جشنواره‌های اختراعات زیر ذره‌بین بنیاد نخبگان

جشنواره بین‌المللی خوارزمی، جشنواره جوان خوارزمی و جشنواره رازی ازجمله جشنواره‌های مورد تائید بنیاد ملی نخبگان است. این کمیته در نحوه برگزاری جشنواره‌ها و ارزیابی طرح‌ها دخالتی ندارد، بلکه در فرآیند داوری، فراخوان و ارزیابی اصولی مورد نظر این کمیته است که باید رعایت شود. ما در این کمیته رعایت این اصول در جشنواره‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهیم. البته کمیته ممیزی و ارزیابی جشنواره‌ها تا حدی روی نتایج اعلام شده هم نظارت دارد تا بر این اساس برگزیدگان و صلاحیت طرح‌های برتر مورد تائید قرار گیرد. از آنجا که رسالت و ماموریت اصلی بنیاد نخبگان، توانمندسازی استعدادهای برتر است، این کمیته از صاحبان طرح‌ها حمایت می‌کند.
یکی از این راهکارهای حمایتی، اعتبار پژوهش و نوآوری است که صاحبان طرح‌ها می‌توانند با استفاده از آن طرحشان را کامل کرده و به هدف برسانند. جشنواره‌هایی که مورد تائید بنیاد است، سطح اعتبار علمی لازم را دارد. به عبارت دیگر در فرآیند ثبت‌نام و بررسی طرح‌ها، ممیزی دقیق انجام می‌شود و برای ورود به طرح‌های ظاهری و آنچه عمق علمی نداشته باشد، راهی وجود ندارد. اگرچه بنیاد ملی نخبگان در این جشنواره‌ها به طور مستقیم دخالتی ندارد، اما از طریق ممیزی و ارزیابی جشنواره، اعتبار علمی این جشنواره‌ها در سطحی حفظ می‌شود که طرح‌های غیرعلمی محلی برای ورود پیدا نمی‌کند. متاسفانه آنچه در کشور ما اتفاق می‌افتد این است که ثبت اختراع می‌تواند ثبت ادعا باشد. چراکه در روند ثبت اختراعات، بررسی علمی که از اهمیت بسیاری برخوردار است، جایگاهی ندارد. البته تا زمانی که نخواهیم از این طرح در جایی استفاده کنیم، براساس آن تصمیمی بگیریم یا تسهیلاتی به آن بدهیم، این موضوع اهمیتی ندارد، اما اگر این طرح بخواهد به عنوان یک اختراع در جشنواره‌ای معرفی شود، لازم است ارزیابی شده و سطح کیفی و اعتبار آن مورد بررسی قرار گیرد. بنیاد نیز فقط از طرح‌هایی که ارزیابی و اعتبارسنجی شده باشد حمایت می‌کند.

دکتر علی وحدت / رئیس کمیته نظارت بر جشنواره‌ها