وقتی نوجوانان به نقطه اوج می‌رسند

هر سال با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، برنامه‌های تلویزیون حال و هوای خاصی می‌گیرد؛ حال و هوایی که در آن عطر قرآن بیش از هر وقت دیگر حس می‌شود. می‌گویند نوجوانی فصل رویش است و جوانه زدن. بهار هم فصل رویش و جوانه زدن است و این روزها با آمدن رمضان که همانا بهار قرآن است، گروه کودک و نوجوان شبکه قرآن سیما هر روز ساعت 15 برنامه‌ای با عنوان «نقطه اوج» را برای مخاطبان نوجوان روی آنتن می‌فرستد. نقطه اوج با طراحی بخش‌های سرگرم‌کننده و در عین حال آموزنده سعی دارد مفاهیم و موضوعات دینی را در قالبی متفاوت ارائه کند. به نظر می‌رسد این برنامه با در نظر گرفتن ویژگی‌ها و مختصات نوجوانان، بستری مشارکت‌طلبانه را برای حضور طیف وسیعی از مخاطبان فراهم آورده است.

تهیه‌کنندگی و کارگردانی برنامه را رحمان حاصلی به عهده دارد که در کارنامه حرفه‌ای‌اش آثاری چون «گلخانه»، «اناردانه» و مستندهای «روایت صادقانه» به چشم می‌خورد.

حفظ شأن شبکه قرآن در طراحی تیتراژ

نقطه اوج با نمایان شدن تصویر پسرک نوجوانی آغاز می‌شود که با کبوتری سفیدرنگ در دست، در آخرین طبقه برج میلاد از آسانسور پیاده می‌شود و کبوتر را آزاد می‌کند. همزمان با او تصویر دختری نوجوان پخش می‌شود که چادر نمازی زیبا به سر دارد و آماده نماز خواندن می‌شود. همزمانی این دو تصویر به نوعی مفهوم عبودیت و بندگی را می‌رساند که نتیجه‌اش به اوج رسیدن و آزادی انسان از قید و بند زندگی دنیوی است؛ عبودیتی که در سال‌های اولیه زندگی لذت و خلوص بیشتری دارد و می‌تواند انسان را از دغدغه‌های روزمره‌اش رها کند و به یک غنای روحی برساند. زیبایی این تیتراژ با ترانه زیبایی از ایرج قنبری و با صدای مهدی شکوهی بیشتر می‌شود. حاصلی در مورد استفاده از موسیقی تیتراژ می‌گوید: چون در شبکه قرآن اجازه استفاده از ساز مانند دیگر شبکه‌ها وجود ندارد، در بسیاری از برنامه‌ها از تواشیح استفاده می‌شود، اما من دوست داشتم کارم کمی متفاوت باشد و در عین حال جذابیت‌های لازم را نیز داشته باشد؛ پس در این برنامه از ساز استفاده نشده و شعر براساس فضایی معنوی توسط احمد میرمعصومی ـ که از آهنگسازان با‌تجربه تلویزیون است ـ نغمه‌پردازی شد و ملودی متناسب برای آن ساخته شد و در نهایت تیتراژی با موسیقی‌ای که در شان شبکه قرآن باشد به اجرا درآمده است.

سیری در فلسفه عبودیت به زبان نوجوانانه

با شروع بخش اصلی برنامه، تصویر مجری در فضایی به رنگ آبی فیروزه‌ای و مربع‌شکل که پر از گلدان‌های شمعدانی است، نمایان می‌شود. حاصلی در توضیح بخش‌های مختلف برنامه می‌گوید: نقطه اوج برنامه‌ای ترکیبی و مذهبی است که با محوریت دوری از گناه برای نوجوانان در 30 قسمت ساخته شده است.

وی همچنین در مورد موضوعات برنامه ادامه می‌دهد: در این برنامه با موضوعاتی چون صبر کردن، حفظ قرآن، آداب خوردن و آشامیدن، ورزش کردن، تفریح سالم، دوری از گناه، فلسفه و چرایی این که چرا روزه می‌گیریم، نماز می‌خوانیم و مسائلی از این نوع سر و کار داریم و سعی می‌کنیم آنها را برای نوجوانان جا بیندازیم.

حاصلی با اشاره به بخش‌های مختلف برنامه و دلایل انتخاب مجریان فعلی نقطه اوج می‌افزاید: اولین بخش برنامه، پلاتوی مجری است. در انتخاب مجریان به دنبال نوجوانانی بودم که مستعد و باتجربه باشند. بنابراین از حدود 300 نفر تست گرفتم تا در نهایت محمد خاکساری و لادن سمیعیان را برای اجرا انتخاب کردم. در ضمن برخلاف بسیاری از برنامه‌های ترکیبی بار برنامه را بر دوش پلاتو نگذاشتم و به سوی اطناب و اطاله کلام نرفتم، زیرا معتقدم بیننده امروزی حوصله گوش کردن به پلاتو را ندارد، لذا متن‌های ساده با جملات کوتاه برای این بخش در نظر گرفتم تا هم فهم آن برای مخاطبان خاص ساده‌تر باشد و هم این‌که آنان را دلزده نکند.

همه بچه‌های ایران در یک قاب

وی دیگر بخش‌های برنامه را تشریح می‌کند و می‌گوید: بخش دیگر برنامه، مهمان ویژه است که حدود 20 نفر از کارشناسان طراز اول مذهبی موضوع برنامه را برای بچه‌ها توضیح می‌دهند، افرادی چون حجت‌الاسلام راستگو، آقایان حاج ابوالقاسمی، کریم دولتی و خانم صدیقه سلیمانی. این دوستان در حوزه کودک و نوجوان سابقه کار دارند. در کنارشان در هر قسمت یک مهمان غایب داریم که در استودیو حضور ندارد، اما تصویرش از یک ال.سی.دی پخش می‌شود. این مهمانان از نخبگان قرآنی و حافظان قرآن هستند که بین 12 تا 18 سال دارند و با حضور در برنامه متناسب با موضوع هر قسمت صحبت می‌کنند و از کارشناسان سوالاتی می‌پرسند.

سومین بخش، آیتم خبرنگار است. ما به شهرهای مختلف کشور مانند قم، کاشان، اصفهان و خمین سفر کرده‌ و با بچه‌های آن نواحی در مورد حال و هوای ماه رمضان و آداب و رسومشان مصاحبه کرده‌ایم که در طول برنامه پخش می‌شود.

پای سفره افطار مردم

تهیه‌کننده نقطه اوج توضیح می‌دهد: یکی دیگر از بخش‌های برنامه که بسیار جالب و آموزنده است، قصه‌های قرآنی است که توسط حجت‌الاسلام بهشتی اجرا می‌شود. ایشان در هر قسمت قصه‌ای زیبا از قرآن را همراه با یک آیه یا یک حدیث از ائمه اطهار(ع) تعریف می‌کند. به منظور ارتباط هرچه بیشتر با مخاطب در سایت رسمی شبکه قرآن، قسمتی طراحی کرده‌ایم که بخش‌های متنوعی دارد و بچه‌ها می‌توانند از مراسم افطاری یا عزاداری در این ماه فیلم و عکس برای ما بفرستند تا در برنامه نشان داده شود. همچنین نجواها و راز و نیاز خود را با خدا برای ما بفرستند، حتی دغدغه‌ها و پرسش‌های خود را بپرسند. در بخش مسابقه پیامکی نیز هر روز یک پرسش زیرنویس می‌شود و بچه‌ها باید پاسخ خود را به 300004466 پیامک بزنند و جوایز ارزنده‌ای هم برای برندگان مسابقه در نظر گرفته شده است.

حاصلی ادامه می‌دهد: برای برنامه، بخش‌های دیگری هم ازجمله آداب بندگی در نظر گرفته شده است که در هر قسمت بچه‌ها با یکی از احکام نماز و روزه آشنا می‌شوند. در این قسمت نریشن با صدای خانم یوسفی روی تصویر قرار گرفته و یک حدیث نیز در پایان هر برنامه مرتبط با موضوع گفته می‌شود. برنامه همچنین با پخش نیایشی کوتاه به پایان می‌رسد.

از حاصلی درباره بازخورد کار می‌پرسم که می‌گوید: بازخورد‌های مخاطبان نسبت به این برنامه فوق‌العاده بوده و با این که زمان زیادی از پخش کار نمی‌گذرد، روزانه بیش از 5000 مخاطب داریم که یا به سایت سر‌می‌زنند یا در مسابقه شرکت می‌کنند.

رسانه، بستری برای پاسخگویی به پرسش‌های دینی

این تهیه‌کننده برنامه‌های مذهبی درباره جایگاه و اهمیت نقش شبکه قرآن در تربیت دینی کودکان می‌گوید: به اعتقاد من کارکرد شبکه قرآن بسیار جدی و مهم است. وقتی به شهرهای مختلف کشور سفر کردیم، متوجه شدیم در آن نواحی مخاطبان بسیاری وجود دارند و ما می‌توانیم برای این افراد متناسب با نیازها و سلایقشان برنامه‌سازی کنیم. فکر می‌کنم این‌قدر که برای سرگرمی و چیزهای دیگر هزینه کرده‌ایم، برای قرآن هزینه نکرده‌ایم و در واقع قرآن مظلوم واقع شده است.

نوجوانان شبهات متعددی در ذهن دارند و نیازمند پاسخ صحیح هستند. این وظیفه ما برنامه‌سازان است که با کمک کارشناسان آشنا به رسانه به پرسش‌های آنها پاسخ دهیم و از کودکی و نوجوانی هر مساله‌ای را موشکافانه بررسی کنیم. حاصلی صحبت‌هایش را با این جمله به پایان می‌رساند: رمضان برای نوجوانان فرصتی است که می‌توانند به خدا نزدیک‌تر باشند.

سعیده موسوی