روش اجرا تغییر نکند سیاست سبدکالا شکست میخورد
حمایت مشروط کارشناسان از تداوم ارائه سبد کالا
در سی و پنجمین برنامه «مناظره» که با موضوع «سبد حمایتی دولت» دیروز روی آنتن شبکه یک سیما رفت، کارشناسان با اعلام حمایت از ادامه ارائه سبد کالای دولت بر اصلاح رویههای اجرایی آن تاکید کردند.
حسین راغفر اقتصاددان و پژوهشگر حوزه فقر، محمداسماعیل سعیدی نماینده مردم تبریز، آذرشهر و اسکو در مجلس، علی دینی ترکمانی عضو هیات علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، علیرضا محجوب عضو کمیسیون اجتماعی مجلس و رئیس خانه کارگر و عبدالرضا مصری وزیر پیشین رفاه و تامین اجتماعی و عضو کنونی هیات رئیسه مجلس مهمانان برنامه دیروز مناظره بودند. در آغاز برنامه، علی دینی ترکمانی به عنوان اولین نفر پشت تریبون قرار گرفت و اظهار کرد: چه پول نقد باشد، چه سبد کالا برای حمایت فرقی نمیکند.
وی پرداخت نقدی را موجب برخی تنشها دانست و گفت: برخی نیز با منابع نقدی شاید دچار سوءاستفاده شده باشند؛ زیرا سرپرست خانوار شاید معتاد و... باشد. این کارشناس اقتصادی تاکید کرد: سبد کالا میتواند مستقیم و با احتمال بیشتر به تمام خانوار برسد؛ اگر سبد کالا میزانش کاهش نیابد، به نفع خانوار است.
دینی ترکمانی تصریح کرد: ترکیب، مدیریت و روش ارائه سبد حمایتی باید به گونهای باشد که مشکلات سال گذشته تکرار نشود. حسین راغفر، اقتصاددان گفت: پرداخت یارانه نقدی از همان ابتدا کار اشتباهی بود که موجب اتلاف 40 هزار میلیارد تومان منابع کشور شد؛ همین موضوع موجب شد وضع مردم بدتر شود و به تولید آسیب وارد شود، از سوی دیگر تورم نیز گسترش یافت.
راغفر افزود: پرداخت نقدی موجب افزایش رونق اعتیاد در جامعه میشود. مطالعات نیز نشان میدهد افزایش قیمت کالاهایی مانند سیگار موجب میشود طبقات پایین مصرف این نوع کالاها را کاهش دهند، اما پرداخت نقدی یارانه باعث تشویق این افراد به مصرف سیگار و کالاهای غیرمفید میشود.
تجربه جهانی نیز این موضوع را اثبات کرده است، بنابراین سبد کالایی اولویت دارد.در ادامه این مناظره، محمد اسماعیل سعیدی، نماینده مجلس گفت: اگر سبد کالا برای حمایت از اقشار آسیبپذیر جامعه است، باید یک سری اطلاعات دقیق در اختیار باشد و اگر اطلاعات دقیق نباشد، با مشکلاتی که در توزیع سبد کالای نوبت اول مواجه بودیم، روبهرو خواهیم شد.
وی تاکید کرد: حتی مشاهده کردید رئیسجمهور به دلیل نقصی که در شیوه توزیع سبد کالا بود، از مردم عذرخواهی کردند. بنابراین ابتدا باید اطلاعات دقیق و سپس اقشار و خانوادههای آسیبپذیر و نوع نیاز آنها احصا شود؛ یعنی روش توزیع باید به طور جدی اصلاح شود.
علیرضا محجوب، چهارمین نفری بود که پشت تریبون مناظره این هفته قرار گرفت و اظهار کرد: باید درباره فقر و ثروت صحبت کنیم. آخرین دادهها نشان میدهد در سال 92 خط مطلق فقر به 920 هزار تومان در شهر و 700 هزار تومان در روستا رسیده است.
وی به اهمیت توزیع سبد کالا به جامعه نیازمند اشاره کرد و افزود: در اوضاع ابرتورمی هستیم، تورم ما بالاترین تورم جهان بوده است؛ هر جا پول است اسم رانتخواران و... آمده است و هر جا پول نیست، میتوان راهی را پیدا کرد. بنابراین باید اینگونه روشهای حمایتی را داشته باشیم. عبدالرضا مصری، وزیر پیشین رفاه با اشاره به اینکه درباره جامعهای بحث میکنیم که از نظر درآمدی در دهک آخر قرار گرفتهاند و حداقل درآمد را دارند، گفت: سبد کالا باید به افرادی که زیر پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی قرار گرفتهاند، داده شود.وی با بیان اینکه سبد کالا با هدف تامین امنیت غذایی به مردم داده میشود، افزود: از آنجا که نیازهای یک خانواده متنوع است و افراد تاثیرگذار برای هزینه یارانه نقدی در خانواده زیاد است، بهتر است یارانه به صورت سبد کالا پرداخت شود؛ زیرا مثلا اگر یک خانواده دانشجو داشته باشد و یارانه نقدی را برای پرداخت شهریه دانشگاه مصرف کند، بقیه خانواده قطعا دچار سوءتغذیه خواهد شد.
بخش دوم مناظره
به گزارش تسنیم، بخش دوم مناظره به موضوع مناظره آزاد اختصاص یافت و حاضران به بیان نظرات خود درباره چرایی ارائه سبد حمایتی پرداختند.
مصری در این بحث آزاد با بیان اینکه تجربه گذشته نشان میدهد سبد کالای توزیع شده، کیفیت نداشته است، افزود: به عنوان نمونه برنج توزیع شده در این سبد خیلی نامطلوب بود و باید در سبدهای امسال این مسائل مورد توجه قرار گیرد.
در ادامه این بحث، علیرضا محجوب با ارائه فهرست موردنیاز مواد غذایی و بیان آمار کف غذایی که موردنیاز مردم است، گفت: عمده خانوارهای بهزیستی و کمیته امداد در فقر شدید قرار دارند.
وی با بیان اینکه ما نیازمند چتر گسترده اجتماعی هستیم، افزود: باید کار منسجم فراگیر اجتماعی انجام دهیم؛ الان هشت دهک ما برای مصرف غذایی خود دچار مشکل اساسی هستند؛ مصرف اینها رشد نداشته است.
اسماعیل سعیدی در ادامه وارد بحث شد و گفت: در حاشیه شهرها جمعیت قابلتوجهی داریم که زیر خط فقر هستند و خانوادههای آبرومندی هستند که نمیتوانند زیرپوشش کمیته امداد و نهادهای حمایتی قرار گیرند؛ این خانوارها از آمارها خارج هستند، ما برای اینها چه کار کردهایم؟
به اعتقاد این کارشناس اقتصادی، باید بن الکترونیک به مردم داده شود با فهرست کالایی مشخص، این کارت هم نوعی سبد است، ما سبدی که کالاهای غیرضرور از آن حذف شده است.
در ادامه این مناظره راغفر، اقتصاددان با بیان اینکه محاسبات نشاندهنده این است که 12 تا 14 درصد جمعیت کشور کل درآمدشان سبد غذای مصرفی آنها را تامین نمیکند، گفت: بالغ بر 11 میلیون نفر جمعیت کشور دچار گرسنگی هستند؛ بنا بر این هدف اصلی هر برنامه حمایتی اول رفع گرسنگی است و این برای کشوری که روی اقیانوس گاز و نفت قرار دارد، شرمآور است.
وی با بیان اینکه اطلاعات مربوط به خانوادههایی که در آنها بیکار وجود دارد باید تکمیل شود، گفت: دولت یک فرصت طلایی را با توزیع پرسشنامه غلطی که به مردم داد، از دست داد. ما هم تذکر دادیم، اما توجه نشد و یک فرصت تاریخی از دست رفت. متاسفانه ما نظام اطلاعاتی درستی نداریم.
عبدالرضا مصری با اشاره به اینکه هفت میلیون تحتپوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و پنج میلیون تحتپوشش بهزیستی وجود دارد، یعنی در مجموع 12 میلیون نفر است، اظهار کرد: این موضوع باعث تحقیر نظام نیست و بنده قبول ندارم، یک دهک آخر در دنیا همیشه تحتپوشش اجتماعی هستند و حتی در برخی نقاط دنیا غذای گرم میان فقرا توزیع میشود.
ترکمانی با بیان اینکه توزیع سبد کالا زیبنده جامعه ما نبود، گفت: اینکه به اینگونه سبد توزیع شد، در شأن جامعه ما نبود. آنهایی که درآمد بالایی دارند، درگیر فقر ذهنی شدهاند و احساس میکنند وقتی سبد کالایی توزیع میشود، باید دنبالش بروند، در حالی که در کشورهای دیگر این قشر مناعتطبع دارند و غرور اجتماعیشان له نشده است که این ایراد مقصد مدیریت ماست.
توصیههای مهمانان مناظره به دولت
در پایان برنامه مناظره نیز مهمانان این برنامه توصیههای کارشناسی به دولت ارائه دادند.در همین زمینه، دینی ترکمانی گفت: دولت نباید به صورت شتابزده تصمیمگیری کند. باید در یک چارچوب راهبردی عمل کند. اشکالی که به دولت وارد است، اینکه دچار روزمرگی شده است.
راغفر هم گفت: دولت باید فقط به 20 تا 30 میلیون نفر یارانه دهد و منابع مالی به دست آمده را برای کمک به تولید اشتغال استفاده کند. برای این کار به یک بانک اطلاعاتی از بیکاران نیاز است و حمایتهای دولت در بخش سلامت نیز باید ادامه یابد.
سعیدی نیز به دولت سه توصیه داشت که عبارتبود از: حمایت از بخش اشتغال و تولید، اصلاح بانک اطلاعاتی و داشتن برنامهریزی منطقی و معقول برای اجرای قانون هدفمندی یارانهها.
محجوب نیز بر امنیت غذایی مردم تاکید کرد و توضیح داد: با توجه به اینکه 40 درصد مردم چنین مشکلی را دارند، نشان میدهد که این مشکل بسیار بزرگ است. فرودستان نباید فراموش شوند.مصری هم با بیان اینکه سادهترین کار پرداخت یارانه نقدی به مردم است، از دولت خواهش کرد اگر سفره محرومان مورد توجه مسئولان است، باید کاری کنیم که این هدف به بهترین روش اجرایی محقق شود.
مردم هنوز یارانه نقدی را کارآمدتر میدانند
پرسش نظرسنجی این هفته برنامه مناظره بهاین شرح بود:
کدام راه را برای تامین امنیت تغذیه خانوادههای نیازمند کارآمدتر میدانید؟
1ـ ارائه سبد کالا
2ـ ارائه بن مواد غذایی
3ـ پرداخت نقدی
بر این اساس بیش از 171 هزار نفر از مخاطبان درخواست یارانهای نقدی، 38 هزار نفر ارائه بن مواد غذایی و 16 هزار نفر ارائه سبد کالا را داشتند. بهاین ترتیب شرکتکنندگان در نظرسنجی برنامه مناظره، تداوم بیاعتمادی خود به روش توزیع یا فلسفه وجودی سبد کالا را نشان داده و روش توزیع نقدی را برگزیدند؛ هرچند این امر با تشخیص کارشناسان اقتصادی متفاوت است.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
