مخالفان دولت لبنان تحرک در فضای شکننده

لبنان کشوری که آرام ترین وضعیت خود را در 3 دهه اخیر داشته است ، دولت مرکزی قوام پیدا کرده ، مرزهای ساختگی میان مناطق مختلف طایفه نشین این کشور برداشته شده و عمران و سازندگی به اوج خود رسیده است ، به یکباره آشفته شده و مخالفان دولت با برپایی تظاهرات به خونخواهی رفیق حریری ، نخست وزیر پیشین لبنان برخاسته و سوریه را در ایجاد چنین اوضاعی مقصر می داند.

کد خبر: ۶۰۳۹۹

مخالفانی که از سویی فاقد پایگاه وسیع اجتماعی بوده و از سوی دیگر بشدت پراکنده ، ناهمگون و فاقد استراتژی واحدی هستند. منافع گروهی به رقابت های تنگاتنگ بر سر تصاحب قدرت ، مجال وحدت رویه را از مخالفان سلب کرده ، بی اطمینانی به یکدیگر به علت درگیری های خونین پیشین ، سایه سنگینی بر مخالفان دولت قرار داده است . برای مسیحیان پراکنده و زخم خورده بسیار مشکل است که رهبریت به دست کسانی سپرده شود که هنوز خانه و کاشانه آنان را اشغال کرده اند و باعث کشتار و آوارگی آنان شده اند. درگیری های خونین دروزی ها و مسیحیان سیاه ترین و فجیع ترین صحنه های داخلی لبنان به شمار می رود، لذا این اطمینان وجود ندارد که مسیحیان پرچم مبارزه را به دروزی ها بسپارند. از سوی دیگر ، مگر می توان تصور کرد که حامیان میشل عون ، فرمانده سابق ارتش لبنان و پناهنده فعلی در فرانسه با حامیان سمیر جعجع ، رهبر زندانی فالانژهای لبنان که سالهای سال یکدیگر را زیر آتش توپ ، خمپاره و موشک قرار می دانند، در کنار هم قرار گیرند و البته این دو گروه نمی توانند در چارچوب حزب کتائب که هم اکنون هم پیمان جدی سوریه به شمار می رود، قرار بگیرند. مشکل دیگر مخالفان ، رهبران مذهبی فرقه های مختلف گروههای مسیحی و بخصوص رهبر سنتی آنان مار نصرالله صغیر است . اینان همان گونه که از اجتماعاتشان برمی آید، با وجود مخالفت های جدی با حکومت های بعد از طایف و احساس غبنی که از قرارداد مزبور داشته و دارند و با وجود نارضایتی از رویه دولتهای متوالی طرفدار سوریه و همچنین با وجود وابستگی شدید و عاطفی به فرانسه که او را «مادر مهربان» می نامند ، براساس تجربه گذشته به هیچ وجه تمایل ندارند زمام امورشان را به دست احزاب مسیحی بسپارند. این رهبران مذهبی بشدت نگران بروز مجدد برادرکشی همانند سالهای گذشته در میان طایفه خود هستند ؛ جنگهایی که توان مسیحیان را برای سالهای سال از میان برد ، هجرت و پراکندگی جامعه مسیحی را باعث گردید و مناطق آباد مسیحیان را ویران ساخت . نکته بعدی این است که طایفه سنی و رهبران مذهبی آنان که پس از سالها به نوعی رهبریت سیاسی خود را در رفیق حریری ، بازیافته است با ترور وی بزرگ ترین ضربه را متحمل شدند. به قول شیخ قبانی مفتی سنی های لبنان ، اینک سنی ها یتیم شده اند. خود او نیز به هیچ وجه آمادگی سپردن بیرق رهبری به دست لرزان رقیبان سنتی خود را ندارد. نکته بسیار مهم که مانع جدی یگانگی و وحدت معارضین می شود و صفوف آنان را از لحاظ مردمی و سیاسی دچار شکنندگی جدی کرده ، طایفه بزرگ شیعیان لبنان است . شیعیان با گرایش های مختلف که اینک پس از سالها محرومیت موقعیت جدی خود را به عنوان اکثریت فعال بازیافته و با ایفای نقشی اساسی و مثال زدنی در مقاومت و حمایت از استقلال کشور توانسته اند رژیم صهیونیستی را برای اولین بار در تاریخ جنگ اعراب از جنوب لبنان بیرون برانند و در سازندگی این کشور و ایجاد موقعیت اجتماعی نقش بزرگی ایفائ و به دور از افراط و تفریط در ساختار سیاسی کشور بویژه در قوه قانونگذاری شرکت کنند. شیعیان اعم از آن که در حزب الله و مقاومت اسلامی تشکل داشته و یا در هیبت امل گردهم آمده باشند همواره در سالهای اخیر هم پیمان استراتژیک دمشق به شمار می رفتند و نمی توانند نقش سوریها را در حمایت از مقاومت ضداسرائیلی فراموش کنند. سیدحسن نصرالله ، دبیرکل حزب الله و مسوول اول مقاومت اسلامی که به لحاظ ویژگی های شخصی و توان تشکیلاتی به عنوان رهبری بلامنازع درآمده ، وزنه سنگینی است که معارضین نمی توانند او را نادیده بگیرند. تمامی احزاب و شخصیت های مخالف سعی در کشاندن نصرالله به سوی خود و یا حداقل بی طرف کردن او در کشاکش با سوریه دارند. دعوتهای پیاپی ، ملاقات های مکرر ، پیامها ، تحلیل ها و نگاههای بسیار محترمانه ای که از سوی معارضین برای (جناب سید) ارسال می شود ، در این رابطه است. به هر حال نقش سید و یارانش را به هیچ وجه نمی توان در تاثیرگذاری موزاییک سیاسی و تحولات لبنان نادیده گرفت . نبیه بری ، رئیس پارلمان لبنان و هم پیمان سنتی و دیرینه سوریه نیز به خاطر ذکاوت و نفوذ خود در پارلمان توجه احزاب را به خود جلب کرده است . مرد بحران ها بخوبی توانسته است پارلمان را پیرامون مذاکرات استیضاح دولت کنترل و آن را به نحو شایسته ای به سوی آرام کردن نسبی اوضاع راهنمایی کند و مانع فروپاشی و سقوط پایگاه بزرگ سوریه یعنی پارلمان در لبنان شود. هم اکنون مخالفان با دشواری درصدد ایجاد جنگ روانی گسترده و سازماندهی و بسیج مردم ، تقویت روحیه مخالفان و تحریک احساسات ملی آنان برآمده اند. مطبوعات مهم این کشور از جمله روزنامه النهار توسط موسس و مسوول اول آن «غصان تویینی» و فرزندش جیران تویینی در راس مخالفان قرار گرفته اند. سازماندهی رسانه های تصویری و شبکه های ماهواره ای نیز به عهده شبکه المستقبل متعلق به حریری است . المستقبل علاوه بر پخش برنامه های 24 ساعته ، برنامه های ویژه ای در جهت بسیج مردمی پخش می کند و با سازماندهی مردم اتباع لبنان در کشورهای مختلف آنان را به عنوان حامیان انتفاضه سیادت و دمکراسی ! معرفی می کند اما در این میان معرکه گردان مخالفان کیستند. چه گروهها و یا کشورهایی از اوضاع نابسامان لبنان و اختلافات این کشور با سوریه سود می برند. آرامش لبنان و اتحاد دیرینه این کشور با سوریه به ضرر کیست و چرا امریکا و غرب این همه برای خروج نیروهای سوریه از لبنان اصرار دارند؛.