تالاب ها، دوستداران بهار را فرا می خوانند

تالاب ها جزو ارزشمندترین ذخایر زیست محیطی کشورهاست که زیبایی تحسین برانگیز آنها علاقه مندان طبیعت را به خود فرا می خواند کشور ما ایران به دلیل تنوع آب و هوایی و بهره مندی از ثروتهای خدادادی زیست محیطی

کد خبر: ۷۴۸۹

مانند کوهستان و دریا، تالاب های زیبایی دارد که کمتر به معرفی آنها پرداخته شده است ما در اینجا تعدادی از این تالاب ها را معرفی می کنیم ، بهار فرا رسیده ، دوستداران محیطزیست کوله پشتیهایشان را بردارند. تالاب هشیلان : این تالاب در نواحی غربی کوههای زاگرس و در حدود بیست تا30 کیلومتری شمال غربی شهرستان کرمانشاه قرار دارد.مساحت آن 450 هکتار است و در ارتفاع 1310 متری قرار دارد.تالاب هشیلان یکی از مهمترین تالاب های دایمی استان کرمانشاه است که تا حدودی برای جوجه آوری و زمستان گذرانی پرندگان آبزی مهاجر از قبیل اردک بلوطی مهم است.این تالاب ، از شمال به کوه خورین ، از جنوب به کوه ویس ،از شرق به روستای لعل آباد و از غرب به روستای سراب شله محدود می شود.حداکثر عمق بخش مرکزی تالاب در ماه تیر140 سانتی متر و در مرداد صدوبیست سانتی متر، اندازه گیری شده است.این تالاب در نگهداری تنوع زیستی و ژنتیکی منطقه نقش مهمی ایفا می کند و توسط سازمان بین المللی حیات پرندگان به عنوان یکی از مناطق مهم پرندگان شناسایی شده است.تالاب هشیلان در فهرست مناطق چهارگانه سازمان حفاظت محیط زیست قرار ندارد ولی تحت عنوان منطقه شکار ممنوع کنترل و حفاظت می شود افزایش سطح آب تالاب ، از مهرماه شروع شده و تا فروردین ادامه می یابد در این ماه میزان آب ورودی و سطح آب تالاب به حداکثر می رسد سپس به علت کاهش آب ورودی و نیز افزایش تبخیر، سطح آب شروع به پایین رفتن کرده و در شهریور به حداقل می رسد به طوری که در این ماه ، بخش وسیعی از تالاب کاملا خشک می شود ماهیگیری و چرای دامها از مهمترین ارزشهای اقتصادی تالاب به شمار می آیند این تالاب از نظر گردشگری نیز دارای اهمیت است شغال ، روباه ، گراز، مار آبی ، لاک پشت های برکه ای و انواع ماهیان بومی و غیربومی معرفی شده به تالاب جزو گونه های حیات وحش منطقه است. تالاب دریاچه گهر : دریاچه گهر در فاصله 45 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان دورود در استان لرستان قرار دارد. مساحت آن 85 هکتار و در ارتفاع 236 متر از سطح دریا قرار دارد گهر دریاچه ای طبیعی و کوهستانی است و یکی از زیباترین دریاچه های ایران محسوب می شود اطراف دریاچه را ارتفاعات بلندی دربر گرفته است دریاچه گهر، در منطقه حفاظت شده اشترانکوه واقع شده و جزو منطقه امن آن است ارزشهای بالای دریاچه به واسطه وجود2 گونه از ماهی قزل آلای رنگین کمان و خال قرمز است افزون براین ، دریاچه مکان مناسبی برای تفریح و تفرج است و سالانه هزاران نفر از اقصی نقاط ایران و جهان ، برای بازدید از آن به این منطقه می آیند.دریاچه گهر از2 قسمت به نامهای گهر بزرگ یا گله گهر و گهر کوچک یا کره گهر تشکیل شده است . هر2 دریاچه در مسیر گهر رود و در نتیجه حرکات لغزشی زمین و ناپایداری لایه های دامنه ها و ریزش توده های سنگ و خاک در بستر رودخانه به وجود آمده و حداکثر عمق دریاچه 82 متر است.به طور کلی سرمای شدید، تداوم عمل فرسایش ، وجود برفچال ها در ارتفاعات ، طولانی بودن دوره سرما و عدم امکان تشکیل خاک روی دامنه ها، عواملی هستند که باعث محدود شدن دوره رویش گیاهی در منطقه شده اند دریاچه گهر، مکانی بسیار مناسب برای تفریح و تفرج است و سالیانه تعداد کثیری از گردشگران و جهانگردان داخلی و خارجی برای بازدید از دریاچه وارد منطقه می شوند صید ماهی با صدور پروانه صید نیز در دریاچه صورت می گیرد به دلیل یخبندان بودن دریاچه در فصل زمستان ، تعداد اندکی از پرندگان مهاجر آبزی به دریاچه مهاجرت می کنند مهمترین این گونه ها اردک سر سبز و خوتکا است در ارتفاعات اطراف دریاچه ، پستاندارانی از قبیل کل و بز، گربه وحشی ، کفتار و گرگ وجود دارند؛ اما مهمترین جانور دریاچه گهر، ماهی قزل آلای خال قرمز و قزل آلای رنگین کمان است یک گونه سیاه ماهی نیز در این دریاچه زیست می کند تالاب کانی برازان : این تالاب در محلی به نام قره داغ و در حدود32 کیلومتری شمال شهرستان مهاباد در استان آذربایجان غربی واقع شده است از شمال به روستای بفروان ، از شرق به کانال زهکشی و جاده خاکی و روستای قل حسن ، از جنوب به کوه سیاه و از غرب به سواحل دریاچه ارومیه و کانال زهکشی و چشمه ای که در نزدیکی روستای قره داغ قرار دارد، محدود می شود.مساحت آن 600 هکتار است و در ارتفاع 1370 متر قرار دارد کانی برازان ، تالابی با آب شیرین و دایمی است که آب آن توسط نزولات آسمانی و روان آبهای سطحی و همچنین از طریق چشمه کانی برازان تامین می شود این چشمه در فاصله پنج کیلومتری تالاب در حوالی روستای قره داغ قرار دارد و از طریق کانالی به تالاب مرتبط می شود تالاب کانی برازان محل تجمع ، استراحت و جوجه آوری تعداد زیادی از پرندگان در طول سال است.پرندگانی نظیر غاز خاکستری ، اردک بلوطی ، اردک تاجدار، اردک سر حنایی ، اردک مرمری ، تنجه ، آنقوت ، خوتکا، سر سبز، اگرت کوچک ، چنگر معمولی ، کشیم کوچک ، خروس کولی ، فلامینگوی بزرگ ، لک لک سفید، پلیکان سفید و کفچه نوک در این تالاب مشاهده شده اند.تالاب کانی برازان به واسطه دارابودن آب شیرین از پوشش گیاهی انبوه و نسبتا متراکمی برخوردار است که شامل گیاهان آب دوست عمدتا نیو لویی است.تالاب دریاچه زریواردریاچه زریوار در130 کیلومتری شمال غربی شهر سنندج و در مجاورت شهر مریوان و نزدیکی مرز عراق در استان کردستان قرار دارد.مساحت آن 2000 هکتار است که سطح آبی دریاچه در حدود850 هکتار است و با در نظر گرفتن حاشیه دریاچه که پوشیده از گیاهان آبزی است و مدتی از سال در محاصره آب در بستر دریاچه واقع شده اند، تامین می شود.زریوار به علت برخورداری از مناظر طبیعی و چشم اندازهای بسیار زیبا، از مراکز مهم تفرجگاهی در استان کردستان و حتی غرب ایران به شمار می آید این دریاچه یکی از مراکز زمستان گذرانی و جوجه آوری پرندگان مهاجر است.دریاچه زریوار ظاهری لوبیایی شکل دارد که طول متوسط آن 5/4 کیلومتر و عرض آن اندکی از2 کیلومتر کمتر است.دارای زمستان های سرد و تابستان های معتدل است و میانگین دما در گرمترین ماه سال به 5/24 درجه سانتی گراد می رسد. میزان متوسط بارندگی سالانه نزدیک به 800 میلی متر می باشد و حداکثر نزولات جوی در فصل زمستان بوده و اکثر آن به صورت برف است بیش از نیمی از سطح دریاچه را گیاهان آبزی حاشیه ای و بن در آب نظیر نی ، لویی ، جگن و ساز و پوشانده است گونه های باارزشی از گیاهان دارویی ، صنعتی و در معرض خطر نیز در این منطقه به چشم می خورد دریاچه زریوار در مسیر مهاجرت بسیاری از پرندگان زمستان گذران و مهاجر عبوری قرار دارد این دریاچه محل جوجه آوری تعدادی از گونه های پرندگان بومی و غیربومی نیز به شمار می آید به سبب مجاورت با شهر مرزی مریوان و با توجه به روند توسعه و رشد شتابان این شهر، دریاچه به یک تفرجگاه اصلی برای ساکنین شهر مریوان تبدیل شده است در حال حاضر تاسیسات فراغتی و تفریحی توسط شهرداری مریوان در کنار ساحل شرقی دریاچه ایجاد شده است طیف وسیعی از پرندگان بومی و غیربومی اعم از زمستان گذران و مهاجر عبوری در این دریاچه حضور دارند در این میان می توان از پرندگانی نظیر کشیم کوچک ، کشیم بزرگ ، باکلان ، بوتیمار بزرگ و کوچک ، اگرت بزرگ و کوچک ، حواصیل خاکستری ، لک لک سفید، فلامینگوی بزرگ ، خوتکا، اردک سر حنایی ، سنقر تالابی ، دلیجه ، کبک ، طاووسک ، چنگر نوک سرخ و چنگر معمولی نام دارد. تالاب چغاخور :این تالاب در70 کیلومتری شهرستان شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری و در حوضه آبریز بالایی رودخانه کارون و در رشته کوههای زاگرس واقع شده است.مساحت آن 1400 هکتار است و در ارتفاع 2270 متر از سطح دریا قرار دارد.تالاب چغاخور با سطحی در حدود1400 هکتار و حداکثر عمق معادل دو متر در بین ارتفاعات نسبتا بلند بر آفتاب در شمال تالاب و کوه کلار در جنوب قرار گرفته است در فصل پرآبی تقریبا تمام تالاب زیر آب رفته و در فصل خشک از تیرماه تا شهریورماه بجز قسمت کمی در دهانه خروجی ، بقیه تالاب خشک می شود تالاب چغاخور از حداکثر عمق حدود دو متر برخوردار است منبع اصلی تامین کننده آب تالاب را نزولات جوی و چشمه سارها تشکیل می دهد این تالاب دارای آب شیرینی است که در سطح خود، دچار تغییرات شدیدی است دوره یخبندان در تالاب از اوایل دیماه شروع می شود و تا اواسط بهمن ادامه دارد و گاهی تمامی سطح تالاب را فرامی گیرد بستر تالاب پوشیده از گل و لای و رس می باشد مناطق اطراف تالاب پوشیده از اراضی زراعی و دشتهای پهناوری است که از نظر ارتفاع دارای تغییرات کمی است تالاب چغاخور به عنوان منطقه شکار ممنوع معرفی شده و همچنین سازمان بین المللی حیات پرندگان این تالاب را به عنوان یکی از زیستگاه های بااهمیت برای پرندگان در خاورمیانه معرفی کرده است.برخی از پرندگان این تالاب از قبیل : اردک مرمری ، اردک سر حنایی ، اردک چشم طلایی ، اردک سر سفید، اکراس سیاه و فلامینگو از لحاظ بین المللی مورد توجه و باارزش است.تالاب دریاچه پریشان :دریاچه پریشان در فاصله 15 کیلومتری شهرستان کازرون در استان فارس و در بخش شرقی رشته کوههای زاگرس مرکزی قرار دارد.مساحت آن 4700 هکتار است و در ارتفاع 850 متر از سطح دریا قرار دارد.دریاچه پریشان ، تالابی کم عمق ، کم پرور، شیرین تا لب شور و شور است که توسط گیاهان شورپسند و آبگیرهای هورپرور محاصره شده است این دریاچه ، در حوزه آبریزی به وسعت 29000 هکتار در بین دره ای گسترده از دامنه های زاگرس محدود شده است و به وسیله چشمه های دایمی و چندین آبراهه فصلی تغذیه می شود آب آن تقریبا شیرین و در سالهای خشک و کم آبی ، لب شور است عمق متوسط دریاچه در حدود یک ونیم متر و عمیق ترین نقطه دریاچه در قسمتهای شمالی ، در حدود3 متر است.درجه حرارت دریاچه در تابستان از22 تا40 و در زمستان از5 تا15 درجه سانتی گراد گزارش شده است اقلیم منطقه در تابستان خشک و گرم و در زمستان معتدل تا سرد است دریاچه پریشان در داخل منطق حفاظت شده ارژن واقع شده است این دریاچه در سال 1355 به همراه تالاب ارژن به عنوان تالاب بین المللی شناخته شده و در فهرست کنوانسیون رامسر ثبت شده است این منطقه از سوی یونسکو به عنوان ذخیره گاه زیست سپهر نیز شناخته شده است دریاچه پریشان از لحاظ مناظر و چشم اندازهای طبیعی ، فوق العاده غنی است و از این لحاظ، در جلب گردشگر می تواند نقش بسزایی داشته باشد ماهیگیری ، کشاورزی و آبزی پروری ازجمله ارزشهای دیگر منطقه است.تالاب پریشان محل جوجه آوری و زمستان گذرانی تعداد زیادی از پرندگان آبزی و کنارآبزی مهاجر است و جمعیت کوچکی از پلیکان پا خاکستری ، اردک مرمری و اردک سر سفید را در خود جای می دهد و بدین سبب ، از اهمیت بالایی برخوردار است در فصل جوجه آوری ، در محدوده منطقه حفاظت شده ارژن ، حداقل 263 گونه از پرندگان شناسایی و گزارش شده اند از ماهیان بومی و غیربومی دریاچه پریشان می توان ماهی زردک ، ماهی سرخو، ماهی دمبرک و ماهی کپور )غیربومی ( را نام برد مهمترین گونه های پستاندار منطقه را جانورانی نظیر گرگ ، شغال ، روباه قرمز، خرس قهوه ای ، کفتار، کاراکال ، گربه جنگلی ، پلنگ و گراز تشکیل می دهند.تالاب دریاچه اوان :دریاچه اوان در85 کیلومتری شمال قزوین و درون کوههای الموت واقع شده است.مساحت آن 4 هکتار است و در ارتفاع 1780 متر از سطح دریا قرار دارد.اوان دریاچه ای دایمی با آب شیرین است که در کوههای الموت قرار دارد این تالاب علاوه بر دارابودن چشم اندازهای زیبا، زیستگاه مناسبی را برای زمستان گذرانی پرندگان آبزی و کنارآبزی فراهم کرده است.حوضه آبریز دریاچه اوان با مساحت 620 هکتار یک حوضه پرشیب محسوب می شود تشکیلات زمین شناسی حوضه ، عمدتا آهکی و رسوبی است و همچنین ماسه سنگها و قلوه سنگها را نیز شامل می شود. اقلیم منطقه نیمه خشک سرد با دمای متوسط سالانه 5/5 درجه سانتی گراد است و به طور متوسط59 روز یخبندان در سال دارد دریاچه داری توده های قابل توجهی از گیاهان آبزی همچون نی و جلبک سبز آبی است که زیستگاه مناسبی را برای پرندگان آبزی و کنارآبزی فراهم کرده اند پوشش گیاهی مناطق اطراف دریاچه را گیاهان علفی تشکیل می دهند.چشم انداز زیبای دریاچه اوان به همراه آب و هوای کوهستانی عالی و وجود چشمه های پرآب ، جاذبه های گردشگری قابل ملاحظه ای را فراهم کرده است وجود ماهی در دریاچه ، محیط مناسبی را جهت صید ورزشی عرضه می کند وفور انواع گیاهان دارویی بر ارزش اقتصادی منطقه نیز می افزاید این تالاب زیستگاه زمستان گذرانی مناسبی برای تعدادی از گونه های پرندگان آبزی و کنارآبزی است.3 گونه سیاه ماهی ، اردک ماهی و قزل آلای رنگین کمان در دریاچه وجود دارند که 2 گونه آخری به دریاچه معرفی شده اند.از دوزیستان می توان به سمندر تاجدار و چندین گونه قورباغه اشاره کرد از سایر جانوران منطقه می توان لاک پشت خزری ، انواع مارها، کل و بز، گرگ ، شنگ و پلنگ را نام برد.تالاب آلما گل :تالاب آلما گل در اراضی استپی هموار ترکمن صحرا و در مجاورت مرز ایران و ترکمنستان در حوزه روستای تنگلی از توابع شهرستان گنبد در شمال شرقی استان گلستان قرار دارد.مساحت این تالاب 120 هکتار و ارتفاع آن 4 متر پایین تر از سطح آبهای آزاد است.تالاب آلما گل ظاهری تقریبا چهارگوش دارد که درازا و پهنای آن اختلاف چندانی با هم ندارد حداکثر عمق تالاب در نواحی میانی و غربی آن به حدود4 متر می رسد و عمق متوسط آن در حدود2 متر است.آلما گل ، تالابی هورپرور است که سطح کمی از آن را گیاهان حاشیه ای و ریشه در آب نظیر سازو، جگن ، نی و لویی فراگرفته که در مجموع از ده درصد سطح تالاب بیشتر نیست طیف وسیعی از پرندگان آبزی و کنارآبزی مهاجر و زمستان گذران و جوجه آور در این تالاب وجود دارند این تالاب ، در فهرست تالاب های بین المللی کنوانسیون رامسر است و به دلیل قرار داشتن این تالاب در مجاورت نوار مرزی ایران و ترکمنستان ، مقررات تیراندازی ممنوع بر آن حاکم است.تالاب آلما گل زیستگاه بسیار مناسبی برای زمستان گذرانی انواع پرندگان آبزی و کنارآبزی نظیر انواع کشیم ها، کاکایی ها، پلیکان ها، اردک ها، غازها، قوی گنگ ، قوی فریادکش و فلامینگو است برخی دیگر از گونه های پرندگان نظیر بوتیمار کوچک ، انواع سلیم ها و پرستوها در این تالاب جوجه آوری می کنند از پستانداران منطقه می توان گراز، روباه معمولی و ترکمنی ، گربه دشتی ، گرگ ، شغال ، تشی ، جرد بزرگ ، جرد لیبی ، موش کور و خارپشت گوش بلند را نام برد.تالاب انزلی :مجموعه تالاب انزلی در جنوب غربی سواحل دریای خزر واقع شده است این تالاب از شرق به روستای پیربازار و از غرب به کپورچال و آبکنار، از جنوب به صومعه سرا و قسمتی از شهرستان رشت محدود می شود مجموعه تالاب انزلی شامل بخشهای شرقی ، غربی ، مرکزی ، سلکه و سیاه کشیم است که از نظر بعضی ویژگی ها، از هم متمایز هستند. تالاب سرخانگل که بخشی از مجموعه تالاب انزلی است ، از شمال به نهنگ روگاه ، از جنوب به شالیزارهای هند خاله و از غرب به رودخانه سیاه درویشان ختم می شود.مساحت تالاب انزلی 15000 هکتار و ارتفاع آن24 متر پایینتر از سطح آبهای آزاد است.این تالاب ، مجموعه ای است از تالاب های طبیعی آب شیرین که توسط رودخانه های حوزه آبریز خود همانند سیاه درویشان ، هندخاله ، پسیخان تغذیه می شود و زیستگاه مناسبی برای تخم ریزی و تکثیر ماهیان و نیز محل زمستان گذرانی و جوجه آوری گونه های زیادی از پرندگان آبزی محسوب می شوند این تالاب جزو تالاب های بین المللی کنوانسیون رامسر است حداکثر عمق آب تالاب در فصل بهار و در نواحی غربی آن به 5/2 متر می رسد که تحت تاثیر نوسانات سطح آب دریای خزر، این مقدار متغیر است براساس اطلاعات کسب شده در یک دوره 25 ساله ، گرمترین ماه سال تیرماه با حداکثر مطلق 8/36 درجه سانتی گراد و حداقل مطلق یازده درجه زیر صفر در بهمن ماه بوده و به طور کلی متوسط درجه حرارت سالانه آن16 درجه سانتیگراد می باشد.تالاب انزلی ، زیستگاه مناسبی برای زمستان گذرانی و جوجه آوری پرندگان آبزی است در این تالاب پرندگانی نظیر باکلان بزرگ و عقاب دریای دم سفید، جوجه آوری می کنند. همه ساله تعداد زیادی قو، غاز، اردک ، کشیم ، حواصیل ، چنگر معمولی در بخشهای مختلف تالاب زمستان خود را می گذرانند.مهمترین ماهیان مجموعه تالاب انزلی شامل سیم ، اردک ماهی ، سوف معمولی ، کپور، اسبله ، شاه کولی ، ماهی سفید، کلمه منطقه شمالی دریای خزر، لای ماهی و سیاه کولی است و در حاشیه تالاب پستاندارانی چون گراز، تشی و شغال زیست می کنند.