سریال‌های ماهواره‌ای از عوامل همسرکشی است

چرا همسرکشی اتفاق می‌افتد؟

اگر بخواهیم از نظر کثرت و اولویت چنین قتل‌هایی را بررسی کنیم، این قبیل قتل‌ها بیشتر جنبه ناموسی دارد. برخی مواقع مردی تصور می‌کند همسرش با مرد دیگری در ارتباط است یا این که مردی را در خانه‌اش می‌بیند و دست به قتل هر دو یا یکی از آنها می‌زند یا این که مرد با زنی دوست می‌شود و وقتی می‌بیند همسرش مانعش است، با این کار مانع را از سر راهش برمی‌دارد. در این میان جای تاسف است که با شیوع مواد روانگردان و ترویج فرهنگ بی‌بند و باری و فرهنگ غرب و ماهواره و سریال‌های خاصی که روابط نامتجانس و غیرمعقول را تبلیغ می‌کند، چنین مسائلی تشدید می‌شود. در ردیف بعدی علل همسرکشی، اختلالات روانی قرار می‌گیرد به این معنی که یکی از طرفین، بیماری پنهان یا آشکار روانی دارد و برای درمان هم اقدام نمی‌کند و در شرایط خاصی این اتفاق می‌افتد. مورد بعدی که به همسرکشی منجر می‌شود، توهم ناشی از مصرف مواد روانگردان و مشروبات الکلی است. در آخر هم قتل‌های اتفاقی قرار می‌گیرد؛ یعنی قتل‌ها و همسرکشی‌هایی که در پی درگیری‌ها و کاملا اتفاقی رخ می‌دهد. مثلا اختلاف کوچکی بین زوجین پیش می‌آید، آنها با هم درگیری فیزیکی پیدا می‌کنند و بر اثر یک اتفاق، درگیری‌شان منجر به مرگ می‌شود.

اشاره کردید مسائل ناموسی علت اصلی همسرکشی است. آیا از نظر قانونی، این که یکی از زوجین با فرد دیگری ارتباط داشته باشد، دلیل موجهی برای قتل به حساب می‌آید؟

نه این‌طور نیست. چنین مسائلی دلیل موجهی محسوب نمی‌شود. دلیل موجه فقط در ماده 302 قانون مجازات اسلامی جدید آمده است که البته ماده مشابهی هم در قانون قدیم وجود داشت. در این قانون آمده است اگر مردی ببیند مرد دیگری با همسرش در فراش است و علم داشته باشد که همسرش مجبور نبوده، می‌تواند دست به قتل هر دو بزند .در غیر این صورت قصاص خواهد شد.

معمولا همسرکشی‌ها چه مدت بعد از ازدواج رخ می‌دهد؟

نمی‌توان فراوانی‌ همسرکشی را با توجه به سن ازدواج طبقه‌بندی کرد، اما موارد زیادی را شاهد بوده‌ایم که زوج‌ها در مراحل ابتدایی زندگی مشترک بودند. تعدادی از قتل‌ها در اواسط زندگی مشترک رخ می‌دهد و افرادی نیز بعد از گذشت سال‌های طولانی، دست به چنین کاری می‌زنند. پس در کل تعیین  رابطه همسرکشی و سن ازدواج، کار ساده‌ای نیست، اما اغلب در افرادی که به فرهنگ و ارزش‌های خانواده و اسلام پایبند نیستند، احتمال وقوع چنین جرایمی بالاتر می‌رود.

تفاوت همسرکشی در مردان و زنان چیست؟

اگر بخواهیم این دسته‌بندی را از لحاظ انگیزه بررسی کنیم، همان مواردی است که اشاره شد، اما علاوه بر آنچه درباره انگیزه گفتم، بعضی مواقع ممکن است خانمی وقتی خیانت همسرش را ببیند، دست به قتل بزند، اما این مورد بندرت اتفاق می‌افتد. اگر هم بخواهیم قتل‌ها را از نظر وسیله مورد استفاده بررسی کنیم، زنان بیشتر با مسموم کردن، سلاح و وسایل اینچنینی وارد عمل می‌شوند یا خفه کردن در خواب را انتخاب می‌کنند، ولی در مواردی که مرد همسرش را می‌کشد، عموما خشونت به خرج می‌دهد. البته در بسیاری از موارد هم زنان خودشان به‌طور مستقیم درگیر قتل همسر نمی‌شوند و این کار را به نفر سومی محول می‌کنند؛ چون توانایی بدنی آن را ندارند.

ریشه‌های همسرکشی  را در کدام مرحله از زندگی افراد باید جستجو کرد؟ در مدت زناشویی، دوران مجردی یا تربیت خانوادگی؟

اگر فرد به بیماری روانی مبتلا باشد، باید ریشه همسرکشی را در بیماری روانی و زمان شروع و نحوه شکل‌گیری آن جستجو کرد، اما اگر قتل ناشی از انحراف اخلاقی فرد باشد، باید ریشه‌ها را از موقعی که این اتفاق شروع شده است، پی گرفت. بنابراین ریشه‌یابی هرکدام از موارد و همچنین درمان آنها و پیشگیری از موارد مشابه خیلی راحت است. برای این کار باید علائم و نشانه‌ها را شناسایی کنیم.

بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که ریشه همسرکشی‌ها را باید در سبک زندگی و حتی در بسیاری موارد در زندگی فرد قبل از ازدواجش جستجو کرد؟

در برخی موارد این حرف درست است، اما ممکن است فرد رویه غلط را در دوران تاهلش شروع کرده باشد. هر اندازه پایبندی فرد نسبت به ارزش‌ها و خانواده کمتر باشد، احتمال همسرکشی بیشتر می‌شود. یعنی هر چقدر کفه ترازو در سمت ایمان و پایبندی سنگین‌تر باشد، احتمال وقوع اتفاقاتی از این قبیل کمتر می‌شود و برعکس هر قدر کفه پایبندی و ایمان سبک‌تر باشد، احتمال این که فرد در دام این جرایم مهلک بیفتد، افزایش می‌یابد. ممکن است خیلی‌ها بگویند این نصیحت‌ها تکراری شده است، اما بکرات دیده شده که این اتفاقات افتاده است. بنابراین باید آن را جدی گرفت.

در مواردی که سوءظن یا خیانت مطرح می‌شود، راه‌های دیگری مانند طلاق وجود دارد و زن و شوهر می‌توانند از هم جدا شوند. چرا این اتفاق نمی‌افتد؟

این امر، ناشی از نادانی است. معمولا افرادی که این نوع قتل‌ها را مرتکب می‌شوند، بهره هوشی پایینی دارند.

تجربه شما نشان داده چه میزان از سوءظن‌هایی که به قتل منجر می‌شود، بر پایه واقعیت است؟

سوءظن‌ها معمولا ناشی از یک نوع بیماری است و اگر سوءظن به یقین تبدیل شود، زوجین می‌توانند جدا شوند. در هر صورت اگر فرد دست به قتل زد، آن قتل موجه نیست.

اصولا چه مواردی باعث شکل‌گیری سوءظن می‌شود؟

رفتار نادرست و غیرمتعارفی مانند دیر آمدن و زود رفتن و بی‌علاقگی و به خانه نیامدن و بی‌تفاوت بودن نسبت به زندگی و موارد اینچنینی یا موضوعاتی مانند پیامک‌هایی که مد شده یا ویچت‌ها و چیزهای مشابه، همه از مواردی است که به سوءظن دامن می‌زند. در کل می‌توان رفتارهای غیرمتعارف را ریشه اصلی سوءظن دانست.

رایج‌ترین شیوه‌های همسرکشی کدام‌اند؟

معمولا همسرکشی‌ها از سوی مردان و با شیوه‌های خشن صورت می‌گیرد.

یعنی از نظر آماری، زنان بیشترین قربانی همسرکشی هستند؟

به نظر من این‌طور است و بیشتر هم اجساد به بیرون از شهر منتقل و سوزانده می‌شوند. البته درصد سوزانده شدن جسد در مواردی که مردان قربانیان همسرکشی هستند، بیشتر است تا مواردی که زنان قربانی باشند و دیده شده است که زنان جسد را  با همدستی شریک خود به بیرون از شهر می‌برند و می‌سوزانند.

شاهد حلاج