اثر منفی شبکه‌های اجتماعی بر اعتماد به نفس

متاسفانه در دنیای اینترنتی و رسانه‌ای امروز، شبکه‌های اجتماعی برای ما موارد بیشماری از این دست فراهم می‌کنند که می‌توانند براحتی ما را به سمت «خود تحقیری» ناخوشایندی پیش برانند.

بیشتر افراد وقتی در شبکه‌های اجتماعی گشت می‌زنند، تمام جنبه‌های زندگی خود ـ ظاهر و باطن ـ را با افرادی که در این شبکه‌ها یا رسانه‌ها هستند، مقایسه می‌کنند و سپس به موفقیت‌ها، ظاهر و حتی ویژگی‌های شخصی خود بی‌اعتماد می‌شوند. این نوع تفکر و مقایسه‌ها بسیار غیرمنطقی است، اما واکنش‌های احساسی ما به چنین تصاویری می‌تواند چنان قوی باشد که کاملا منطق را از ما دور کند و این حقیقت را فراموش کنیم که افراد همیشه بهترین جنبه زندگی‌شان را در رسانه‌های گروهی به نمایش می‌گذارند.

مثل به دنیا آمدن نوزادی یا سفر به جزایر کارائیب، هر دو لحظات بسیار مطلوبی هستند، اما آیا همین افراد از سختی‌های زندگی‌شان چیزی می‌نویسند؟ حقیقت چیزی است که در این رسانه‌های اجتماعی جای خود را گم کرده است. ما به جای گفتن واقعیات وجود خود، از بهترین نسخه‌ای که می‌توانیم باشیم حرف می‌زنیم. زندگی گاهی اوقات سخت، زشت و بسیار ناامیدکننده است، اما هرگز این بخش از زندگی خود را در رسانه‌های اجتماعی منعکس نمی‌کنیم و وقتی ما در این شبکه گشت می‌زنیم، حقیقت زندگی خود را صرفا با ایده‌آل‌های دیگران می‌سنجیم، نه واقعیت‌های زندگی‌شان.

اما چگونه می‌توانیم دست از این مقایسه‌های ظالمانه و غیرواقعی برداریم؟

1ـ مقدار جستجو در شبکه‌های اجتماعی را به حداقل برسانید.

البته این کار در دنیای امروز که این شبکه‌ها از اهمیت بسیار خاصی برخوردار است. واقعا مشکل است، اما غیرممکن نیست. فقط روزی پنج تا ده دقیقه برای گشتن در رسانه‌های اجتماعی وقت بگذارید و دیگر ادامه ندهید، بویژه به پروفایل‌هایی از افراد متفرقه که باعث می‌شود خود را با آنها مقایسه کنید، وارد نشوید. شما با این کار چیزی از دست نمی‌دهید و تازه موفق می‌شوید نگرانی و اضطراب را از وجود خود دور کنید.

2ـ روی چیزی که واقعا ارزش دارد، متمرکز شوید.

وقتی توجه‌تان به دنیای واقعی معطوف شود، وقت و انرژی کمتری برای انجام کارها و فعالیت‌های بی‌معنی مانند این نوع مقایسه‌های اجتماعی خواهید داشت. در انجام کارهایی پرانرژی مانند ورزش، خواندن کتابی که مدام به تعویق انداخته‌اید و غرق کردن خود در فعالیت‌هایی که به شما احساس بهتری می‌دهد، متمرکز شوید. چرخ زدن در شبکه‌های اجتماعی جز این‌که احساس‌تان را نسبت به خود بد کند و وقت‌تان را هدر دهد، فایده چندانی ندارد.

فهرستی از کارهایی که در روز می‌توانید انجام دهید، تهیه کنید یا برنامه‌های کوتاه و بلندمدتی برای خود ترتیب دهید. پس از مدتی متوجه می‌شوید دیگر وقت ندارید در شبکه‌های اجتماعی ساعت‌ها چرخ بزنید و وقت‌کشی کنید.

3ـ ببینید منبع واقعی مقایسه‌های منفی از کجا ناشی می‌شود.

هنگام مقایسه‌های منفی، با خود بیندیشید این مقایسه از چه نقصی در زندگی‌تان حکایت دارد. شاید بتوانید به وسیله آن در خود مواردی را اصلاح کنید و از این مقایسه‌های نامطلوب اندکی به نفع خود بهره‌برداری کنید.

به طور مثال می‌توانید با دیدن پروفایل بسیار جذاب یک فرد غریبه در یک شبکه اجتماعی تصمیم بگیرید که اعتماد به نفس و احساس خودارزشی‌تان را بسیار بالا ببرید. می‌توانید با روش‌های زیر این کار را انجام دهید:

1ـ برای روابط‌تان با دیگران ارزش بسیاری قائل شوید.

گاهی اوقات دوستان خوبی دراطراف خود دارید، اما به آنها بی‌توجه هستید. سعی کنید دایره دوستانتان را حفظ کنید و همچنین با افراد جدید دوست شوید.

2ـ ارزش وقت‌تان را بدانید.

گاهی اوقات بیشتر از این‌که برای وقت خود ارزش قائل شوید، به دیگران بیش از حد اهمیت می‌دهید. اول به خود و نیازهایتان توجه کنید و بپذیرید این کارتان هرگز بد نیست.

3ـ کارهایی انجام دهید که شادتان می‌کند.

این کار خیلی ساده است. مثلا می‌توانید موسیقی مورد علاقه‌تان را گوش کنید یا در طبیعت قدم بزنید. این کارها کمک می‌کند برای وجود خود احترام بیشتری قائل شوید.

بنابراین هر زمان که سراغ شبکه‌های اجتماعی می‌روید، به جای مقایسه‌های ناعادلانه‌ای که باعث می‌شود خودتان را دوست نداشته باشید، به آن مانند یک فرصت برای خودسازی بنگرید. درواقع شبکه‌های اجتماعی نباید به شما یادآوری کنند چه چیزی را ندارید؛ بلکه باید شما را متوجه چیزی کنند که تا به حال به آن توجه نداشته‌اید.