برخی صاحبنظران، تحرکات اخیر اعضای کنگره آمریکا بهمنظور ایجاد مانع در مسیر توافق و همزمان تشدید فعالیت لابی عبری ـ عربی علیه مذاکرات هستهای را تنها مانوری برای اخذ آخرین امتیازات از تیم ایرانی در جریان گفتوگوها میدانند، با این حال تریتا پارسی، رئیس شورای ملی ایرانیان آمریکا و تحلیلگر مسائل بینالمللی در مقالهای که رویترز منتشر کرده، نوشته است که «تندروهای کنگره آمریکا خواهان جنگ با ایران هستند نه توافق هستهای». در همین حال المانیتور در مقالهای نوشته است: ناکامی بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل در تاثیرگذاری بر توافق در حال شکلگیری بین ایران و قدرت های جهانی درباره برنامه هستهای این کشور سبب انزوای سیاسی وی شده است.
هرچند بسیاری از تحلیلگران، حرف و حدیثهای اخیر درباره مذاکرات و طرح موضوعات جدیدی چون «تعلیق تحریمها بهجای لغو آن» یا «دوره تمکین یک یا دوساله» ایران را ناشی از قریبالوقوع بودن امضای توافق نهایی میدانند، اما رویترز در این باره نوشته است: «ایرانیها به تمام تعهدات و قولهایشان عمل کردهاند و برای تقلب تلاش نکردند. به همین دلیل تصویب اقدامات ضدایرانی در کنگره سختتر شده است. همچنین جنگطلبان کنگره فهمیدهاند برای تخریب مذاکرات لازم است همین الان وارد عمل شوند نه دیرتر.»
ظریف به فردو رفت
هشدار رویترز نسبت به فعالتر شدن جنگطلبها در کنگره آمریکا درحالی است که در ایران، دیپلماتهای کشورمان منتظرند ببینند آیا دیپلماتهای غربی آماده گرفتن تصمیمات دشوار برای توافق با تهران هستند یا نه. بر همین اساس محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه و تیم هستهای کشورمان دیروز از تاسیسات هستهای نطنز و فردو بازدید کرده و از تلاشهای ارزشمند دانشمندان هستهای کشورمان و تمامی دستاندرکاران و نیروی انسانی شاغل در این حوزه قدردانی کردند.
ظریف در بازدید از دستاوردهای هستهای کشورمان ضمن ادای احترام به شهدای هستهای، بر استمرار فعالیتهای صلحآمیز کشورمان در بهرهبرداری از دانش هستهای تاکید کرد.
تمدید مذاکرات در دستور کار نیست
همچنین یک عضو تیم مذاکرهکننده هستهای کشورمان گزارش لسآنجلستایمز مبنی بر تمدید مذاکرات را نادرست خواند و گفت: تمدید مذاکرات در دستور کار نیست.این عضو تیم مذاکرهکننده هستهای که خواست نامش بیان نشود، افزود: گزارش روزنامه لسآنجلستایمز صحت ندارد و تمدید مذاکرات در دستور کار نبوده و همه تمرکز بر ادامه جدی مذاکرات تا بیست و چهارم نوامبر (سوم آذر) است.
روحانی: توافق امکانپذیر است
رئیسجمهور هم دیروز در دیدار با سفرای جدید نروژ، بلژیک، ایتالیا و ترکیه با تأکید بر اینکه تهران در زمینه موضوع هستهای گامهای بسیار مثبتی در مذاکره با 1+5 برداشته است، تصریح کرد: اگر طرفهای مذاکرهکننده نیز از اراده سیاسی لازم در این زمینه برخوردار باشند، در یکماه آینده دستیابی به توافق جامع امکانپذیر است.
به گزارش واحد مرکزی خبر، روحانی به سفیر نروژ گفت که فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی ایران کاملا صلحآمیز بوده و صلحآمیز باقی خواهد ماند و در چارچوب ان.پی.تی و با نظارت و حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی فعالیت میکنیم. سفیر جدید نروژ در ایران نیز در این دیدار اظهارکرد: نروژ مصمم است رایزنیهای خود را با ایران گسترش دهد و اسلو به این رایزنیها برای حل و فصل مسائل منطقهای و ایجاد ثبات، احساس نیاز میکند. اودیسه نورهیم با اشاره به سفر قریبالوقوع وزیر خارجه نروژ به تهران، گفت: انجام این سفر پس از 12 سال، نشان میدهد که ما خواهان گسترش روابط تهران ـ اسلو هستیم. علاوه بر اینها، او نسبت به توافق ایران و 1+5 نیز ابراز امیدواری کرد.
تحریمها به ضرر همه، بویژه اروپا
رئیسجمهور کشورمان همچنین در دیدار با سفیر جدید بلژیک، تداوم تحریمها را به ضرر همه طرفها بویژه اتحادیه اروپا دانست و ابراز امیدواری کرد با دستیابی به توافق جامع نهایی در خصوص موضوع هستهای، شاهد گشوده شدن دروازه همکاریها میان کشورهای اتحادیه اروپایی بویژه بلژیک با ایران باشیم.
روحانی پس از دریافت استوارنامه سفیر جدید بلژیک با اشاره به عضویت فعال ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی و بازرسیهای گسترده و سرزده از تأسیسات هستهای کشورمان گفت: فتوای رهبر معظم انقلاب در حرام دانستن ساخت و استفاده از تسلیحات کشتار جمعی، مهمترین تضمین صلحآمیز بودن برنامههای هستهای ایران است.
سفیر جدید بلژیک نیز در این دیدار با ابراز امیدواری برای حل هر چه سریعتر موضوع هستهای ایران، اظهار کرد: بلژیک معتقد است معاهده منع گسترش سلاحهای کشتار جمعی باید در مورد همه کشورها بدون تبعیض اعمال شود. وی افزود: تلاش من این است که در آیندهای نزدیک هیأت بزرگی از تجار و بازرگانان بلژیکی را به ایران بیاورم.
نقش پیشبرنده ایتالیا در روابط تهران و اروپا
روحانی همچنین در دیدار «مائورو کنچاتوری» سفیر جدید ایتالیا در تهران، با اشاره به اینکه ایتالیا به عنوان عضوی مهم در اتحادیه اروپا همواره نقش پیش برندهای در روابط بین ایران و اروپا داشته، اظهار کرد: ایتالیا در گذشته برای به نتیجه رسیدن مذاکرات نقش مثبتی ایفا کرده و اینک نیز با جایگاه شاخصتری که دارد، میتواند در رسیدن به توافق جامع در مساله هستهای بین ایران و طرفهای غربی نقش آفرینی کند.
رئیسجمهور تصریح کرد: امروز بسیاری از شرکتهای کشورهای بینالمللی و اروپایی مشغول مذاکره برای انعقاد قرارداد همکاری اقتصادی و تجاری با ایران هستند و ایتالیا نیز میتواند با توجه به روابط گسترده اقتصادی و صنعتی خود با ایران در گذشته، در این زمینه فعال شود و از فرصت موجود استفاده کند.
مائورو کچاتوری، سفیر جدید ایتالیا نیز در این دیدار ضمن تسلیم اعتبارنامه خود به رئیسجمهور اظهار کرد: با حصول توافق در گفتوگوهای هستهای و پشت سر نهادن تحریمها تواناییهای بالقوه بزرگی در بخشهای تولیدی و اقتصادی به منصه ظهور خواهد رسید.
خونریزی در منطقه متوقف شود
رئیسجمهور پس از دریافت استوارنامه سفیر جدید ترکیه نیز با بیان اینکه تهران و آنکارا در مسائل کلان منطقهای و جهانی دارای منافع مشترک هستند، اظهار کرد: با از بین بردن تروریسم، خونریزی در منطقه باید متوقف شود و با احترام به تمامیت ارضی همسایگان و کشورهای منطقه، مرزهای جغرافیایی به صورت موجود باقی بماند. او با اشاره بهوجود دیدگاه متفاوت در برخی شیوهها و مسائل میان دو کشور گفت: این تفاوت نظرها باید با واقعبینی، رایزنی و احترام متقابل مرتفع شود.
رضا چاکان تکین سفیر جدید ترکیه نیز در این دیدار با بیان اینکه حل مسائل منطقه بدون مشورت با تهران امکانپذیر نیست، گفت: ممکن است که ایران و ترکیه در برخی مشکلات منطقهای اختلافنظرهای جزئی داشته باشند، اما برداشت ما این است که دو کشور در اصول همنظر هستند. وی با اعلام ابراز علاقه رئیسجمهور کشورش برای حضور در ایران قبل از پایان سال جاری میلادی، گفت: دو کشور برای حل مشکلات به مشورت و رایزنی بیشتری نیاز دارند و این سفر میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
آخرین تلاشها برای شکست مذاکرات
با وجود رایزنیهای دیپلماتیک گسترده میان دیپلماتهای کشورمان و کشورهای غربی، هنوز باید منتظر ماند و دید آیا جنگطلبان اجازه توافق را خواهند داد؟
برخی اظهارنظرها نشان میدهد سنگاندازیها برای به شکست کشاندن مذاکرات ادامه دارد و شاید بر همین اساس بتازگی اولی هاینونن، معاون پیشین مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در گفتوگو با یک شبکه رادیویی در آمریکا مدعی شده است: حتی با وجود یک توافق بینالمللی اولیه میان ایران و گروه 1+5، این کشور همچنان قادر است در طول چند ماه به سلاح هستهای دست پیدا کند.
با این همه، تهران بارها ابراز دیدگاههای افراطی در طرف مقابل نسبت به سیاستهای هستهای را مشکل داخلی 1+5 اعلام کرده که باید بتوانند بر آن غلبه کنند. مشکلاتی که یا طی سه هفته آینده به حل و فصلنهایی میرسد یا آنکه سناریوهای تازهای نوشته خواهد شد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم