توفان نمک، نفس​ آذربایجان غربی را تنگ کرد

نادر قاضی‌پور، نماینده مردم ارومیه یکی از افرادی است که روز گذشته در اخطاری نسبت به انتشار نمک دریاچه ارومیه در استان آذربایجان شرقی ابراز نگرانی کرد و در صحن علنی مجلس گفت: روز جمعه گذشته در استان آذربایجان غربی توفانی به پا شد و نمک دریاچه ارومیه در آسمان استان آذربایجان شرقی پخش شد. وی از مسئولان خواست تالاب ارومیه هرچه سریع‌تر احیا شود تا مردم استان آذربایجان شرقی بیش از این نمک استنشاق نکنند.

با این حال مدیرکل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان شرقی در این‌باره به جام‌جم می‌گوید: باد شدیدی را که جمعه گذشته در تبریز و شهرهای اطراف وزید و گرد و غبار زیادی در هوا پخش کرد، نمی‌توان به‌عنوان بادهای نمکی محسوب کرد.

بیوک رئیسی با اشاره به این‌که این بادها ترکیبی از ذرات گرد و غبار و نمک بوده است، می‌افزاید: عامل اصلی این بادها، دریاچه ارومیه نیست، بلکه منشأ خارجی دارد و به دلیل وزش باد شدید امکان مخلوط شدن ذرات گرد و غبار و نمک وجود دارد.

داوود مختاری، استاد دانشگاه تبریز نیز با اشاره به این‌که میزان گرد و غبار و ذرات موجود در این بادها بستگی به پهنه و جهت وزش آنها دارد، خاطرنشان می‌کند: بادی که از سمت عراق می‌وزد معمولا حاوی گرد و غبار و مقدار کمی نمک است، در حالی که بادی که از سوی ترکیه به سمت ایران می‌وزد، بدون نمک است.در همین حال یک کارشناس هواشناسی استان آذربایجان شرقی معتقد است با بررسی‌های به عمل آمده، مشخص شده بادهایی که در دو سه روز گذشته در تبریز و نواحی اطراف آن وزیده است، بیشتر از غرب و جنوب غربی بوده است. وی در عین حال در گفت‌و‌گو با جام‌جم می‌افزاید: معمولا امکان وجود نمک در گرد و غباری که از خارج وارد کشور می‌شود، بسیار کم است.

نابودی کشاورزی منطقه

رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی نیز ضمن هشدار به آغاز وزش بادهای نمکی و سونامی نمک که در آینده نه‌چندان دور اراضی زراعی و باغی منطقه را تهدید خواهد کرد، می‌گوید: براساس بررسی‌های صورت گرفته توسط سازمان جهاد کشاورزی استان، حدود 204 هزار هکتار از اراضی آذربایجان شرقی به‌طور مستقیم تحت تاثیر پدیده خشکی دریاچه ارومیه قرار گرفته است.

مسعود محمدیان با اشاره به این‌که اراضی کشاورزی آذربایجان شرقی و استان‌های واقع در شمال‌ غرب کشور، تحت تاثیر پس‌روی آب دریاچه ارومیه قرار دارد، در گفت‌وگو با مهر می‌افزاید: خشک شدن دریاچه ارومیه، کشاورزی و باغ‌های منطقه را در آستانه نابودی کامل قرار داده است و در صورت نبود راه‌حلی اورژانسی، شاهد فاجعه‌ای زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و کشاورزی بزرگی در منطقه خواهیم بود.

به گفته وی، براساس اظهارنظر بسیاری از کارشناسان، در صورت ادامه روند فعلی و استمرار خشکسالی، با خوشبینانه‌ترین برآوردها با وقوع بادهای فصلی در منطقه، انتشار نمک، مزارع، باغ‌ها، شهرها و روستاها را آماج حملات خود قرار داده و کشاورزی منطقه آسیب جدی خواهد دید.

وی تاکید می‌کند: با خشک شدن دریاچه در آینده و وزیدن بادهای حاوی املاح و نمک به سمت اراضی کشاورزی و درختان، نه‌تنها کشاورزی استان آذربایجان شرقی و غربی، بلکه کشاورزی دیگر مناطق نیز تحت تاثیر و تهدید جدی قرار خواهد گرفت.

محمدیان به برگزاری گردهمایی اثرات پسروی دریاچه ارومیه در تبریز اشاره و تصریح می‌کند: در این گردهمایی که در آینده نزدیک در تبریز برگزار می‌شود، تاثیرات خشکی دریاچه ارومیه در بخش‌های مختلف چون میزان شوری چاه‌ها، پیامدهای اقلیمی و نیز اثرات احتمالی وقوع بادهای نمکی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

مدیرکل اداره کل هواشناسی استان نیز در پاسخ به پرسش خبرنگار ما درباره وزش بادهای نمکی دریاچه ارومیه اظهار بی‌اطلاعی و پاسخ جواب را به محیط‌زیست استان محول کرد.سرعت وزش باد گزارش شده جمعه گذشته تبریز 61 کیلومتر در ساعت و در شهرهای سهند و بستان‌آباد 79 کیلومتر در ساعت بوده است.

از سال گذشته شروع شد

تیرماه گذشته بود که ریزگردهای نمکی، پس از سال‌ها هشدار کارشناسان بالاخره از زمین بلند شد و نگرانی زیادی در بین مردم و مسئولان مبنی بر سونامی نمک و وزش باد به سمت شهرها و استان‌های اطراف ارومیه ایجاد کرد.

بحران کم‌آبی دریاچه ارومیه از سال 1375 شروع و در اوایل سال‌های دهه‌ هشتاد کاملا آشکار شد.

17 سال از اولین هشدار درباره خشک شدن دریاچه ارومیه می‌گذرد، اما در این مدت نه‌تنها مسئولان به هیچ‌یک از این هشدارها توجهی نشان ندادند، بلکه در این چند سال اخیر علاوه بر ساخت سدهای بسیار، میان گذر ارومیه هم در دل دریاچه زده شد تا نفس‌ دومین دریاچه شور جهان به شماره بیفتد و کیفیت زندگی و جان حدود هفت میلیون انسانی که در محدوده‌ بوم‌شناختی این حوضه آبخیز زیست می‌کنند، تهدید شود.

نادر قاضی‌پور، نماینده مردم ارومیه که روز گذشته نگرانی خود را از وقوع سونامی نمک در صحن مجلس ابراز کرد، با گوشزد این خطر در تیرماه تابستان سال گذشته و با وزش اولین بادهای نمکی گفته بود: توفان نمک‌های خشک شده دریاچه ارومیه در چند نقطه جمع شده‌ و با وزش باد به مناطق اطراف برده می‌شود. با وزش باد غرب به شرق، روستاهای زیادی از بین خواهد رفت و شهرهایی چون شبستر، تبریز، آذرشهر و عجبشیر مورد حمله سونامی نمک قرار خواهد گرفت و پس از آن نیز استان‌های آذربایجان شرقی، غربی، کردستان و خراسان را تهدید می‌‌شد.

در همین حال کارشناسان حوزه کشاورزی در خصوص طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه معتقدند: با این حجم نمک، هر مقدار آبی که وارد دریاچه ارومیه شود، آب شور را به زمین‌های کشاورزی و باغ‌های اطراف دریاچه سرازیر می‌کند.به گفته آنها ابتدا باید بخشی از نمک‌های دریاچه ارومیه از آن خارج شود تا بتوان آب را در آن جاری کرد. ناصر آق، رئیس سابق مرکز تحقیقات آرتیمای دانشگاه ارومیه نیز از کارشناسانی است که بهترین راه نجات دریاچه ارومیه را احیای بخشی از آن می‌داند.