانی، رابرت جردن اولین سفیر دولت جورج دبلیو بوش در ریاض در این باره به این نشریه گفته است: «سعودی‌ها از معامله آمریکا با ایران بیم دارند و نگرانند مبادا توافق هسته‌ای به افزایش نفوذ ایران در عراق و سوریه منجر شود.»