برداشت غیرمجاز خاک از اراضی کشاورزی گلستان

نیاز استان گلستان به تامین شن و ماسه، حدود پنج میلیون مترمکعب در سال برآورد شده، اما سالانه فقط ۵۰۰ هزار مترمکعب، مجوز برداشت صادر می‌شود و برای جبران این فاصله، اراضی کشاورزی و بستر رودخانه‌ها، مورد هجوم برداشت‌کنندگان غیرمجاز شن و ماسه قرار گرفته است.

از آنجا که در برخی از عرصه‌های کشاورزی که در گذشته در مسیر سیلاب، رودخانه یا مسیل بوده نیز رگه‌هایی از شن و ماسه دیده می‌شود که کار برداشت آن نسبت به مناطق دیگر نظیر معادن کوهی، آسان‌تر و هزینه‌های تمام شده آن بسیار کمتر است، بنابراین این اراضی نیز مورد توجه برداشت‌کنندگان غیرمجاز قرار گرفته است.

بهرامی، کشاورز بندرگزی حاشیه رودخانه ولفرای بندرگز در گفت‌وگو با مهر با اشاره به برداشت غیرمجاز شن و ماسه از حریم این رودخانه و اراضی کشاورزی منطقه خواهان رسیدگی مسئولان امر در این زمینه شد.

برداشت خاک از مزارع گدایجه

اهالی روستای گدایجه گنبد کاووس نیز که تاکنون از برداشت غیرمجاز شن و ماسه و خاک‌های کشاورزی صدمات زیادی دیده‌اند، خواهان توجه مسئولان امر برای برخورد قاطع با متخلفان شده‌اند.

به گفته کشاورزان، سودجویان شبانه و روزانه از بستر رودخانه چلچای و اراضی کشاورزی منطقه، شن و ماسه و خاک کشاورزی برداشت می‌کنند و زمین‌های کشاورزی که در گذشته، از آنها چهار تن گندم و چند تن شالی برداشت می‌شد، امروز به خرابه و ویرانه‌ای تبدیل شده است.

به گفته اهالی، دلالان معدن حدود یک سال است که به‌صورت غیرمجاز به برداشت شن و ماسه اقدام کرده و سپس بدون آن‌که اقدام به تسطیح زمین و بازگرداندن خاک به حالت اولیه داشته باشند، اراضی را رها می‌کنند. این در حالی است که با وجود اعتراض مردم متاسفانه هیچ نهادی مانع این عمل نشده و اعتراض مردم به دهیاری و شورای روستا نیز بی‌نتیجه بوده است.

در همین حال جواد تیموری، مدیر امور منابع آب گنبدکاووس نیز با بیان این‌که برداشت غیرمجاز شن و ماسه از بستر رودخانه چلچای همواره صورت می‌گیرد،‌ گفت: برداشت غیرمجاز شن و ماسه سبب شده که مصالحی که در بستر رودخانه بوده، تخلیه شده و رودخانه عاری از بار رسوبی شود.

مدیر امور اراضی استان گلستان نیز درباره پیگیری موضوع برداشت غیرمجاز شن و خاک از اراضی کشاورزی استان گفت: برداشت‌هایی از اراضی به‌صورت مجاز و غیرمجاز انجام می‌شود و در موارد برداشت غیرمجاز، همکاران رسیدگی می‌کنند و متخلفان به دادگاه معرفی می‌شوند.

اسدالله محتشمی افزود: نظارت‌ بر برداشت‌های مجاز و غیرمجاز به‌صورت روزمره و هفتگی انجام می‌شود و مشکل این است که بین زمان معرفی به دادگاه و صدور رای، وقفه‌ای وجود دارد که متخلفان از این فرصت سوء استفاده کرده و به برداشت‌های غیرمجاز ادامه می‌دهند.

به گفته وی، شوراهای اسلامی با حضور در طبیعت و اخطاریه‌هایی که به همراه دارند، عملیات برداشت غیرمجاز شن و ماسه را متوقف می‌کنند، اما در اغلب موارد، با برخوردهای شدید یا مقاومت و مقابله برداشت‌کنندگان مواجه می‌شوند که این مساله گاهی حتی امنیت جانی آنان را به خطر می اندازد.

مدیر امور اراضی گلستان با اشاره به دیگر مشکلات ناشی از برداشت غیرمجاز شن و ماسه در اراضی کشاورزی گفت: در این اراضی، آب‌های قابل استفاده برای کشاورزی به جای آبیاری اراضی همجوار در گودال‌های ایجاد شده جمع شده و با تبخیر از دست می‌رود. ضمن این‌که برداشت‌کنندگان، حریم جاده، جوی آب یا حریم اراضی همسایه را رعایت نکرده و گاه با توجه به عمق برداشت، سبب سقوط انسان، دام و ماشین‌آلات کشاورزی می‌شوند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان گلستان نیز درباره برخورد با این اقدامات غیرقانونی خاطرنشان کرد: نظارت و گشتزنی‎ در این باره در سال 1390، 1785 مورد و در سال 1391، 1861 مورد بوده است.

ایرج حیدریان افزود: در سال 1390، با 153 مورد تخلف و در سال 1391 با 927 مورد تخلف برخورد شده است.