سطرهای ناخوانده از زبان فرماندهان جنگ

از جنگ عراق علیه ایران نیز سال‌ها گذشته و عجیب نیست که نسل بعد از جنگ، سوالات و ابهاماتی در ذهن داشته باشد و طالب‌ پاسخ‌های قانع‌کننده‌ای باشد که علل و عوامل منجر به تحمیل شدن یک جنگ هشت ساله نابرابر را بشناسد و بتواند شرایط و موقعیت دوران جنگ را درک کند. شاید درباره هشت سال دفاع مقدس تحقیقات بسیاری صورت گرفته باشد، کتاب‌های زیادی نوشته و فیلم‌های مستند و داستانی بسیار ساخته شده باشد، اما بی‌شک هنوز برای بسیاری از ما سطرهای ناخوانده‌ای از این طومار هشت ساله وجود دارد که مشتاق دانستن آنها هستیم.

شبکه یک با شروع هفته دفاع مقدس برنامه‌ای به نام سطرهای ناخوانده تدارک دیده که از ساعت 11 و 30 دقیقه به نمایش درمی‌آید و همان‌طور که از نامش می‌توان حدس زد به ناگفته‌های جنگ و ابهاماتی می‌پردازد که به هر دلیل در دوران دفاع مقدس یا تا همین امروز به دلایل مختلف در رسانه‌ها منتشر نشده و سخنی از آنها به میان نیامده است. در این برنامه هر شب چند جوان که عمدتا از متولدین سال‌های دفاع مقدس هستند، در مقابل مهمان یا مهمانانی می‌نشینند که در دوران دفاع مقدس وظیفه خطیری برعهده داشته‌اند و تلاش می‌کنند با طرح سوال‌ها و ابهام‌هایشان درباره واقعه جنگ هشت ساله تصویر دقیق‌تری از آن دوران ترسیم کنند. در این برنامه امیر دریابان شمخانی، دبیر شورای امنیت ملی که از سرداران جنگ بوده، امیر بختیاری و امیر مفید از فرماندهان ارتش در آن دوران و محسن رفیقدوست وزیر سپاه و رئیس سابق بنیاد مستضعفان درباره عوامل خارجی و داخلی دخیل در وقوع جنگ هشت ساله صحبت می‌کنند. عوامل موثر داخلی و خارجی در وقوع جنگ و بررسی شکست‌ها و موفقیت‌های ارتش در آغاز جنگ، از جمله موضوعات این برنامه بوده است.

در واقع تلویزیون برای اولین‌بار در برنامه سطرهای ناخوانده فرصتی فراهم کرده که دفاع مقدس، فارغ از تقدسی که همه مردم این سرزمین برایش قائل هستند بازخوانی و در مواردی به چالش کشیده شود و چند محقق و پژوهشگر که تقریبا همه آنها از متولدین زمان جنگ هستند، از مسئولان جواب بخواهند و این برهه مهم تاریخ کشورمان را از تمام ابعادش بازخوانی کنند.

آذر مهاجر / گروه رادیو و تلویزیون