بانک مرکزی: مجبوریم از پایانه‌های فروش کارمزد بگیریم

به گزارش جام‌جم، ناصر حکیمی دیروز در جمع خبرنگاران افزود: بانک مرکزی درآمدی از محل این کارمزدها ندارد و اگر مجبور نبود، به این ماجرا ورود نمی‌کرد. زیرا اکنون افزایش هزینه‌های شبکه پرداخت کارتی،این شبکه را در آستانه فرسودگی قرار داده و همان بانک‌هایی که به‌دلیل رقابت، بخشنامه‌های بانک مرکزی در دریافت کارمزد را اجرایی نکردند، اکنون در برابر هزینه‌های هنگفت نگهداری و ارتقای شبکه قرار گرفته‌اند.

وی با اشاره به بخشنامه اسفند سال 85 بانک مرکزی درباره دریافت کارمزد از پایانه‌های فروش، گفت: در این بخشنامه آمده بود که نیم درصد تا سقف 1500 تومان کارمزد دریافت شود اما بانک‌ها این بخشنامه را اجرایی نکردند.

وی ادامه داد: در همین ارتباط بانک مرکزی در سال 90 نیز در بخشنامه‌ای کارمزدها را یک درصد تا سقف 200 تومان تعیین و آن را ابلاغ کرد اما باز هم بانک‌ها آن را اجرایی نکردند.

وی تاکید کرد: برهمین اساس بانک مرکزی هم‌اکنون دغدغه از بین رفتن شبکه را دارد و این در حالی است که با وجود تاکید هشت ساله برای دریافت کارمزد این بار اقدام به تنظیم بازار خواهد کرد. حکیمی اظهارکرد: اگر بانک مرکزی مجبور نبود که این کارمزدها را دریافت کند، تمایلی برای اجرای این طرح نداشت.

هزینه 880 میلیارد تومانی روی دست بانک‌ها

این مقام مسئول با بیان آن‌که شبکه شتاب نیاز به بازسازی و نگهداری دارد، گفت: فعالان حوزه ارائه خدمات پرداخت الکترونیکیPSP به صورت مستقیم دارای 15 هزار و به صورت غیرمستقیم دارای 30 هزار فعال است، بنابراین این صنعت 50 هزار فعال دارد.

وی با بیان آن‌که هزینه سالانه هر نفر از این 15 هزار فعال مستقیم، 30 میلیون تومان است، تصریح کرد: برای نگهداری این افراد نیاز به 450 میلیارد تومان است و این در حالی است که عمر مفید پایانه‌های فروش تنها پنج سال است و قیمت آن نیز 450 تا 550 هزار تومان برای پایانه‌های با سیم و پایانه‌های بدون سیم یک میلیون و یکصد هزار تومان است.

این مقام مسئول در بانک مرکزی تصریح کرد: 1600 میلیارد تومان سرمایه‌گذاری روی پایانه‌های فروش صورت گرفته که هر پنج سال یک بار باید آنها را نوسازی کرد.

وی هزینه استهلاک PSP‌ها را 340 تا 350 میلیارد تومان عنوان کرد و گفت: مجموع مبالغی که باید در این بخش هزینه شود، بدون حتی یک ریال سود 880 میلیارد تومان در سال است.

حکیمی تعداد پایانه‌های فروش را سه میلیون و 200 هزار دستگاه ذکر کرد و گفت: در صورتی که شرکت‌های PSP بخواهند سود دریافت کنند، باید تسهیلات بانکی با نرخ 25 درصد دریافت کنند که مجموعه هزینه‌های آن 1400 میلیارد تومان در سال خواهد بود و اگر این شرکت‌ها کمتر از 880 میلیارد تومان درآمد داشته باشند، نمی‌توانند به پایانه‌های فروش سرویس‌دهی کنند و در نهایت به شبکه‌ای فرسوده تبدیل خواهند شد.

مدیر فناوری اطلاعات بانک مرکزی تصریح کرد: بانک‌ها سالانه حدود 300 میلیارد تومان از محل درآمدها، یارانه‌ای به این بخش پرداخت می‌کنند و 140 میلیارد تومان نیز کارمزد می‌گیرند بنابراین مجموع ورودی این بخش توسط بانک‌ها 440 میلیارد تومان است و 440 میلیارد تومان دیگر کمبود منابع داریم.

وی با بیان این‌که تعداد تراکنش‌ها توسط پایانه‌های فروش در فروردین سال گذشته 139 میلیون تراکنش خرید بوده است، اظهارکرد: این رقم مرداد امسال با 150 درصد رشد به 340 میلیون تراکنش رسیده است.

این مقام مسئول با بیان آن‌که 25 درصد تراکنش‌ها زیر مبلغ ده هزار تومان است، گفت: این تراکنش‌ها هزینه زائدی را به شبکه تحمیل کرده و باعث استهلاک شبکه می‌شود و این در حالی است که این تراکنش‌ها ارزش چندانی ندارد.

حکیمی تصریح کرد: برای تامین 440 میلیارد تومان کمبود منابع باید اقدامات مناسبی صورت گیرد و این در حالی است که سال گذشته یک میلیون پایانه فروش به کل شبکه اضافه شده، بنابراین باید سرمایه‌گذاری‌ها در این بخش افزایش یابد.

رقم کارمزد: 110 تومان

وی با بیان آن‌که بانک‌ها حسابداری کاملی برای مغازه‌ها و پذیرندگان پایانه‌های فروش انجام می‌دهند و هر دو ساعت یک بار به‌صورت کامل پول را به حساب آنها واریز می‌کنند، گفت: در صورتی که این پایانه‌های فروش وجود نداشته باشند علاوه بر حمل و نقل اسکناس، امنیت وجوه نیز با خطر مواجه می‌شود.

وی درباره رقم کارمزد پذیرندگان پایانه‌های فروش نیز افزود: در این زمینه با 440 میلیارد تومان کسری منابع مواجه هستیم در صورتی که این رقم را بر چهار میلیارد تراکنش تقسیم کنیم رقم کارمزد حدود 216 تومان به ازای هر تراکنش می‌شود که با سود 25 درصدی برای PSPها این رقم به 340 تومان افزایش می‌یابد؛ اما از آنجا که 95 تومان از این کارمزد از سوی بانک‌ها پرداخت می‌شود، رقم کارمزد برای پذیرنده‌ها حدود 110 تومان خواهد بود.

وی با اشاره به برخی انتقادها درباره سود دریافتی بانک‌ها از محل وجود سرمایه پذیرندگان پایانه‌های فروش، تصریح کرد: سهم پول با توجه به وجود پول و شبه پول در کشور تغییری نکرده و حتی کاهش 0.5 درصدی هم داشته است، بنابراین بانک‌ها از پولی که در آنجا سپرده‌گذاری شده سود چندانی دریافت نکرده‌اند. وی با بیان این‌که بهره‌گیری از پایانه‌های فروش سرعت گردش پول را افزایش می‌دهد، اضافه کرد: این موضوع سبب شده به نقدینگی فشار نیاید و ضریب فزاینده در کشور مناسب باشد، اما به لحاظ خالص حجم منابع منجر به تغییری نشده است.

وی درباره علل ارائه جایزه از سوی بانک‌ها برای بهره‌گیری از پایانه‌های فروششان، گفت: بانک‌ها برسر سهم خود از کلیک خاص در حال رقابت هستند و به همین دلیل اقدام به پرداخت جایزه کرده‌اند.

وی درباره مزایای بهره‌گیری پذیرندگان پایانه‌های فروش، افزود: وجوه هر دو ساعت یک بار به حساب آنها واریز می‌شود و از آنجا که این پایانه‌ها به حساب‌های کوتاه مدت متصل است، بانک‌ها به این وجوه سود پرداخت می‌کنند در حالی که اگر این پول‌ها در مغازه باقی بماند، سودی به آنها تعلق نمی‌گیرد.

اتفاق خاصی نمی‌افتد

وی در پاسخ به این پرسش که پیش‌بینی بانک مرکزی از اتفاقات دریافت کارمزد از پایانه‌های فروش چیست، تاکید کرد که هیچ اتفاق خاصی نخواهد افتاد و تنها خریدهای با ارقام کم از شبکه خارج می‌شود که البته بانک مرکزی خواستار این امر است.

حکیمی همچنین از دارندگان پایانه‌های فروش خواست در صورتی که پایانه اضافی در مغازه‌های خود دارند و به آنها نیازی ندارند، آنها را پس دهند.

وی اظهارکرد: با دریافت کارمزد از پایانه‌های فروش امکانات جدیدی برای مغازه دارها فراهم خواهد شد که این امکانات نظیر تعویض پایانه‌های فروش، نصب پایانه ظرف مدت زمان معین و اتصال آن به هر حسابی است که دارنده آن بخواهد.