صبح در کیش، ظهر در کوه‌های برفی، عصر در جنگل‌های شمال

البته تعدادی از شرکت‌های ایرانی فعال در حوزه هوافضا نیز در سال‌های اخیر در این زمینه فعالیت‌های خوبی داشته‌اند و نمونه‌ای از هواپیماهای شخصی داخلی از سوی این گروه از تولیدکنندگان ساخته می‌شود که در دسترس علاقه‌مندان به پرواز با هواپیماهای شخصی قرار می‌گیرد. ممکن است هواپیماها از نظر ظاهری تفاوت چندانی با هم نداشته باشند، اما امکانات داخلی متفاوت این هواپیماها آنها را از هم متمایز می‌سازد.

خلبان حسین‌علی پناهی که مدیر یکی از شرکت‌های فعال در زمینه واردات هواپیماهای شخصی است در گفت‌وگو با جام‌جم می‌گوید: این هواپیماها اغلب در کشور‌های اروپایی مانند ایتالیا و آلمان و تعدادی از کشورهای اروپای شرقی تولید ‌شده و طراحی و تولید این هواپیماها براساس استانداردهای اروپایی انجام می‌شود. محصولات یا به عبارتی هواپیماهایی که وارد ایران می‌شود در گروه هواپیماهای فوق‌سبک یا هواپیماهایی که وزن آنها کمتر از 500 کیلوگرم است قرار می‌گیرد. یعنی بیشترین وزنی که این هواپیماها برای بلند شدن از سطح زمین می‌توانند داشته باشند باید با احتساب دو سرنشین هواپیما کمتر از 500 کیلوگرم باشد. اکنون در ایران برای پرواز هواپیماهای شخصی که بیش از دو سرنشین داشته باشند مجوز داده نمی‌شود. چراکه مجوز پرواز فقط به هواپیماهای فوق‌سبک اختصاص دارد و هواپیماهای چهار یا شش نفره در گروه هواپیماهای سبک طبقه‌بندی می‌شود. البته ممکن است در آینده برای پرواز هواپیماهای سبک هم مجوز داده شود.

پناهی در پاسخ به وضع کنونی هوانوردی در کشور ما می‌گوید: از زمانی که نخستین بار برای پرواز هواپیماهای شخصی در ایران مجوز صادر شد بیش از ده سال می‌گذرد. کمیته فوق‌سبک سازمان هواپیمایی کشوری در این زمینه همکاری‌های زیادی داشته است. البته هنوز در این زمینه محدودیت‌هایی وجود دارد، اما در مقایسه با کشورهایی که برای پرواز هواپیماهای شخصی مجوزی نمی‌دهند ما از وضع بهتری برخورداریم. برای مثال در کشور کویت استفاده از هواپیمای شخصی برای مردم ممنوع است، اما خوشبختانه این امکان در کشور ما وجود دارد و حدودا بیش از 200 هواپیمای شخصی در کشور وجود دارد. البته ممکن است تعدادی از آنها غیرفعال باشد.

این خلبان با تاکید بر این که نرخ هواپیماهای شخصی تابع نرخ ارز است، می‌افزاید: قیمت این هواپیماها از 200 تا 250 میلیون تومان شروع شده و به 700 تا 800 میلیون تومان می‌رسد. هواپیماهای شخصی وارداتی از هواپیماهای به روز اروپا هستند، اما از نظر امکانات و سیستم‌های ناوبری، سیستم‌های کنترل پرواز، سیستم‌های اتوپایلوت یا خلبان اتوماتیک و بسیاری از دیگر ویژگی‌ها با هم متفاوت هستند. از نظر استاندارد کیفیت، همه این هواپیماها تقریبا در یک سطح قرار دارند. قاعدتا یک هواپیمای 800 میلیونی در مقایسه با یک هواپیمای 200 میلیونی از نظر امکانات رفاهی، سرعت، زیبایی و راحتی متفاوت است، اما به طور متوسط قیمت یک هواپیمای مناسب برای پرواز براساس نرخ امروز ارز بین 400 تا 600 میلیون تومان است.

هیچ محدودیتی وجود ندارد

شاید یکی از نکات جالب توجه این باشد که چه افرادی علاقه‌مند هستند پرواز با هواپیماهای شخصی را تجربه کنند.

پناهی درباره مشتریانی که برای خرید هواپیماهای شخصی به این مجموعه مراجعه کرده‌اند این طور توضیح می‌دهد: معمولا مشتریان در گروه سنی 18 تا 70 سال قرار دارند، بعضی افراد این هواپیما‌ها را به صورت شراکتی می‌خرند و بعضی دیگر به طور اختصاصی برای خودشان هواپیما می‌خرند و از این نظر محدودیتی وجود ندارد و حتی خانم‌ها نیز از مشتریان هواپیماهای شخصی هستند. خوشبختانه چون امکان خرید اشتراکی وجود دارد بسیاری از افراد به طور اشتراکی هواپیمای شخصی می‌خرند. سازمان هواپیمایی کشوری مجوزی صادر می‌کند که در واقع برگه مالکیت هواپیماست. مجوز‌ها نیز به نام شخص خریدار است. هواپیماها از سوی این سازمان سالانه بازدید می‌شود و هواپیما و سرنشینان آن بیمه می‌شوند.

به گفته این خلبان، پرواز هواپیماهای شخصی به اغلب شهرهای ایران امکان‌پذیر است. بعضی از فرودگاه‌ها محدودیت‌های خودشان را دارند که در این خصوص سازمان هواپیمایی کشوری تصمیم‌گیرنده است. در بیش از 40 فرودگاه کشور امکان فرود هواپیمای شخصی وجود دارد، اما ممکن است همه این فرودگاه‌ها کارایی و لذت پرواز برای کاربران را نداشته باشد. در فرودگاه‌های مهرآباد و امام خمینی تهران و همچنین فرودگاه مشهد اجازه فرود به هواپیماهای شخصی داده نمی‌شود. برای فرود هواپیماهای شخصی در فرودگاه‌های شیراز و اصفهان و کیش با توجه به ترافیک سنگین این فرودگاه‌ها نیز باید از قبل هماهنگی‌های لازم انجام شود. قبل از پرواز باید برنامه پرواز از سوی سرنشین هواپیما به فرودگاه فرستاده شود. برای تهران فرودگاه آزادی و برای مشهد فرودگاه گلبهار برای فرود هواپیماهای اختصاصی در نظر گرفته شده است. پرواز روی آسمان شهرهای بزرگ ممنوع است. وقتی این هواپیماها از روی زمین بلند می‌شوند از طریق سیستم‌های راداری سازمان هواپیمایی کشوری و سازمان‌های نظامی قابل ردیابی شده و تحت کنترل قرار می‌گیرند که این کار قانونی است.

ورود به دنیای جدید با هواپیماهای شخصی

مدیر مرکز خدمات هوایی پرشین معتقد است مردم باید اطلاعات بیشتری در این حوزه داشته باشند گرچه ممکن است عده زیادی از آنها توانایی خرید هواپیمای شخصی نداشته باشند، اما خوب است بدانند در کشور ما در این زمینه امکانات خوبی وجود دارد و مانند بعضی از دیگر کشورها محدودیتی در این حوزه وجود ندارد. خوشبختانه در زمینه آموزش خلبانی برای هواپیماهای فوق‌سبک سازمان هواپیمایی کشوری عملکرد خوبی داشته است و آموزش‌ها در سطح بالایی انجام می‌شود.

پناهی با تاکید بر اهمیت اطلاع‌رسانی یادآور می‌شود: با اطلاع‌رسانی دقیق خیلی‌ها علاقه‌مند می‌شوند و خیلی‌ها هم هواپیماهای شخصی را برای همیشه فراموش می‌کنند. پرواز با هواپیمای شخصی به منزله ورود به یک دنیای جدید است. شما می‌توانید در فصل پاییز صبح با هواپیما به کیش سفر کرده و در آنجا شنا کنید، ظهر در کوهستان اسکی کنید و عصر در سواحل دریای خزر از جنگل لذت ببرید. این نشان‌دهنده عظمت کشور است، چون هیچ کشوری این تنوع آب و هوایی را ندارد.